Tổng lực kiểm tra 'điểm nóng' bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố

Từ 15/4 - 15/5, sẽ tập trung thanh kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể... những vấn đề nóng đang được dư luận đặc biệt quan tâm - Ảnh: VGP/HM

Xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm gần 34 tỷ đồng

Theo Bộ Y tế, năm 2025, toàn ngành đã kiểm tra 334.764 cơ sở, phát hiện 20.791 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm, chiếm 6,21% so với số cơ sở được kiểm tra; đã xử lý 6.057 cơ sở; đình chỉ hoạt động 40 cơ sở; tiêu hủy 635 loại thực phẩm không bảo đảm chất lượng (thực phẩm chứa chất cấm, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hết hạn sử dụng...); chuyển cơ quan Cảnh sát điều tra 2 vụ (1 vụ liên quan đến chất cấm và 1 vụ liên quan đến hàng giả); xử phạt hơn 33,83 tỷ đồng.

Dù số lượng cơ sở bị xử lý trong năm 2025 có giảm so với 2024, nhưng tổng số tiền xử phạt tăng lên. Điều này cho thấy, các chế tài đang được áp dụng theo hướng nghiêm khắc hơn, tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm.

Về ngộ độc thực phẩm, năm 2025 cả nước ghi nhận 84 vụ với 2.301 người bị ngộ độc thực phẩm. So với năm 2024, số vụ giảm 37,8% và số người bị giảm 53,4%. Riêng quý I/2026, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Số vụ gia tăng trong quý I/2026 được chỉ ra do xuất phát từ công tác giám sát ngày càng siết chặt.

Theo Cục An toàn thực phẩm, qua công tác điều tra thực tế, số vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt ở các đô thị lớn có địa bàn rộng, mật độ dân số cao, nhu cầu cần cung cấp thực phẩm lớn.

Việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ hoặc trên các sàn thương mại điện tử cũng rất khó khăn, ảnh hướng tới khả năng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trên diện rộng.

Bên cạnh đó, kiến thức chung về an toàn thực phẩm của những chủ cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố còn tương đối hạn chế, điều này dễ dẫn tới các hành vi gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến; điều kiện nơi bán hàng chật hẹp, đa số lưu động, nguy cơ không bảo đảm an toàn thực phẩm; các cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận mà sử dụng nguyên liệu không bảo đảm…

Tập trung thanh kiểm tra bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố

Để giải quyết các tồn tại trên, năm 2026, ngay trong "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" triển khai từ 15/4 - 15/5, các đoàn thanh kiểm tra sẽ tập trung vàocác cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố - những vấn đề nóng đang được dư luận đặc biệt quan tâm.

Ở cấp Trung ương, 5 đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm do Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tiến hành thanh tra tại 10 tỉnh, thành phố trọng điểm.

Tại địa phương, UBND các cấp cũng chủ động ban hành kế hoạch, triển khai kiểm tra liên ngành chặt chẽ từ cấp tỉnh đến cấp xã. Trong quá trình này, các đoàn công tác kết hợp lấy mẫu kiểm nghiệm để giám sát thị trường, giúp kịp thời phát hiện và cảnh báo sớm các loại thực phẩm có nguy cơ trong cộng đồng...

Hiệu trưởng chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm học đường

Cùng với các kế hoạch trên, Bộ Y tế cũng ban hành các văn bản chỉ đạo khẩn cấp gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng UBND các tỉnh, thành phố nhằm siết chặt quản lý an toàn thực phẩm học đường và thức ăn đường phố. Theo đó, siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở kinh doanh, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, trong đó có bếp ăn trường học, người đứng đầu chịu trách nhiệm phải là Hiệu trưởng.

Đối với giải pháp dài hạn, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các Bộ ngành liên quan xây dựng Luật An toàn thực phẩm sửa đổi tăng cường, bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố. Trong đó, chuyển mạnh tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm" (từ trang trại đến bàn ăn- kiểm soát nguyên liệu đầu vào, điều kiện sản xuất ban đầu đến sơ chế, sản xuất, phân phối, lưu thông sản phẩm và đến tay người tiêu dùng)...

Bộ Y tế cũng đang khẩn trương phối hợp với các Bộ, ban, ngành liên quan xây dựng Đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương, trình Bộ Chính trị trong tháng 5/2026 nhằm bảo đảm việc quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm một cách đồng bộ, hiệu quả...