TP.HCM dành 500.000 tỷ đồng gỡ điểm nghẽn giao thông, chống ngập

Là đầu tàu kinh tế cả nước, TP.HCM đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đẩy nhanh đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng để đáp ứng tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số và nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa ngày càng lớn. 

Ùn tắc giao thông tại các trục đường huyết mạch đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư, nâng cấp hạ tầng.

Tuy nhiên, tình trạng ùn tắc giao thông tại nhiều cửa ngõ, nút giao và trục đường huyết mạch vẫn diễn biến phức tạp; ngập nước tiếp tục ảnh hưởng đến sinh hoạt, đi lại của người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. 

Trong khi đó, hệ thống giao thông kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, khu công nghiệp, cảng biển và các tỉnh lân cận vẫn cần được đầu tư đồng bộ để đáp ứng nhu cầu phát triển liên vùng.

Bên cạnh việc tháo gỡ các điểm nghẽn giao thông, thành phố còn phải đẩy nhanh các dự án chống ngập, cải tạo kênh rạch, di dời nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch, chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường sống. 

Nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn cần nguồn vốn đầu tư đáng kể, trong khi việc triển khai còn đòi hỏi sự phối hợp về quy hoạch, giải phóng mặt bằng và huy động các nguồn lực xã hội.

Tình trạng ngập nước tại nhiều khu vực tiếp tục đặt ra yêu cầu đầu tư đồng bộ hệ thống thoát nước và hạ tầng đô thị.

Vì vậy, xác định danh mục ưu tiên, bố trí vốn có trọng tâm và tạo cơ chế thu hút đầu tư tư nhân được xem là những yêu cầu quan trọng để thành phố từng bước giải quyết các bất cập hạ tầng, mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn tới.

Ưu tiên vốn cho các điểm nghẽn hạ tầng

Tại chương trình Dân hỏi - Chính quyền trả lời được tổ chức ngày 11/10, với chủ đề "Tập trung nguồn lực phát triển hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức", ông Trương Tấn Vũ, Phó giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, cho biết thành phố dự kiến bố trí khoảng 500.000 tỷ đồng vốn đầu tư công giai đoạn 2026–2030 cho hơn 250 dự án cấp bách.

Nguồn vốn được ưu tiên cho các công trình trực tiếp giải quyết ùn tắc giao thông, giảm ngập nước, tăng cường kết nối các tuyến vành đai, cao tốc, trục giao thông chính và liên kết vùng. Các dự án chỉnh trang đô thị, di dời nhà trên và ven sông, kênh, rạch cũng nằm trong danh mục ưu tiên.

Theo phương án phân bổ, khoảng 200.000 tỷ đồng dành cho 98 dự án giao thông, trong đó có 28 dự án xử lý các điểm nghẽn ùn tắc. Khoảng 120.000 tỷ đồng bố trí cho 37 dự án giao thông liên vùng, liên tỉnh; 50.000 tỷ đồng dành cho 59 dự án chống ngập và 125.000 tỷ đồng cho 59 dự án chỉnh trang đô thị, di dời nhà ven sông, kênh, rạch.

Chương trình Dân hỏi - Chính quyền trả lời với chủ đề "Tập trung nguồn lực phát triển hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức".

Thành phố xác định thứ tự ưu tiên dựa trên khả năng giải quyết trực tiếp các vấn đề hạ tầng và hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm tính bền vững.

Bên cạnh vốn ngân sách, TP.HCM định hướng khai thác nguồn lực đất đai, phát triển đô thị gắn với hệ thống metro và huy động vốn tư nhân để đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn.

Ông Vũ cho biết giai đoạn 2026–2030, thành phố dự kiến sử dụng khoảng 1,2 triệu tỷ đồng nguồn lực đầu tư công với vai trò vốn mồi, định hướng và thúc đẩy các nguồn vốn khác trong xã hội tham gia phát triển hạ tầng, nhất là thông qua phương thức đối tác công tư (PPP).

