TP.HCM phải chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng để đạt hai con số

Cần có mô hình tăng trưởng mới

Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian dài, TP. HCM cần chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng.

Chuyên gia kinh tế, Phó giáo sư-Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân (Ảnh: Hoàng Hùng)

Nhiều năm qua, tăng trưởng của TP.HCM chủ yếu dựa vào mở rộng vốn đầu tư và lao động. Tuy nhiên, trong giai đoạn tới cần chuyển sang tăng trưởng dựa vào năng suất, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ. Theo đó, các ngành công nghiệp và dịch vụ truyền thống có thể duy trì mức tăng trưởng ổn định, trong khi các lĩnh vực mới như công nghệ cao, kinh tế số, tài chính quốc tế và đổi mới sáng tạo cần được thúc đẩy với tốc độ tăng trưởng cao hơn.

Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, nếu Thành phố duy trì tăng trưởng bình quân khoảng 10% trong thời gian dài, quy mô kinh tế của TP.HCM sẽ tăng rất nhanh. Năm 2025, GRDP của Thành phố đạt 123,5 tỷ USD. Với tốc độ tăng trưởng này, đến năm 2035 có thể đạt khoảng 310 tỷ USD, và đến năm 2045 có thể lên tới khoảng 830 tỷ USD.

Vì vậy, TP.HCM cần tập trung vào các trụ cột quan trọng như cải thiện môi trường đầu tư, hoàn thiện thể chế kinh tế, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng chiến lược, hạ tầng số và năng lượng sạch.

Phó giáo sư-Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân cho biết: "Vấn đề trụ cột để chuyển đổi mô hình tăng trưởng không phải là bao nhiêu vốn và mà là thể chế, môi trường đầu tư. Về thể chế, ngoài cái chung vĩ mô thì công cụ của Thành phố hiện có rất nhiều chính sách, ví dụ như Nghị quyết 260 quy định về thành lập và hoạt động của Khu thương mại tự do TP.HCM. Nhưng Thành phố phải xây dựng chính sách sandbox - cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, cho từng ngành, từng lĩnh vực".

Về giải quyết khó khăn nguồn năng lượng, chuyên gia kinh tế, Phó giáo sư-Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân cho rằng, rút kinh nghiệm từ ảnh hưởng khủng hoảng năng lượng những lần trước, nên có giải pháp chính sách tài khóa ổn định giá xăng dầu, đảm bảo an sinh xã hội và kiểm soát tốt buôn lậu xăng dầu qua biên giới. Trong đó, cần chống tình trạng đầu cơ, "tát nước theo mưa" tăng giá hàng hóa. Thành phố tăng cường khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng. Đây là cơ hội đẩy mạnh tuyến metro, xe buýt điện và vận dụng Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù hỗ trợ cho chuyển đổi năng lượng.

"Chúng ta phải khơi thông điểm nghẽn hạ tầng và đầu tư công, tập trung cho những dự án trọng điểm. Nếu khơi thông được các dự án này khi giao thông thông suốt thì thì sẽ giảm chi phí logistics, chia sẻ rất nhiều với doanh nghiệp. Những dự án trọng điểm TP đang tập trung, chúng ta cũng đẩy nhanh xây dựng mạng lưới metro, khi có mạng lưới này thì người dân sẽ sử dụng nhiều, không phải xếp hàng mua xăng, dầu khi khủng hoảng năng lượng", Phó giáo sư-Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân cho biết thêm.

Cần hệ thống dữ liệu dự trữ nguyên liệu sản xuất

Ông Trần Việt Anh, Tổng giám đốc Công ty Nam Thái Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (Huba) cho rằng, tăng trưởng hai con số của nền kinh tế phải bắt đầu từ tăng trưởng hai con số của từng doanh nghiệp.

Tuy nhiên hiện nay, doanh nghiệp không chỉ khó khăn về giá nhiên liệu tăng, hãng tàu tăng giá mà giá nguyên liệu sản xuất cũng tăng. Cụ thể, giá hạt nhựa của ngành chế biến nhựa, cao su tăng cao, nhưng doanh nghiệp không nhập được nguyên liệu.

Mức dự trữ nguyên liệu tối đa của các doanh nghiệp ngành này thường chỉ khoảng 3 tháng. Nếu tình hình khó khăn kéo dài, đến khoảng tháng 6 nhiều doanh nghiệp có thể sẽ không còn nguyên liệu để sản xuất. Có doanh nghiệp bán nguyên liệu tồn kho còn lời hơn là sản xuất. Giá nguyên liệu hiện tăng rất mạnh: chỉ hai tuần trước khoảng 860 USD/tấn, nay đã lên khoảng 1.600 USD/tấn, tức tăng gần 40%. Điều này tác động rất lớn đến chi phí sản xuất, trong khi các nhà cung cấp nguyên liệu lớn và lâu đời của các doanh nghiệp cũng đã từ chối tiếp tục cung cấp.

Trước thực tế này, doanh nghiệp rất băn khoăn khi thấy Việt Nam chưa có hệ thống dữ liệu dự trữ nguyên liệu quốc gia theo từng ngành. Vì vậy theo ông Trần Việt Anh, nước ta cần có chiến lược về nguyên liệu cho từng ngành, đặc biệt là những ngành phụ thuộc mạnh vào nhập khẩu.

"Dự trữ quốc gia của từng ngành hoặc dự trữ của từng ngành, chúng ta phải có con số này. Nếu không thì chúng ta phải mò mẫm và phụ thuộc rất nhiều. Hiện nay, 1 số ngành hoàn toàn phụ thuộc nguyên liệu ở khu vực Trung Đông. Đặc biệt là ngành chế biến nhựa mà ngành này đang cung cấp cho các doanh nghiệp FDI sản xuất công nghiệp phụ trợ sản xuất các chip điện tử, tác động với cộng đồng doanh nghiệp rất lớn", ông Trần Việt Anh chia sẻ.

Lãnh đạo UBND TP.HCM chủ trì hội thảo Về giải pháp để TP.HCM tăng trưởng kinh tế 2 con số (Ảnh: BTC)

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, Thành phố xác định mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể đạt được bằng các giải pháp thuần túy kinh tế, mà đòi hỏi một hệ thống giải pháp đồng bộ, bao trùm, đột phá.

Thành phố sẽ chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Bên cạnh các động lực truyền thống, TP.HCM sẽ phát huy các động lực mới như trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển, công nghệ cao, chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, AI. Đây là những lĩnh vực mà thành phố có lợi thế lớn về thu hút đầu tư, đồng thời sẽ kéo theo doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thúc đẩy đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Chủ tịch UBND TP.HCM cũng cho rằng, muốn tăng trưởng nhanh thì phải bền vững và có khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, trong đó an ninh năng lượng là huyết mạch của nền kinh tế. Thành phố sẽ chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó về cung ứng điện, xăng dầu, LNG; đồng thời yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện kế hoạch hành động tổng thể về tăng trưởng hai con số, gắn với bảo đảm các điều kiện nền tảng cho phát triển.

Lệ Hằng/VOV-TP.HCM