Tổ tiên của bò nhà từng là 'quái vật' cao gần 2m và có sừng khổng lồ

Ngày nay, bò nhà xuất hiện ở khắp nơi, từ trang trại châu Âu đến những đồng cỏ châu Á. Nhưng tổ tiên hoang dã của chúng, bò rừng châu Âu hay auroch (Bos primigenius), đã biến mất hoàn toàn. Đây từng là một trong những loài thú ăn cỏ lớn nhất châu Âu, với những con đực lớn có thể cao khoảng 1,6–1,8m tính đến vai và sở hữu cặp sừng đồ sộ dài tới khoảng 80cm.

Ảnh: dinoanimals

Điều đáng kinh ngạc là Bos primigenius từng có phạm vi phân bố rộng khổng lồ, trải dài qua phần lớn lục địa Á-Âu và Bắc Phi. Chúng sống trong nhiều kiểu môi trường, từ rừng thưa đến đồng cỏ, và từng xuất hiện trong nghệ thuật hang động, tranh khắc và các ghi chép lịch sử của con người.

Những con bò rừng châu Âu chắc chắn không giống hình ảnh một con bò nuôi trong trang trại hiện đại. Chúng cao lớn, cơ bắp, nhanh nhẹn và có tính khí hoang dã. Những con đực ở vùng Bắc Âu được mô tả có màu gần như đen, trong khi bò cái thường nâu sẫm và bê có màu nâu đỏ.

Ảnh: factanimal

Khoảng hơn 10.000 năm trước, con người bắt đầu thuần hóa những quần thể bò rừng châu Âu ở vùng Lưỡi liềm Màu mỡ. Qua hàng nghìn năm chọn lọc, những con vật to lớn, hung dữ dần biến thành gia súc có tính khí dễ kiểm soát hơn. Từ quá trình này hình thành các dòng bò nhà, trong đó có Bos taurus; một quá trình thuần hóa khác ở Nam Á liên quan đến Bos indicus, tức bò Zebu.

Nhưng câu chuyện lại có một nghịch lý: tổ tiên của hàng tỷ con bò ngày nay đã tuyệt chủng.

Ảnh: factanimal

Săn bắt, mất môi trường sống và sự mở rộng của nông nghiệp khiến số lượng aurochs giảm dần. Đến đầu thế kỷ XVII, chúng chỉ còn một quần thể nhỏ ở Ba Lan. Con bò rừng châu Âu cuối cùng được ghi nhận đã chết trong khu rừng Jaktorów vào năm 1627, khép lại lịch sử của một loài từng thống trị những vùng hoang dã rộng lớn của châu Âu.

Ngày nay, bộ gen của những cá thể bò rừng châu Âu cổ đại được bảo tồn trong xương và răng đang giúp các nhà khoa học tìm hiểu quá trình thuần hóa bò. Một số nghiên cứu còn cho thấy những quần thể bò rừng châu Âu địa phương có thể đã lai với gia súc thời kỳ đầu, để lại dấu vết di truyền trong một số giống bò hiện đại.

Vì thế, mỗi con bò nhà ngày nay có thể được xem như một “hậu duệ” rất xa của một sinh vật hoàn toàn khác: một con bò hoang khổng lồ, mạnh mẽ và từng khiến con người phải dè chừng. Điều kỳ lạ nhất là chúng ta đã biến hậu duệ của một trong những động vật hoang dã đáng sợ nhất châu Âu thành một trong những loài vật quen thuộc nhất trên Trái Đất.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước