TikTok Shop đã tìm thấy 'mỏ vàng' mới?

TikTok Shop nhìn thấy cơ hội tăng trưởng trong chu kỳ mới đến từ nhóm đối tác là các doanh nghiệp truyền thống, thương hiệu địa phương, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nhà sản xuất nông nghiệp và các làng nghề.

Việt Nam đang đứng trước giai đoạn phát triển mới của thương mại điện tử (TMĐT) với nhiều dư địa tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, cạnh tranh giữa các nền tảng không còn chỉ xoay quanh lưu lượng truy cập, khuyến mại hay mở rộng tệp người mua, mà dần chuyển sang tìm kiếm động lực tăng trưởng từ phía nguồn cung.

Tại TikTok Shop Vietnam Summit 2026, đại diện TikTok Shop nhận định Việt Nam là một trong những thị trường TMĐT năng động nhất Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng kép khoảng 20-25% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng của ngành bán lẻ nói chung và thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Dẫn số liệu của Statista, TikTok Shop cho biết tỷ lệ thâm nhập TMĐT tại Việt Nam hiện vào khoảng 15% tổng doanh số bán lẻ. Con số này đã vượt một số thị trường lớn trong khu vực như Indonesia, Malaysia hay Philippines, nhưng vẫn còn khoảng cách khá xa so với những thị trường phát triển hơn như Trung Quốc và Hàn Quốc, nơi TMĐT chiếm khoảng 25-26% tổng doanh số bán lẻ.

Nhiều nguồn cung còn "ẩn mình" ngoài môi trường số

Theo số liệu của Bộ Công Thương, đến hết năm 2025, TMĐT mới đóng góp khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Điều này đồng nghĩa phần lớn hoạt động mua bán vẫn diễn ra ngoài môi trường số.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, Đại diện TikTok Việt Nam, cho rằng cơ hội tăng trưởng trong chu kỳ mới không chỉ đến từ việc bán nhiều hơn những sản phẩm đã phổ biến trên các sàn, mà còn từ việc đưa những nguồn cung chưa hiện diện hoặc chưa được khai thác đúng giá trị trên môi trường trực tuyến lên nền tảng.

Những nguồn cung này bao gồm doanh nghiệp truyền thống, thương hiệu địa phương, hợp tác xã, hộ kinh doanh, nhà sản xuất nông nghiệp và các làng nghề.

"Trong giai đoạn tiếp theo, TikTok Shop sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc đưa các nguồn cung này lên nền tảng để nhiều sản phẩm chất lượng được người tiêu dùng khám phá, qua đó giúp người bán mở rộng quy mô kinh doanh", ông Thanh cho biết.

Nếu giai đoạn đầu của TMĐT tập trung số hóa các thương hiệu lớn và doanh nghiệp đã có kinh nghiệm bán hàng trực tuyến, thì chiến lược mới hướng nhiều hơn tới khu vực kinh tế địa phương - nơi vẫn còn lượng lớn nguồn cung chưa tham gia sâu vào TMĐT.

Các diễn giả trao đổi tại phiên thảo luận Chu kỳ mới: Tư duy mới với chủ đề “Định nghĩa lại vai trò của ‘Discovery Commerce’ trong chu kỳ phát triển mới của TMĐT Việt Nam” trong khuôn khổ TikTok Shop Vietnam Summit 2026.

Trong các nhóm nguồn cung còn ở ngoài môi trường số, sản phẩm làng nghề được TikTok Shop xác định là một trong những trọng tâm của giai đoạn phát triển mới. Việt Nam hiện có hơn 5.000 làng nghề, riêng Hà Nội có khoảng 1.350 làng có nghề và 327 làng nghề truyền thống được công nhận. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức độ hiện diện của các sản phẩm này trên các nền tảng TMĐT vẫn còn hạn chế.

Theo bà Hà Thị Vinh, Phó chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, trở ngại lớn nhất của các nghệ nhân không nằm ở chất lượng sản phẩm mà ở khả năng truyền thông.

Các nghệ nhân có thể làm ra những sản phẩm tinh xảo được tích lũy qua nhiều thế hệ, song lại gặp khó trong việc truyền tải câu chuyện phía sau sản phẩm đến người tiêu dùng trên môi trường số.

"Họ làm ra sản phẩm tinh hoa rất giỏi nhưng không quen nói, đứng trước ống kính là rất ngại. Làm thế nào để kể được câu chuyện của mình là điều rất quan trọng nhưng cũng rất khó", bà Vinh chia sẻ.

Bà Hà Thị Vinh, Phó chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, chia sẻ tại sự kiện TikTok Shop Vietnam Summit 2026.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới câu chuyện thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ và giá trị văn hóa của sản phẩm, khả năng truyền thông đang trở thành yếu tố quyết định không kém chất lượng sản phẩm.

Từ thực tế này, nhiều địa phương đã bắt đầu phối hợp với TikTok để tổ chức các khóa đào tạo dành cho nghệ nhân.

