Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Đề xuất xử lý hơn 13.000 văn bản

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì họp về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Sa

Chính phủ vừa có Báo cáo số 652/BC-CP ngày 30/8/2026 về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, kính gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Việc tổng rà soát được thực hiện đối với toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương ban hành còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc trách nhiệm rà soát của các cơ quan, tính đến hết ngày 31/12/2026.

Nội dung rà soát tập trung đánh giá sự phù hợp của văn bản với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tính tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; tính khả thi, hiệu quả của quy định pháp luật; đồng thời rà soát, phát hiện các nội dung, lĩnh vực, vấn đề chưa có quy định pháp luật điều chỉnh.

Rà soát 45.793 văn bản quy phạm pháp luật từ Trung ương đến địa phương

Tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát.

Đối với các văn bản được ban hành không theo chế độ mật, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với tổng số 13.077 văn bản.

Trong đó, đối với văn bản do các cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành, có 2.363 văn bản được đề xuất xử lý. Cụ thể, đề xuất sửa đổi, bổ sung 663 văn bản; thay thế 859 văn bản; tạm ngưng hiệu lực một phần 4 văn bản; bãi bỏ toàn bộ 650 văn bản; bãi bỏ một phần 29 văn bản và ban hành mới 158 văn bản.

Đối với văn bản do chính quyền địa phương cấp tỉnh ban hành, các địa phương đã rà soát, xác định phương án xử lý đối với 7.939 văn bản; trong đó đề xuất sửa đổi, bổ sung 461 văn bản; thay thế 3.052 văn bản; bãi bỏ toàn bộ 3.490 văn bản; ban hành mới 902 văn bản; tạm ngưng hiệu lực một phần 1 văn bản và hướng dẫn áp dụng 34 văn bản.

Đối với văn bản do chính quyền địa phương cấp xã ban hành, các địa phương xác định phương án xử lý đối với 2.775 văn bản, gồm đề xuất sửa đổi, bổ sung 43 văn bản; thay thế 680 văn bản; bãi bỏ toàn bộ 1.740 văn bản; ban hành mới 301 văn bản; tạm ngưng hiệu lực một phần 5 văn bản và bãi bỏ một phần 6 văn bản.

Theo đánh giá của Chính phủ, kết quả tổng rà soát sơ bộ cho thấy các cơ quan Trung ương và địa phương đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần, ban hành mới 7.300 văn bản, chiếm 15,9% tổng số văn bản thuộc đối tượng rà soát; 5.926 văn bản được đề xuất bãi bỏ toàn bộ, chiếm 12,9%.

Cùng với 7.687 văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp huyện trước khi sắp xếp sẽ tự động hết hiệu lực theo quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 đến hết ngày 28/2/2027, tổng số 13.613 văn bản sẽ được “loại bỏ” khỏi hệ thống.

Phần lớn các cơ quan Trung ương và địa phương đã xác định lộ trình xử lý văn bản trong giai đoạn 2026 - 2027; một số ít văn bản được xác định có lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định được cụ thể thời hạn xử lý.

Đối với văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 136 bộ luật, luật và 12 nghị quyết của Quốc hội. Trong đó, năm 2026 dự kiến xử lý 78 bộ luật, luật và 6 nghị quyết; năm 2027 xử lý 27 bộ luật, luật và 3 nghị quyết; giai đoạn 2028 - 2030 xử lý 31 bộ luật, luật; còn 3 nghị quyết của Quốc hội chưa xác định cụ thể thời gian xử lý.

Đối với văn bản của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 575 văn bản. Trong đó, năm 2026 đề xuất xử lý 355 văn bản; năm 2027 xử lý 194 văn bản; giai đoạn 2028 - 2030 xử lý 24 văn bản; giai đoạn sau năm 2030 xử lý 1 văn bản và 1 văn bản chưa xác định cụ thể thời gian xử lý.

Bộ Công Thương đề xuất xử lý 78 văn bản

Theo Báo cáo số 652/BC-CP, tính đến ngày 30/6/2026, Bộ Công Thương đã tổng hợp 417 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng, phạm vi văn bản tổng rà soát.

Kết quả tổng rà soát sơ bộ xác định 78 văn bản quy phạm pháp luật được đề xuất xử lý, trong đó có 13 luật, 2 pháp lệnh, 35 nghị định, 5 quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 23 văn bản khác.

