Tin vũ khí hôm nay 24.3: Năng lực răn đe hạt nhân từ trên không của Mỹ

Bước nhảy vọt về năng lực răn đe hạt nhân từ trên không của Mỹ

Sự kiện chiếc oanh tạc cơ chiến lược B-52H Stratofortress mang theo hai nguyên mẫu tên lửa hành trình tầm xa (LRSO) AGM-181 trên bầu trời California vào tháng 3 đã đánh dấu một chương mới trong chiến lược hạt nhân của Mỹ. Đây không đơn thuần là một cuộc bay thử nghiệm tích hợp vũ khí thông thường, mà là sự khẳng định về một năng lực tấn công tàng hình thế hệ mới, được thiết kế để xuyên thủng những lưới lửa phòng không tinh vi nhất thế giới hiện nay.

Một máy bay ném bom B-52H của Mỹ đã được phát hiện mang theo tên lửa thử nghiệm AGM-181 LRSO - Ảnh: Army Recognition

Tên lửa AGM-181 LRSO ra đời để thay thế dòng AGM-86B ALCM vốn đã phục vụ bền bỉ từ những năm 1980. Trong kỷ nguyên hiện đại, khi các đối thủ cạnh tranh chiến lược của Mỹ như Nga hay Trung Quốc đã phát triển các hệ thống phòng không đa tầng cực kỳ mạnh mẽ, các dòng tên lửa cũ không còn đảm bảo được khả năng sống sót. AGM-181 được chế tạo với triết lý "xuyên phá và tồn tại".

Nhờ công nghệ tàng hình tiên tiến và khả năng bay thấp bám địa hình, loại tên lửa này có thể tiếp cận các mục tiêu chiến lược nằm sâu trong lãnh thổ đối phương mà vẫn nằm ngoài tầm phát hiện của các hệ thống radar cảnh giới sớm.

Vai trò của B-52H trong dự án này là vô cùng quan trọng. Dù đã hơn 70 tuổi, "pháo đài bay" này vẫn chứng minh được giá trị nhờ khoang chứa rộng lớn và khả năng mang tải trọng cực nặng. Việc tích hợp AGM-181 cho phép B-52H duy trì vị thế là một nền tảng phóng tên lửa tầm xa (stand-off), tức là oanh tạc cơ có thể phóng tên lửa từ khoảng cách hàng ngàn km, hoàn toàn an toàn trước các tên lửa đất đối không của đối phương. Theo kế hoạch của Không quân Mỹ, dòng tên lửa này cũng sẽ được trang bị cho "bóng ma bầu trời" B-21 Raider, tạo ra một gọng kìm hạt nhân không thể ngăn cản.

Về mặt chiến lược, AGM-181 LRSO là một phần thiết yếu trong nỗ lực hiện đại hóa bộ ba hạt nhân của Washington. Với khả năng mang đầu đạn hạt nhân W80-4 đang được nâng cấp song song, hệ thống này đảm bảo rằng năng lực trả đũa hạt nhân của Mỹ luôn ở trạng thái sẵn sàng và có độ tin cậy cao. Đối với các đối thủ, sự hiện diện của AGM-181 buộc họ phải tính toán lại toàn bộ chi phí và khả năng phòng thủ, bởi một đòn tấn công từ loại tên lửa tàng hình này gần như không để lại dấu vết cho đến khi quá muộn. Việc chương trình bước vào giai đoạn thử nghiệm bay liên tục là tín hiệu cho thấy Mỹ đang đẩy nhanh tiến độ để đạt được năng lực sản xuất ban đầu vào năm 2027, duy trì ưu thế tuyệt đối trên không gian chiến lược toàn cầu.

"Sát thủ thầm lặng" của Hải quân Anh áp sát eo biển Hormuz

Việc triển khai tàu ngầm hạt nhân HMS Anson tới khu vực phía Bắc biển Ả Rập vào tháng 3 là một bước đi quân sự mang tính toán cực kỳ sắc lạnh của Anh. Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông không ngừng leo thang, sự hiện diện của một tàu ngầm tấn công lớp Astute hiện đại bậc nhất thế giới ngay sát thềm nhà Iran mang lại một lợi thế răn đe mà không một biên đội tàu mặt nước nào có thể sánh kịp.

Tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Astute của Hải quân Hoàng gia Anh, HMS Anson - Ảnh: Bộ Quốc phòng Anh

Lợi thế cốt lõi của HMS Anson nằm ở sự kết hợp giữa khả năng ẩn mình hoàn hảo và sức mạnh hỏa lực tầm xa. Được vận hành bởi lò phản ứng hạt nhân, con tàu này có thể hoạt động dưới lòng đại dương trong nhiều tháng mà không cần tiếp nhiên liệu, chỉ bị giới hạn bởi lượng lương thực cho thủy thủ đoàn. Điều này cho phép HMS Anson duy trì sự hiện diện liên tục tại các "điểm nóng" mà đối phương không hề hay biết. Tại vùng biển sâu của biển Ả Rập, khả năng cách âm và các hệ thống sonar tiên tiến giúp tàu ngầm Anh trở thành một "hố đen" trong lòng biển, vượt qua mọi nỗ lực dò tìm của lực lượng hải quân và không quân Iran.