Tại Bát Tràng, các chương trình đào tạo tập trung vào kỹ năng giao tiếp trước ống kính, xây dựng nội dung và livestream nhằm giúp người làm nghề tự kể câu chuyện về sản phẩm của mình. Song song với đó, địa phương cũng xây dựng những mô hình thành công để tạo động lực và lan tỏa kinh nghiệm trong cộng đồng làng nghề.

Theo bà Vinh, việc đưa nhiều hơn các làng nghề lên môi trường số không chỉ mở rộng đầu ra cho sản phẩm mà còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa và tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

"Thương mại khám phá" mở đường cho hàng nghìn làng nghề

Nếu chiến lược mở rộng nguồn cung là điều kiện cần, thì cách giúp những nguồn cung mới được người tiêu dùng biết đến và phát triển lại là bài toán tiếp theo mà TikTok Shop hướng đến. Trong đó, mô hình “Discovery Commerce” (thương mại khám phá) mà nền tảng này đang theo đuổi vừa giúp chuyển đổi những nhu cầu mua sắm đã hình thành, vừa góp phần khơi gợi và tạo ra nhu cầu mới.

Trong TMĐT truyền thống, người tiêu dùng thường bắt đầu bằng việc tìm kiếm một sản phẩm cụ thể. Điều đó khiến những sản phẩm chưa được biết đến rất khó tiếp cận khách hàng. Nhưng khi thị trường bước vào giai đoạn trưởng thành, lợi thế không đơn thuần nằm ở việc xuất hiện trên thanh tìm kiếm mà còn là khả năng tiếp cận người tiêu dùng ngay từ giai đoạn hình thành nhu cầu.

Đây cũng là điểm TikTok Shop cho rằng mô hình thương mại khám phá có thể tạo ra khác biệt. Thông qua video ngắn, livestream, nội dung của nhà sáng tạo và các tương tác cộng đồng, sản phẩm có cơ hội xuất hiện một cách tự nhiên trong quá trình người dùng giải trí hoặc tìm kiếm thông tin, thay vì chỉ chờ được gõ tên trên thanh tìm kiếm.

Theo đại diện nền tảng, cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và làng nghề khi giúp họ tiếp cận lượng khách hàng lớn mà không hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách quảng cáo hay hệ thống phân phối truyền thống.

Đại diện Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và TikTok Việt Nam ký kết chương trình hợp tác thúc đẩy kinh tế nông thôn thông qua TMĐT.

Bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội TikTok Shop, nhận định giá trị của sản phẩm làng nghề không chỉ nằm ở công năng mà còn đến từ câu chuyện văn hóa phía sau.

Nếu trước đây sản phẩm làng nghề thường chỉ được giới thiệu thông qua hình ảnh hoặc thông tin cơ bản, thì trên nền tảng số, những câu chuyện về lịch sử làng nghề, quá trình gìn giữ nghề truyền thống hay hành trình tạo nên một sản phẩm có thể được truyền tải sinh động hơn thông qua video ngắn và livestream.

"Người tiêu dùng không chỉ nhìn thấy hình thức, mẫu mã hay giá bán, mà còn hiểu được câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm, quá trình gìn giữ nghề qua nhiều thế hệ và những giá trị văn hóa mà sản phẩm mang theo", bà Tân nói.

Thực tế, TikTok Shop đã đồng hành với các sản phẩm OCOP và làng nghề từ năm 2023. Thay vì chỉ triển khai các chiến dịch bán hàng ngắn hạn, nền tảng hướng tới xây dựng mô hình dài hạn, kết nối chính quyền địa phương, nghệ nhân, nhà bán hàng và cộng đồng nhà sáng tạo nội dung.

Song song đó, nền tảng triển khai nhiều chính sách hỗ trợ dành cho nhà bán hàng mới. Trong năm 2026, mỗi nhà bán hàng có thể nhận các quyền lợi trị giá tới 70 triệu đồng. Riêng nhóm OCOP, nông sản và làng nghề được hưởng gói hỗ trợ quy mô 100 tỷ đồng gồm miễn phí hoa hồng, miễn phí giao dịch trong 60 ngày cùng tín dụng quảng cáo và voucher dành cho hàng Việt.

Ngoài hỗ trợ tài chính, nền tảng tiếp tục tổ chức các chương trình đào tạo về xây dựng nội dung, livestream, vận hành gian hàng và tuân thủ pháp luật.

Đáng chú ý, tại TikTok Shop Vietnam Summit 2026, TikTok Việt Nam cũng công bố chương trình hợp tác với Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu Quốc gia và Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhằm thúc đẩy TMĐT tại khu vực nông thôn, ưu tiên các nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ, mây tre đan, sơn mài, cây cảnh và các sản phẩm làng nghề.

Trong bối cảnh TMĐT bước sang giai đoạn cạnh tranh bằng chất lượng nguồn cung, việc đưa nhiều hơn các doanh nghiệp truyền thống, hợp tác xã và làng nghề tham gia môi trường số được xem là một trong những hướng mở rộng thị trường. Với TikTok Shop, đây cũng là chiến lược nhằm khai thác phần nguồn cung còn chưa được số hóa, đồng thời tạo thêm cơ hội để các sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng trên quy mô lớn.