TKV được áp dụng cơ chế hoạt động, tài chính đặc thù

Ngày 18/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 325/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 5/10/2026 và được áp dụng từ năm tài chính 2026.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 325/2026/NĐ-CP, quy định cơ chế hoạt động và quản lý tài chính đặc thù đối với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV). Ảnh minh họa

TKV thống nhất quản lý hoạt động khai thác, chế biến và tiêu thụ khoáng sản

Theo Nghị định, TKV thống nhất thực hiện trong Tập đoàn các công ty TKV việc khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản than, bôxít và các khoáng sản chiến lược, quan trọng khác theo quy định của pháp luật; đồng thời quản lý một số công trình kết cấu hạ tầng có tính chất liên mỏ, liên khu vực.

TKV chủ trì tổ chức, quản lý và điều phối hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng tài nguyên của các công ty con nhằm bảo đảm hiệu quả sản xuất, kinh doanh chung, đồng thời khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản.

Đối với các mỏ khoáng sản đã được cấp phép khai thác cho TKV, Tập đoàn có trách nhiệm tổ chức quản lý thống nhất từ khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm.

TKV được thuê các công ty con trong Thị trường TKV thực hiện khai thác theo quy định của pháp luật thông qua hợp đồng và là đầu mối tiêu thụ sản phẩm sau khai thác tại các mỏ được cấp phép cho TKV.

Với các mỏ đã được cấp phép khai thác cho công ty con trong Thị trường TKV, TKV làm đầu mối quản lý các công đoạn từ khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm thông qua hợp đồng với các công ty con tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh.

Cơ chế này nhằm thống nhất quản lý tài nguyên, công nghệ khai thác, chế biến và hoạt động tiêu thụ trong toàn Tập đoàn.

Được quyết định, điều chỉnh giá hàng hóa và dịch vụ trong Thị trường TKV

Một nội dung đáng chú ý của Nghị định là cơ chế đặc thù trong hoạt động kinh doanh.

Theo đó, TKV thống nhất quản lý việc tiêu thụ than, alumin và một số khoáng sản quan trọng.

Tập đoàn chủ trì, điều phối các công ty con tham gia Thị trường TKV để thống nhất phân công quản lý thị trường, bảo đảm khai thác hiệu quả năng lực sản xuất, kinh doanh của các đơn vị. Phạm vi này bao gồm cả thị trường cơ khí, vật tư chiến lược, dịch vụ địa chất và môi trường.

TKV được quyết định và điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ, bao gồm giá mua và giá bán trong Thị trường TKV, trừ hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Nhà nước định giá cụ thể.

Các công ty con tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh phải tự trang trải chi phí, chịu trách nhiệm về khoán chi phí, giao và nghiệm thu chi phí khoán cũng như kết quả sản xuất, kinh doanh của đơn vị.

TKV thanh toán cho các công ty con chi phí thực hiện các công đoạn sản xuất trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật do cấp có thẩm quyền ban hành và mức lợi nhuận hợp lý thông qua giá mua, bán trong Tập đoàn.

Trên cơ sở kế hoạch phối hợp kinh doanh hằng năm, TKV ký hợp đồng mua bán các sản phẩm khoáng sản với các công ty con trong Thị trường TKV.

Các sản phẩm gồm than, quặng bôxít, hydroxit nhôm, alumin, nhôm, đồng tấm và một số khoáng sản quan trọng khác sau khai thác, chế biến. Giá mua bán do hai bên thỏa thuận trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật và lợi nhuận hợp lý.

TKV sau đó chủ trì tổ chức tiêu thụ các sản phẩm này tại thị trường trong nước và nước ngoài.

Quy định riêng về xử lý một số khoản chi phí

Nghị định 325/2026/NĐ-CP cũng quy định cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với TKV.

Theo đó, một số khoản chi phí được xử lý từ nguồn lợi nhuận sau thuế theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 25 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Trong nhóm này có chi phí khảo sát, thăm dò khoáng sản phục vụ mục đích đầu tư đã thực hiện nhưng dự án không đủ điều kiện triển khai và các khoản chi phí đó không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Các trường hợp gồm kết quả khảo sát, thăm dò không đủ trữ lượng để khai thác công nghiệp; đủ trữ lượng nhưng chưa có công nghệ khai thác, chế biến phù hợp hoặc chưa có giải pháp khắc phục tác động xấu đến môi trường.

Quy định cũng áp dụng đối với trường hợp đã phát sinh chi phí khảo sát, thăm dò nhưng dự án không thể triển khai do khu vực được điều chỉnh quy hoạch hoặc có thay đổi về chính sách khiến doanh nghiệp không còn đủ điều kiện thực hiện dự án.

Đối với các khoản đầu tư thất bại tại dự án đầu tư hoặc khoản đầu tư có tính đặc thù, rủi ro cao, chi phí cũng có thể được xử lý từ nguồn lợi nhuận sau thuế nếu thuộc các trường hợp dự án nằm trong khu vực bị điều chỉnh quy hoạch; bị tác động bởi thay đổi chính sách khiến doanh nghiệp không đủ điều kiện triển khai; hoặc các dự án khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Nghị định đồng thời quy định chi phí ăn giữa ca, ăn định lượng của người lao động tại TKV và các công ty con tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh được hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ theo quy định của pháp luật.

Chế độ ăn giữa ca hoặc ăn định lượng được thực hiện theo thỏa thuận trong thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy, quy chế của TKV và các công ty con theo quy định của Bộ luật Lao động.

Trong thời gian chưa sửa đổi, bổ sung điều lệ, quy chế tài chính và các quy chế nội bộ, TKV tiếp tục được áp dụng các nội dung đã ban hành nếu không trái với Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các văn bản hướng dẫn thi hành và Nghị định 325/2026/NĐ-CP.