Tín ngưỡng về sao Rua và sao Cày
Trong đời sống của ngư dân bãi ngang Sơn Trà xưa, biển không chỉ là nguồn sống gắn liền với hoạt động mưu sinh mà còn là không gian văn hóa - tâm linh, nơi lưu giữ nhiều tín ngưỡng dân gian được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Trong số đó, tín ngưỡng về sao Rua và sao Cày là một nét văn hóa đặc sắc, phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa con người với tự nhiên và biển cả.
Ngư dân thực hiện nghi thức tẩy uế thuyền thúng và ngư cụ trong thời gian nghỉ biển theo tín ngưỡng sao Rua, sao Cày. Ảnh: Quang Nguyễn
Theo quan niệm dân gian, vào khoảng tháng Năm âm lịch hằng năm, sao Rua và sao Cày xuất hiện trên bầu trời lúc rạng sáng. Đối với ngư dân, đây là dấu hiệu báo trước những biến chuyển của thời tiết và môi trường biển. Họ tin rằng hai chòm sao này cũng có một “đời sống” riêng trên thiên đình, trải qua các giai đoạn như tắm rửa, xông hơ và sinh nở. Vì vậy, thời điểm các sao xuất hiện thường gắn với những ngày thời tiết thất thường, khi mưa nắng và điều kiện tự nhiên có nhiều biến động.
Đặc biệt, khi sao Rua và sao Cày bước vào mùa “sinh nở”, ngư dân cho rằng dưới trần gian sẽ xảy ra hiện tượng “phong long, ô uế”, làm nguồn lợi thủy sản suy giảm, việc đánh bắt trở nên kém hiệu quả. Từ nhận thức đó, bắt đầu từ mùng 5 tháng Năm âm lịch, cư dân ven biển Sơn Trà tạm ngừng ra khơi và duy trì thời gian nghỉ biển cho đến khoảng ngày 20 tháng Năm âm lịch. Đây đã trở thành một tập quán quen thuộc trong đời sống của cộng đồng ngư dân địa phương.
Trong thời gian nghỉ biển, ngư dân đưa thuyền lên bãi để sửa chữa, trét dầu rái chống thấm, vá lưới, nhuộm mành và thực hiện các nghi thức tẩy uế nhằm chuẩn bị cho mùa vụ mới. Khoảng thời gian này không chỉ giúp họ nghỉ ngơi sau những tháng ngày lao động vất vả trên biển mà còn là dịp bảo dưỡng ngư cụ và chờ đợi điều kiện tự nhiên thuận lợi hơn.
Khi chu kỳ “sinh nở” của sao Rua và sao Cày kết thúc, ngư dân tin rằng biển sẽ trở lại trạng thái ổn định, cá tôm xuất hiện dồi dào hơn, mở đầu cho một mùa đánh bắt mới với nhiều kỳ vọng về sự thuận lợi và no đủ.
Dưới góc nhìn khoa học, sao Rua là cụm sao Pleiades thuộc chòm sao Kim Ngưu, còn sao Cày là chòm sao Orion. Do chuyển động biểu kiến hằng năm của bầu trời, bắt nguồn từ sự chuyển động của trái đất quanh mặt trời, vị trí quan sát của các chòm sao này thay đổi theo mùa. Vào khoảng tháng Sáu đến tháng Bảy dương lịch (tương ứng với tháng Năm âm lịch), chúng xuất hiện trở lại trên bầu trời trước bình minh và trở thành dấu hiệu tự nhiên giúp ngư dân nhận biết thời điểm chuyển mùa.
Qua nhiều thế hệ quan sát và tích lũy kinh nghiệm, cư dân ven biển nhận thấy đây cũng là giai đoạn hoạt động khai thác hải sản thường kém thuận lợi. Từ thực tiễn đó, họ đã hình thành những cách lý giải mang màu sắc tín ngưỡng, gắn những biến đổi của thời tiết, môi trường biển và nguồn lợi thủy sản với mùa “sinh nở” của sao Rua và sao Cày.