Kết quả rà soát cho thấy hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công Thương ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành về cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước; phù hợp với yêu cầu đổi mới của đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng thời bảo đảm tính tương thích với thông lệ quốc tế và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Tại Phiên họp lần thứ hai Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngày 26/8/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cuộc tổng rà soát lần này không phải để có thêm một báo cáo hay đơn thuần kiểm đếm văn bản, mà phải thực sự tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật, mở ra không gian phát triển mới cho đất nước - Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Để tinh gọn, hoàn thiện cấu trúc hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Công Thương đề xuất xử lý 78 văn bản, gồm 8 luật, 2 pháp lệnh, 33 nghị định, 5 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 29 thông tư và 1 quyết định của Bộ trưởng.

Trong đó, 33 nghị định; 5 quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 29 thông tư và 1 quyết định của Bộ trưởng được định hướng tích hợp, lồng ghép nội dung để xử lý theo hướng tinh gọn; đồng thời 12 văn bản quy phạm pháp luật được đề xuất bãi bỏ toàn bộ.

Về lộ trình, trong năm 2026, Bộ Công Thương dự kiến xử lý 42 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 8 luật, 19 nghị định, 4 quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Trong năm 2027, dự kiến xử lý 30 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 1 luật, 1 pháp lệnh, 16 nghị định và 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Xác định đúng, thực chất những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Chính phủ đánh giá kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật mới chỉ là bước đầu. Để tiếp tục hoàn thiện kết quả tổng rà soát, các cơ quan Trung ương và địa phương được yêu cầu tiếp tục bám sát các chủ trương, đường lối về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật tại Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 66-NQ/TW và các nghị quyết, kết luận mới của Trung ương.

Quá trình chỉnh lý, hoàn thiện kết quả tổng rà soát phải xác định đúng, thực chất các vấn đề vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn cần tháo gỡ; xác định rõ vướng mắc do quy định pháp luật hay do công tác tổ chức thi hành, hướng dẫn áp dụng; xác định những nội dung có khó khăn, vướng mắc trong áp dụng nhưng thực chất có nguyên nhân từ công tác tổ chức thi hành hoặc chưa được hướng dẫn đầy đủ, tổ chức thực hiện chưa thống nhất, tổng lực thực thi chưa đáp ứng hoặc cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chưa hiệu quả.

Kết quả tổng rà soát chính thức cũng phải đánh giá đầy đủ, sâu sắc thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, ngành, lĩnh vực; xác định rõ các định hướng lớn trong việc hoàn thiện thể chế để phát triển trong kỷ nguyên mới, trong đó có các đề xuất cụ thể nhằm hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật trong Chính phủ và văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi trách nhiệm rà soát của các cơ quan, địa phương.

Để đẩy nhanh tiến độ xử lý văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ yêu cầu trên cơ sở phương án, lộ trình xử lý kết quả tổng rà soát, các cơ quan Trung ương và địa phương chủ động tham mưu xử lý hoặc xử lý theo thẩm quyền, không chờ đến khi có kết quả cuối cùng, chính thức về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đối với các văn bản đã rõ nội dung vướng mắc, bất cập.

Các cơ quan có thẩm quyền được yêu cầu khẩn trương thực hiện hoặc kiến nghị thực hiện việc bãi bỏ toàn bộ đối với 5.926 văn bản, bãi bỏ một phần đối với 69 văn bản đã được các cơ quan xác định không còn áp dụng, không còn phù hợp nhưng chưa có căn cứ pháp lý xác định việc hết hiệu lực theo quy định.

Đồng thời, thực hiện theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn áp dụng ngay đối với 80 văn bản; tạm ngưng hiệu lực toàn bộ hoặc một phần đối với 16 văn bản nhằm bảo đảm quyền, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đối với các văn bản đã có trong Chương trình, Kế hoạch xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền, Chính phủ yêu cầu khẩn trương thực hiện xử lý trong năm 2026; đối với các văn bản đã xác định có quy định pháp luật không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, gây khó khăn, vướng mắc trong áp dụng, các cơ quan chủ động rà soát, nghiên cứu kỹ để xác định phương án xử lý, kịp thời giải quyết, tháo gỡ cho người dân, doanh nghiệp.