Tổng thống Mỹ Donald Trump hoãn áp thuế Canada, nói hai nước đã đạt thỏa thuận

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quyết định tạm hoãn áp mức thuế mới đối với hàng hóa Canada dựa trên việc hai nước đã đạt được một thỏa thuận, với điều kiện hoàn tất các văn bản liên quan.  

Cảng hàng hóa Los Angeles, bang California, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN).

“Việc tạm hoãn này dựa trên thực tế rằng Canada và Mỹ, với điều kiện hoàn tất các văn bản, đã có một thỏa thuận”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. 

Theo kế hoạch trước đó, mức thuế mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 19/8, áp dụng đối với lượng hàng hóa nhập khẩu từ Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD. Đáng chú ý, mức thuế này được áp dụng bất kể hàng hóa Canada có đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) hay không. 

USMCA vốn giúp phần lớn hàng hóa và ngành công nghiệp Canada tránh được các mức thuế của Mỹ. Việc Washington dự kiến áp thuế bổ sung đã làm gia tăng sức ép đối với quan hệ thương mại giữa hai nước, đồng thời đặt ra nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và việc làm tại Canada.

Tuy nhiên, Chính phủ Canada đến nay chưa đưa ra bình luận hoặc xác nhận về thông tin mà Tổng thống Trump công bố.  

Trong bài đăng trên Truth Social, ông Trump cũng cho biết đường ống năng lượng Keystone XL giữa Mỹ và Canada “có thể hồi sinh”, song không cung cấp thêm chi tiết về khả năng khôi phục dự án.  

Keystone XL là dự án đường ống được đề xuất nhằm vận chuyển dầu từ Canada tới các nhà máy lọc dầu ở Mỹ. Dự án từng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của các cộng đồng bản địa và các nhóm môi trường. Năm 2021, Tổng thống Joe Biden đã hủy giấy phép đối với dự án này. 

Khả năng khôi phục Keystone XL, nếu được thúc đẩy, có thể trở thành một trong những nội dung đáng chú ý trong các cuộc đàm phán năng lượng và thương mại giữa Washington và Ottawa. 

Trước thông báo của ông Trump, Tổng thống Mỹ đã điện đàm với Thủ tướng Canada Mark Carney vào chiều 18/8. Đây là cuộc trao đổi thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo trong tuần này, diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đã kéo dài nhiều tuần. 

Các chuyên gia thương mại và quan chức ngành tại Canada trước đó cảnh báo rằng nếu mức thuế mới được áp dụng, những lĩnh vực dễ bị tổn thương như gỗ xẻ, rượu vang và các sản phẩm sữa có thể chịu tác động đáng kể. Hệ quả có thể bao gồm mất việc làm, thu hẹp sản xuất và thậm chí đóng cửa một số doanh nghiệp. 

Tranh chấp thương mại cũng được cảnh báo có thể khiến các cuộc đàm phán rộng hơn về USMCA trở nên phức tạp hơn. 

Bộ trưởng Canada phụ trách thương mại với Mỹ Dominic LeBlanc cùng trưởng đoàn đàm phán thương mại Janice Charette đã có mặt tại Washington từ tuần trước để thúc đẩy đàm phán.

Ngày 17/8, các quan chức Canada đã có cuộc gặp kéo dài gần 2 giờ với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.

Trong các cuộc đàm phán, phía Mỹ nhiều lần đề cập những vấn đề mà Washington cho là bất cập trong quan hệ thương mại song phương. Trong đó có các mức thuế Canada áp dụng để đáp trả các biện pháp thuế quan ban đầu của Mỹ, việc một số tỉnh của Canada từ chối nhập khẩu rượu Mỹ và hệ thống quản lý nguồn cung sữa của Canada.

Theo hai nguồn tin, một trong những điểm bế tắc chính trong đàm phán là mức thuế Mỹ áp dụng đối với ô tô Canada.

Hai bên được cho là đã thảo luận phương án giảm thuế đối với ô tô Canada từ 25% xuống 15%. Mức thuế này có thể tiếp tục được điều chỉnh giảm dựa trên tỷ lệ linh kiện và giá trị có nguồn gốc từ Mỹ trong mỗi chiếc xe.

Dù vậy, những chi tiết cụ thể về thỏa thuận mà ông Trump công bố vẫn chưa được làm rõ. Việc hai bên có chính thức hoàn tất các văn bản hay không, cũng như phạm vi và thời điểm thực hiện các cam kết mới, vẫn cần được xác nhận.

Thông báo của ông Trump giúp giảm bớt nguy cơ một vòng căng thẳng thương mại mới giữa hai nền kinh tế có quan hệ thương mại chặt chẽ. Tuy nhiên, giới doanh nghiệp và thị trường sẽ tiếp tục theo dõi các điều khoản chính thức của thỏa thuận, đặc biệt liên quan đến ô tô, năng lượng và những mặt hàng đang chịu sức ép từ chính sách thuế quan của Mỹ.