Tổ chức Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI chất lượng, linh hoạt, hiệu quả

Khối lượng nội dung lớn, ưu tiên chính sách cấp bách

Báo cáo tại phiên họp, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất đã được triển khai trên cơ sở kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến góp ý của các Đoàn đại biểu Quốc hội. Đến thời điểm hiện tại, đa số ý kiến đại biểu cơ bản thống nhất với dự kiến chương trình, đồng thời đề nghị bổ sung một số nội dung quan trọng.

Điểm đáng chú ý là Kỳ họp thứ Nhất không chỉ tập trung vào công tác tổ chức, nhân sự của nhiệm kỳ mới mà còn đồng thời xử lý một khối lượng lớn các vấn đề lập pháp, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và hoàn thiện thể chế phát triển.

Trong số các nội dung dự kiến bổ sung, nổi bật là dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Dù hồ sơ được Chính phủ gửi chậm so với quy định, nhưng các cơ quan của Quốc hội đã chủ động thẩm tra sơ bộ để kịp trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, qua đó dự kiến đưa vào chương trình Kỳ họp.

Cùng với đó, nhiều nội dung mang tính cấp bách, gắn trực tiếp với điều hành kinh tế và hoàn thiện thể chế được đề xuất bổ sung, như: các nghị quyết về phát triển văn hóa; tổ chức đơn vị hành chính; cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước.

Đặc biệt, một nội dung có ý nghĩa lớn đối với điều hành kinh tế vĩ mô được Chính phủ đề xuất trình theo thủ tục rút gọn là điều chỉnh các sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay, bao gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt. Việc đưa nội dung này vào chương trình cho thấy Quốc hội sẽ tham gia trực tiếp vào các quyết sách tài khóa nhằm kiểm soát chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và ổn định thị trường.

Về tổ chức chương trình, Kỳ họp dự kiến diễn ra trong 11 ngày, chia thành 2 đợt, với khoảng nghỉ giữa hai đợt để các cơ quan tiếp thu, chỉnh lý dự án luật, nghị quyết. Trong tổng số 10 nội dung lập pháp, có 7 nội dung được bố trí trình và thảo luận ngay từ Đợt 1 nhằm tận dụng thời gian chỉnh lý; các nội dung còn lại được phân bổ linh hoạt giữa hai đợt.

Để nâng cao hiệu quả, Văn phòng Quốc hội đề xuất tổ chức thảo luận chung đối với các dự án luật, nghị quyết cùng lĩnh vực, qua đó tiết kiệm thời gian và tăng tính liên kết chính sách.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ áp lực lớn về tiến độ và kỷ luật hồ sơ. Hiện mới có 6/10 nội dung lập pháp được gửi tài liệu chính thức; một số nội dung đã quá hạn theo quy định, cần khẩn trương hoàn thiện.

Đối với các nội dung kinh tế – xã hội, tài chính, ngân sách và các vấn đề quan trọng khác, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện hồ sơ và gửi đến đại biểu trước khi khai mạc kỳ họp, bảo đảm đủ thời gian nghiên cứu, thẩm tra và quyết định.

Song song với nội dung chương trình, các điều kiện bảo đảm cho kỳ họp cũng đã được chuẩn bị đồng bộ, đặc biệt là đẩy mạnh chuyển đổi số với việc cung cấp tài liệu điện tử, nâng cấp hệ thống thông tin và ứng dụng App Quốc hội 2.0, hỗ trợ đại biểu trong hoạt động nghị trường.

Siết kỷ luật, bảo đảm chất lượng – yêu cầu xuyên suốt của Chủ tịch Quốc hội

Kết luận nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt đối với công tác chuẩn bị và tổ chức Kỳ họp: mọi nội dung trình Quốc hội phải bảo đảm đầy đủ điều kiện, hồ sơ và chất lượng, không vì tiến độ mà hạ thấp tiêu chuẩn.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới với khoảng 70% đại biểu là mới, do đó công tác tổ chức phải được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu, từ sinh hoạt đoàn, tập huấn kỹ năng đến hướng dẫn sử dụng các công cụ số phục vụ hoạt động đại biểu.

Về chương trình kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu rà soát kỹ các nội dung, bố trí hợp lý ngay từ Đợt 1, thậm chí sẵn sàng kéo dài thời gian làm việc, tổ chức làm việc ngoài giờ nếu cần thiết để bảo đảm tiến độ trong bối cảnh quỹ thời gian hạn chế.

Đối với các chính sách kinh tế, đặc biệt là điều hành thuế, giá xăng dầu, Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao sự chủ động của Chính phủ trong việc ban hành chính sách nhanh, kịp thời; đồng thời yêu cầu tiếp tục theo dõi sát diễn biến thực tế để có thể điều chỉnh linh hoạt, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét quyết định.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực còn nhiều biến động, Quốc hội cần chủ động hơn trong xây dựng chính sách, thậm chí sẵn sàng tổ chức các kỳ họp chuyên đề để xử lý kịp thời các vấn đề cấp bách của nền kinh tế.

Đồng thời, yêu cầu kỷ luật trong hoạt động nghị trường cũng được nhấn mạnh: các cơ quan phải phân công đúng người, đúng thẩm quyền trình bày tờ trình, báo cáo; các Ủy ban của Quốc hội phải chủ động thẩm tra, đề xuất rõ nội dung đủ điều kiện trình; Văn phòng Quốc hội phải chuẩn bị đầy đủ điều kiện bảo đảm, từ kỹ thuật, an ninh đến y tế, hậu cần.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải tăng cường công tác thông tin, truyền thông về kỳ họp trên các nền tảng số để cử tri theo dõi, qua đó nâng cao tính công khai, minh bạch và đồng thuận xã hội đối với các quyết sách.

Trần Hương