Theo phương án được đại diện Sở Tài chính nêu tại chương trình, khoảng 140.000 tỷ đồng vốn ngân sách thành phố dự kiến tham gia các dự án PPP, qua đó thu hút hơn 800.000 tỷ đồng vốn tư nhân. Mục tiêu là tạo hiệu ứng đòn bẩy, mỗi đồng vốn Nhà nước huy động thêm khoảng sáu đồng vốn tư nhân.

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, thành phố định hướng rút ngắn thời gian, thủ tục chuẩn bị đầu tư; lựa chọn các dự án có hiệu quả kinh tế, tài chính và sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong quy hoạch, bồi thường, giải phóng mặt bằng, vận hành công trình và minh bạch thông tin dự án.

Xử lý 28 điểm nghẽn, hoàn thiện mạng lưới giao thông

Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM Trần Quang Lâm cho biết thành phố đã rà soát, xác định 28 điểm nghẽn giao thông thường xuyên có nguy cơ ùn tắc, đồng thời xây dựng danh mục 98 dự án nhằm xử lý các điểm nghẽn này đến năm 2030.

Hoàn thiện mạng lưới đường bộ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch đầu tư hạ tầng TP.HCM đến năm 2030.

Các công trình trọng điểm được xác định cần hoàn thành gồm nút giao Mỹ Thủy, nút giao An Phú, nút giao Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ; các dự án mở rộng, nâng cấp quốc lộ 1, quốc lộ 13; cầu, đường Nguyễn Khoái và cầu, đường Bình Tiên.

Theo ông Lâm, vốn đầu tư cho giao thông hiện chiếm khoảng 70% tổng vốn đầu tư công của TP.HCM, cho thấy đây là lĩnh vực được ưu tiên nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn và tạo dư địa phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với các dự án trong nội đô, thành phố tập trung hoàn thiện hệ thống giao thông khung, đặc biệt là Vành đai 2, Vành đai 3 và Vành đai 4, tăng cường kết nối vùng Đông Nam Bộ, các khu công nghiệp với hệ thống cảng biển.

Các trục hướng tâm và cao tốc liên vùng như: Quốc lộ 1, quốc lộ 13, quốc lộ 22, quốc lộ 50, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và cao tốc Thủ Dầu Một - Chơn Thành cũng được ưu tiên đầu tư, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đến năm 2030.

Hệ thống giao thông đồng bộ được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển đô thị, tăng cường kết nối các khu công nghiệp, khu đô thị và đầu mối logistics, đồng thời tạo điều kiện bố trí nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp.

Bên cạnh đó, thành phố dự kiến khởi công một số nhà để xe thông minh trong năm 2026, chuẩn bị triển khai các bãi đậu xe ngầm quy mô lớn nhằm bổ sung hạ tầng đậu xe và hỗ trợ kết nối giao thông.

Cùng với đường bộ, đường sắt đô thị là một trong những lĩnh vực được TP.HCM ưu tiên đầu tư trong dài hạn.

Cũng theo ông Trần Quang Lâm, phát triển mạng lưới đường sắt đô thị là một trong những định hướng trọng tâm của TP.HCM nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng.

Theo quy hoạch hiện tại, thành phố có 28 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 1.015km. Trong đồ án quy hoạch tổng thể TP.HCM chuẩn bị ban hành, mạng lưới này được định hướng mở rộng lên khoảng 1.500km.

Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 255km đường sắt đô thị đến năm 2030 và đưa vào sử dụng hơn 500km vào năm 2035.

Ngoài đường bộ và metro, TP.HCM tiếp tục phát triển hạ tầng cảng biển, hàng không và kết nối liên vùng để mở rộng năng lực vận tải hàng hóa, hành khách.

Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ dự kiến khởi công vào cuối năm 2026. Các dự án cảng Cái Mép Hạ và Cái Mép Hạ lưu gắn với định hướng phát triển khu thương mại tự do cũng đang được chuẩn bị triển khai.

Trong lĩnh vực hàng không, sân bay Tân Sơn Nhất đã nâng năng lực phục vụ lên khoảng 50 triệu lượt hành khách mỗi năm. Thành phố đồng thời nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch mở rộng Cảng hàng không Côn Đảo và tăng cường kết nối giao thông liên vùng, phục vụ khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành.