Tổ dân phố phải thực sự là cánh tay nối dài của chính quyền cơ sở

Tham dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh; Bí thư chi bộ, Tổ trưởng tổ dân phố và Trưởng ban công tác Mặt trận tại các phường.

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc. Ảnh: T.L

Theo báo cáo tại buổi làm việc, đến ngày 30-6, toàn tỉnh hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, giảm từ 2.693 xuống còn 1.400 đơn vị. Riêng khu vực TP. Quy Nhơn trước đây, số thôn, tổ dân phố giảm từ 145 xuống còn 62, đạt tỷ lệ 57,24%. Sau sắp xếp, các tổ dân phố đều bảo đảm quy mô số hộ theo quy định.

Qua thực tế hoạt động, nhìn chung, các khu phố, tổ dân phố sau sắp xếp cơ bản ổn định, từng bước đi vào nền nếp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình mới cũng phát sinh một số khó khăn, vướng mắc. Theo phản ánh của đại diện các tổ dân phố và chính quyền địa phương, phần lớn nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng được xây dựng từ trước, có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất và trang thiết bị còn hạn chế.

Sau khi sắp xếp, quy mô dân số, số hộ tăng lên khiến nhiều địa điểm không còn đáp ứng tốt nhu cầu tổ chức họp dân, sinh hoạt cộng đồng và triển khai các phong trào tại cơ sở.

Bên cạnh đó, khối lượng công việc của tổ dân phố ngày càng lớn, trong khi nguồn lực ngân sách còn hạn chế. Chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách và kinh phí phục vụ hoạt động của tổ dân phố được cho là còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của tổ dân phố cũng gặp không ít trở ngại do điều kiện cơ sở vật chất chưa đồng bộ, kỹ năng sử dụng công nghệ của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế.

Đáng chú ý, sau sắp xếp, thông tin về tên gọi, địa chỉ cư trú của người dân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chưa được cập nhật kịp thời, gây khó khăn trong khai thác dữ liệu, xác nhận thông tin cư trú và giải quyết một số thủ tục hành chính liên quan đến người dân.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh: Tổ dân phố có vai trò đặc biệt quan trọng, là “cánh tay nối dài” của chính quyền cơ sở, trực tiếp bám địa bàn, gần dân, sát dân và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Trong bối cảnh quy mô địa bàn sau sắp xếp mở rộng, khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra là phải khẩn trương đổi mới phương thức hoạt động theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu quả; đồng thời, bảo đảm điều kiện làm việc và chế độ, chính sách tương xứng cho lực lượng này.

Đại diện tổ dân phố 6 (phường Quy Nhơn) đề cập đến một số khó khăn về nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng được xây dựng từ trước, có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất và trang thiết bị còn hạn chế. Ảnh: T.Lợi

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu rà soát, chuẩn hóa toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của tổ dân phố theo tinh thần Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, tập trung vào 2 nhóm nhiệm vụ cốt lõi là tự quản tại cộng đồng dân cư và phối hợp, hỗ trợ chính quyền địa phương.

Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ phối hợp Sở Tư pháp cụ thể hóa danh mục công việc thường xuyên, đột xuất; xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động; đồng thời, nghiên cứu phương án bố trí, kiêm nhiệm chức danh phù hợp, qua đó tạo thêm nguồn thu nhập cho đội ngũ làm công tác ở tổ dân phố.

Ông Nguyễn Đức Toàn - Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn báo cáo tình hình tổ chức, hoạt động của các tổ dân phố trên địa bàn. Ảnh: T.L

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn cũng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất chính sách phụ cấp phù hợp hơn với thực tế công việc. Trong đó, xem xét phương án hỗ trợ kinh phí đối với những nhiệm vụ mà tổ dân phố đã thực hiện trong thời gian qua, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho lực lượng trực tiếp làm việc ở cơ sở.

Về điều kiện hoạt động, chính quyền các phường, xã được yêu cầu chủ động, linh hoạt bố trí ngay các trang thiết bị thiết yếu như máy tính, máy in kết nối internet, bàn ghế…, không để tình trạng thiếu phương tiện làm việc kéo dài, thụ động chờ hướng dẫn.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Đặng Thu Hương trao đổi về một số vấn đề liên quan, trong đó có việc đầu tư trang thiết bị làm việc cơ bản cho các thôn, tổ dân phố. Ảnh: T.L

Cùng với đó, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp các doanh nghiệp viễn thông đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước đưa hệ thống quản lý văn bản điện tử (iDesk) đến thiết bị di động thông minh của cán bộ tổ dân phố.

Việc chuyển đổi số phải đi đôi với đào tạo, hướng dẫn bài bản, giúp giảm áp lực hồ sơ, sổ sách thủ công, nâng cao khả năng nắm bắt địa bàn và xử lý công việc; qua đó bảo đảm hoạt động của tổ dân phố thông suốt, hiệu quả, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Chiều cùng ngày, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn đã trực tiếp khảo sát một số nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng tại khu phố 4 và khu phố 5 (phường Quy Nhơn Bắc), khu phố 16 (phường Quy Nhơn Nam) và tổ dân phố 15 (phường Quy Nhơn).

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn (thứ 2 từ trái sang) khảo sát nhà sinh hoạt cộng đồng tại khu phố 5 (phường Quy Nhơn Bắc). Ảnh: T.L

Qua khảo sát thực tế, Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra tình hình tổ chức, hoạt động của các tổ dân phố sau sắp xếp; đồng thời, nắm bắt cụ thể cơ sở vật chất, điều kiện phục vụ sinh hoạt cộng đồng và những khó khăn, vướng mắc đang đặt ra.

Đây là cơ sở để tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá và có giải pháp phù hợp; từng bước nâng cao điều kiện hoạt động, bảo đảm các tổ dân phố thực hiện tốt vai trò là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân.