Tổ chức lại không gian đô thị, tăng cường liên kết vùng

Với vai trò là hạt nhân của Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và đầu mối kết nối quốc gia, quốc tế, Hà Nội có trách nhiệm tổ chức lại không gian đô thị, phát triển hạ tầng và tăng cường liên kết với các địa phương, qua đó vừa giải quyết những điểm nghẽn nội tại, vừa tạo động lực phát triển cho toàn vùng.

Từ định hướng đó, thành phố chuyển từ mô hình đô thị đơn cực, tập trung ở nội đô sang mô hình chùm đô thị đa cực, đa trung tâm. Không gian đô thị được tổ chức gắn với các hành lang kinh tế, kết nối các khu vực chức năng của Thủ đô với những trung tâm công nghiệp, dịch vụ và các cực tăng trưởng trong vùng. Để thực hiện định hướng nêu trên, thành phố tái cấu trúc không gian đô thị gắn với phát triển giao thông công cộng, lấy đường sắt đô thị làm xương sống và phát triển các khu đô thị theo mô hình TOD. Các cực phát triển chuyên biệt được hình thành để phân bố lại dân cư và hoạt động kinh tế. Ở phía tây thành phố, khu vực Hòa Lạc - Xuân Mai phát triển đô thị khoa học, công nghệ và đào tạo. Ở phía bắc, khu vực Mê Linh - Sóc Sơn - Đông Anh được định hướng trở thành đô thị sân bay, kết nối với logistics quốc tế và dịch vụ thương mại hàng không. Phía nam thành phố phát triển Khu đô thị thể thao Olympic quy mô khoảng 9.171 ha, gắn với đầu mối giao thông Ngọc Hồi và định hướng Cảng hàng không quốc tế thứ hai Vùng Thủ đô.

Cùng với đó, thành phố phát triển các hành lang đô thị - công nghiệp - dịch vụ để tăng cường liên kết với các địa phương và cực tăng trưởng khác. Hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh được định hướng phát triển công nghệ cao, logistics đa phương thức và dịch vụ cảng biển. Vành đai công nghiệp bán dẫn, điện tử phía bắc và phía đông kết nối với Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên; trong khi hành lang bắc - nam thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác và nông nghiệp công nghệ cao, kết nối với các cực tăng trưởng miền trung, miền nam.

Thành phố chú trọng các hành lang Lạng Sơn - Bắc Ninh - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Điện Biên - Sơn La - Phú Thọ - Hà Nội, mở rộng kết nối thương mại với Trung Quốc và vùng bắc Lào; củng cố tam giác phát triển Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và tứ giác tăng trưởng Thanh Hóa - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Trong mạng lưới này, Hà Nội tập trung nghiên cứu và phát triển, công nghệ cao, tài chính, logistics thông minh và dịch vụ chất lượng cao. Các địa phương phụ cận phát huy thế mạnh về công nghiệp hỗ trợ, sản xuất, logistics và đô thị vệ tinh, qua đó hình thành sự phân công, bổ trợ giữa các khu vực, hạn chế đầu tư trùng lặp.

Thông qua kết hợp tái cấu trúc nội đô, phát triển các cực đô thị chuyên biệt và hành lang kinh tế liên vùng, Hà Nội hướng tới giải quyết những điểm nghẽn về giao thông, hạ tầng, môi trường, đồng thời mở rộng không gian tăng trưởng. Quan trọng hơn, mô hình liên kết đô thị - công nghiệp - dịch vụ sẽ tạo sự bổ trợ giữa Thủ đô với các địa phương, tăng khả năng kết nối các cực tăng trưởng, phát huy sức lan tỏa của toàn vùng.