Tín ngưỡng về sao Rua và sao Cày vì thế không chỉ phản ánh đời sống tâm linh phong phú của ngư dân Sơn Trà mà còn cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa tri thức dân gian và kinh nghiệm quan sát tự nhiên. Sự đan xen giữa niềm tin tín ngưỡng, hiểu biết thiên văn dân gian và kinh nghiệm đi biển đã góp phần tạo nên một nét đặc sắc trong văn hóa biển của cộng đồng cư dân nơi đây, đồng thời phản ánh cách con người thích nghi và lý giải thế giới tự nhiên trong quá trình sinh tồn trên biển.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/tin-nguong-ve-sao-rua-va-sao-cay-3342162.html
Tin nóng
Tại sa mạc Ocucaje của Peru, các chuyên gia khai quật được hộp sọ được bảo quản cực kỳ tốt, có niên đại 36 triệu năm của một loài Basilosaurus cổ đại.
Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm châu Âu với hàng loạt mức nhiệt chưa từng có, giới khoa học cảnh báo hiện tượng này gần như không thể xảy ra nếu quay lại 50 năm trước.
Bảo tàng mới nhất của National Geographic tại Washington (Mỹ) đưa du khách bước vào hành trình khám phá thế giới qua những trải nghiệm đa giác quan.
Một 'vòm nhiệt' khổng lồ đang bao phủ phần lớn Tây Âu và tiếp tục dịch chuyển sang Trung Âu và khu vực Balkan, đẩy nhiệt độ tại nhiều nơi vượt ngưỡng 40°C. Trong khi đó, một nghiên cứu khoa học mới công bố cho thấy đợt nắng nóng lịch sử này gần như không thể xảy ra nếu không có biến đổi khí hậu do con người gây ra...
Các loài chim, đặc biệt là loài quạ, sở hữu trí thông minh vượt trội, vậy nhờ đâu mà những con bù nhìn được đặt trên đồng ruộng vẫn đánh lừa được chúng?
Đây là khoảnh khắc kỳ diệu khi một em bé sơ sinh được kéo ra khỏi đống đổ nát của một tòa nhà bị sập ở Venezuela sau khi quốc gia này bị rung chuyển bởi 2 trận động đất.
Tin mới
Các nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ đang diễn ra trên khắp Venezuela sau trận động đất kép mạnh khiến ít nhất 1.430 người thiệt mạng, hàng nghìn người bị thương và nhiều người khác mất tích.
Hai trận động đất mạnh xảy ra liên tiếp đã làm rung chuyển miền Bắc Venezuela, gây thiệt hại nặng về người và hạ tầng. Vì sao hai trận động đất cách nhau chưa đầy một phút lại có sức tàn phá lớn đến vậy? Và bài học nào được đặt ra cho các đô thị trước rủi ro âm thầm dưới lòng đất?
Các đợt nắng nóng khắc nghiệt xuất hiện ngày càng thường xuyên ở châu Âu, khiến hàng triệu người oằn mình chống chọi với mức nhiệt kỷ lục trong cảnh thiếu điều hòa nhiệt độ.
Các đợt nắng nóng kết hợp độ ẩm cao đang trở thành một trong những rủi ro khí hậu nghiêm trọng nhất tại châu Á, đặc biệt ở Đông Nam Á và Nam Á, khi tần suất xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan đã tăng hơn gấp đôi trong 50 năm qua do biến đổi khí hậu.
Nắng nóng cực đoan tại Pháp khiến nhiệt độ Paris vượt 40 độ C, ít nhất 109 người tử vong trong một ngày. Bệnh viện, nhà xác quá tải, châu Âu tiếp tục đối mặt với đợt thời tiết khắc nghiệt.
Các nhà nghiên cứu đã xác định được hơn 150 địa điểm khảo cổ dưới nước, trong đó có hơn 130 xác tàu đắm tại Vịnh Gibraltar, hé lộ hàng thế kỷ lịch sử hàng hải nằm dưới một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất thế giới.
Khi mặt đất còn chưa rung chuyển, điện thoại của nhiều người dân Venezuela đã bất ngờ phát đi cảnh báo động đất. Chỉ vài chục giây ngắn ngủi ấy đủ để không ít người tìm chỗ trú an toàn. Trong bối cảnh số người thiệt mạng sau trận động đất kép đã vượt 1.400, câu chuyện về những cảnh báo sớm này đang thu hút sự chú ý.
Đoạn video ghi lại khoảnh khắc đầy kịch tính khi một con chim bồ nông bất ngờ tăng tốc truy đuổi với ý định cướp con cá mà chim ưng vừa săn được. Tuy nhiên, màn né tránh đầy khéo léo của chim ưng đã khiến đối thủ phải bất lực.