TP.HCM: Tỉ lệ nhà ven kênh xây dựng không phép ở mức cao

Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM vừa có báo cáo khảo sát nhà trên và ven sông, kênh, rạch trên địa bàn TP.HCM (cũ).

Nhiều hộ dân không có giấy chứng nhận

Viện Nghiên cứu phát triển đã đề nghị các địa phương trên địa bàn TP.HCM (cũ) cung cấp thông tin khoảng 42.790 căn nhà, thửa đất để tiến hành khảo sát.

Ở TP.HCM, các khu vực ven sông, kênh, rạch còn tồn tại nhiều trường hợp xây dựng nhà không phép. Ảnh: NGUYỄN CHÂU

Qua khảo sát, Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM đánh giá, tình hình sử dụng đất ở tại TP.HCM có sự chênh lệch rõ rệt giữa các giai đoạn phát triển và giữa các địa phương.

Việc sử dụng đất trước năm 1993 chiếm tỉ lệ cao phản ánh quá trình hình thành đô thị sớm, nhưng cũng đồng thời để lại nhiều tồn tại về vấn đề pháp lý do bối cảnh quản lý đất đai và cấp phép xây dựng ở các thời kỳ trước chưa được thống nhất.

Bên cạnh đó, tỉ lệ nhà ở không phép và đất chưa có giấy tờ hợp pháp, hợp lệ còn tương đối lớn. Đặc biệt tại các khu vực quận 7, quận 8, quận Bình Thạnh, huyện Nhà Bè và huyện Cần Giờ (cũ). Điều này cho thấy tính chất phức tạp trong công tác quản lý, rà soát, cập nhật hồ sơ đất đai.

Ngoài ra, tại một số địa phương còn có tình trạng hồ sơ pháp lý “nửa chính thức”. Vì vậy cần có giải pháp xử lý đồng bộ nhằm tránh phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại trong quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Ngoài tình trạng pháp lý của đất, qua khảo sát, viện nghiên cứu phát triển TP.HCM cũng cho biết, tỉ lệ nhà ở được xây dựng có giấy phép chỉ chiếm khoảng 1⁄4 tổng số căn nhà được khảo sát, trong khi tỉ lệ nhà xây dựng không có giấy phép ở mức cao.

Kết quả này phản ánh thực trạng còn tồn tại nhiều trường hợp xây dựng nhà ở chưa tuân thủ đầy đủ quy định về quản lý trật tự xây dựng, đặc biệt tại các khu vực ven sông, kênh, rạch có quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh.

Về thời điểm hình thành công trình, dữ liệu cho thấy trước năm 2006, số lượng nhà xây dựng không có giấy phép chiếm khoảng 12.715 căn.

Sau năm 2014, mặc dù công tác quản lý trật tự xây dựng đã được tăng cường, tỉ lệ nhà xây dựng không phép vẫn duy trì ở mức tương đối cao.

Ngoài ra, một số hộ dân chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc chỉ có giấy tờ hợp lệ khác như giấy tờ mua bán, chuyển nhượng viết tay...

"Thực trạng này là một trong những nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong việc cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, cũng như trong quá trình xác lập cơ sở pháp lý cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi triển khai các dự án chỉnh trang đô thị, di dời nhà trên và ven sông, kênh, rạch.

Do đó, việc rà soát, phân loại tình trạng pháp lý nhà ở và đất ở, kết hợp với công tác hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý đất đai, trật tự xây dựng là cần thiết nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong công tác bồi thường, hỗ trợ và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị trong thời gian tới"- Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM nêu rõ.

Tiếp tục khảo sát nhà ven kênh

Sau báo cáo của Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được giao Viện thực hiện bàn giao, cung cấp tài liệu, kết quả khảo sát nhà trên và ven sông, kênh, rạch trên địa bàn TP cho UBND các phường, xã có liên quan để tiếp tục khai thác, sử dụng trong quá trình thực hiện các dự án cải tạo chỉnh trang đô thị.

Đồng thời, Chủ tịch UBND TP giao UBND các phường, xã phối hợp với Viện nghiên cứu phát triển TP để tiếp nhận, lưu trữ kết quả khảo sát nhà trên và ven sông, kênh, rạch trên địa bàn. Trường hợp nếu có điều chỉnh phạm vi cải tạo, mở rộng biên thực hiện dự án, UBND các phường, xã chủ động tiếp tục rà soát, khảo sát nhà trên và ven sông, kênh, rạch bị ảnh hưởng bởi dự án.

NGUYỄN CHÂU