Vũ khí mang tính định đoạt cục diện của HMS Anson là tên lửa hành trình Tomahawk. Với tầm bắn hơn 1.600km, loại tên lửa này biến tàu ngầm Anh thành một bệ phóng tấn công chính xác có thể xóa sổ các căn cứ quân sự, kho đạn dược hay trung tâm chỉ huy nằm sâu trong đất liền của Iran từ dưới mặt nước. Khác với các cuộc không kích từ máy bay vốn dễ bị phát hiện bởi radar cảnh báo sớm, các vụ phóng tên lửa từ tàu ngầm mang tính bất ngờ cực cao, không cho đối phương thời gian để chuẩn bị hay đánh chặn.

Bên cạnh khả năng tấn công đất liền, HMS Anson còn là một công cụ kiểm soát mặt biển tối thượng với ngư lôi hạng nặng Spearfish. Nếu có bất kỳ nỗ lực nào nhằm phong tỏa eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng của thế giới - tàu ngầm Anh có thể chủ động săn đuổi và tiêu diệt các tàu chiến, tàu ngầm của đối phương một cách đơn độc và hiệu quả. Ngoài ra, vai trò tình báo và giám sát (ISR) của tàu ngầm này là không thể thay thế. Nó có thể bí mật thu thập dữ liệu về các đợt rải mìn, di chuyển tàu bè và các tín hiệu truyền tin nhạy cảm để chia sẻ với đồng minh. Sự hiện diện của HMS Anson là một lời khẳng định rằng Anh sẵn sàng can thiệp mạnh mẽ để bảo vệ tự do hàng hải, đồng thời đặt các mục tiêu chiến lược của Iran vào tình thế luôn bị đe dọa bởi một thế lực vô hình.

Đài Loan tìm ra lời giải cho bài toán chống drone bầy đàn

Trước sự gia tăng đột biến các hoạt động quấy rối và trinh sát từ thiết bị bay không người lái (UAV), Đài Loan đã đưa ra câu trả lời công nghệ đầy ấn tượng với hệ thống chống drone Aegis. Được phát triển bởi tập đoàn Cub Elecparts - một đơn vị vốn có thế mạnh về điện tử ô tô, Aegis không chỉ là một thiết bị quân sự mà còn đại diện cho sự chuyển dịch sang mô hình phòng thủ thông minh, linh hoạt và độc lập của Đài Bắc.

Tháp pháo tên lửa bắn nhanh 70mm của Đài Loan phát triển để chống lại các mối đe dọa từ UAV - Ảnh: Army Recognition

Hệ thống Aegis là một tổ hợp đa cảm biến, tích hợp radar sóng milimet công suất cao hoạt động trên các băng tần 24GHz, 77GHz và 79GHz. Đây là những công nghệ radar vốn được sử dụng cho hệ thống lái xe tự động, nay được tinh chỉnh để phát hiện các vật thể bay có diện tích phản xạ radar siêu nhỏ như drone dân dụng cải tiến. Điểm mạnh của Aegis là khả năng bao quát không gian ở tầm thấp, nơi mà các hệ thống phòng không truyền thống như Patriot (Mỹ) hay Thiên Cung (Trung Quốc) thường gặp khó khăn do nhiễu địa hình. Kết hợp với cảm biến quang điện tử và hồng ngoại, Aegis có thể nhận dạng và bám bắt mục tiêu trong mọi điều kiện thời tiết, cả ngày lẫn đêm.

Một tính năng đột phá của Aegis là khả năng tác chiến điện tử dựa trên phân tích tín hiệu RF. Hệ thống này sở hữu một thư viện dữ liệu khổng lồ về các loại sóng điều khiển của drone. Khi phát hiện một UAV lạ, Aegis sẽ ngay lập tức phân tích tần số và thực hiện các biện pháp can thiệp như gây nhiễu, chiếm quyền điều khiển hoặc ép drone phải hạ cánh/quay đầu. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc đối phó với chiến thuật "bầy đàn" (swarm), nơi hàng chục drone giá rẻ được tung ra cùng lúc để làm cạn kiệt đạn dược của các hệ thống phòng thủ đắt tiền. Thay vì tiêu tốn hàng triệu USD cho mỗi quả tên lửa đánh chặn, Aegis vô hiệu hóa mối đe dọa bằng những làn sóng điện tử với chi phí gần như bằng không.

Tầm quan trọng của Aegis còn nằm ở khả năng bảo vệ hạ tầng trọng yếu. Với việc đã được triển khai tại hơn 1.200 điểm nhạy cảm, từ các căn cứ không quân đến các nhà máy điện và trung tâm điều hành, hệ thống này tạo ra một "lá chắn số" bao phủ toàn bộ các mục tiêu ưu tiên của Đài Loan. Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại tại Ukraine đã chứng minh sức mạnh hủy diệt của drone cảm tử, việc Đài Loan sở hữu một hệ thống chống UAV tự chủ, không phụ thuộc vào nguồn cung hay công nghệ từ Trung Quốc đại lục, là một bước đi sống còn. Nó không chỉ nâng cao năng lực phòng thủ tại chỗ mà còn thể hiện khả năng thích ứng cực nhanh của nền công nghiệp quốc phòng Đài Loan trước những thay đổi chóng mặt của hình thái chiến tranh tương lai.

Hoàng Vũ