Năm 2026, người dân có thể nhận 'sổ đỏ' bằng bản điện tử

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 54/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản. Trong đó, nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Nghị định số 96/2024/NĐ-CP - nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản. Những điều chỉnh này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch, đồng thời giảm chi phí và thời gian cho người dân, doanh nghiệp.

Năm 2026 người dân có thể nhận "sổ đỏ" bằng bản điện tử.

Một trong những điểm mới có tính nền tảng là việc bổ sung Điều 2a quy định rõ nguyên tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản. Theo đó, hồ sơ đề nghị giải quyết thủ tục có thể được gửi bằng ba hình thức: trực tiếp, trực tuyến hoặc thông qua dịch vụ bưu chính. Quy định này tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ trong môi trường số, phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính và xây dựng chính phủ điện tử.

Đáng chú ý, đối với các mẫu đơn, tờ khai và thành phần hồ sơ đã có thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các thông tin này được thay thế bằng mã số định danh cá nhân hoặc mã số chuyên ngành khi các hệ thống dữ liệu được vận hành. Cách tiếp cận này giúp cắt giảm đáng kể giấy tờ, hạn chế trùng lặp thông tin và giảm gánh nặng kê khai cho người dân, doanh nghiệp. Riêng với người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam chưa được cấp mã số định danh cá nhân, nghị định vẫn cho phép tiếp tục nộp bản sao giấy tờ theo yêu cầu, bảo đảm tính linh hoạt và khả thi trong thực tiễn.

Điểm nhấn lớn nhất của Nghị định 54/2026/NĐ-CP là quy định kết quả giải quyết thủ tục hành chính được trả bằng bản điện tử. Trường hợp cá nhân, tổ chức có nhu cầu nhận bản giấy, cơ quan giải quyết thủ tục có trách nhiệm trả đồng thời cả bản điện tử và bản giấy. Đặc biệt, kết quả giải quyết thủ tục hành chính bằng bản điện tử được khẳng định có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy.

Quy định này không chỉ tháo gỡ rào cản tâm lý về “giá trị pháp lý” của hồ sơ điện tử mà còn tạo tiền đề cho việc triển khai đồng bộ các dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực bất động sản - lĩnh vực vốn có số lượng thủ tục lớn, phức tạp và liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích kinh tế của nhiều chủ thể.

Nghị định cũng bổ sung khoản 4a vào Điều 8, làm rõ trình tự, thủ tục trong trường hợp dự án nhà ở chưa lấy ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an khi chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chủ đầu tư có nhu cầu bán, cho thuê mua nhà ở cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Theo đó, chủ đầu tư phải nêu rõ nội dung này trong văn bản đề nghị, làm cơ sở để Sở Xây dựng lấy ý kiến hai bộ. Thời hạn trả lời được ấn định rõ là 7 ngày, góp phần rút ngắn quy trình và tăng tính dự đoán cho doanh nghiệp.

Quy định mới cũng cho phép điều chỉnh, bổ sung văn bản thông báo nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện được bán, cho thuê mua nếu phát sinh nhu cầu bán cho người nước ngoài sau thời điểm đã có thông báo, bảo đảm tính linh hoạt cho thị trường.

Một loạt điều khoản khác của Nghị định 96/2024/NĐ-CP cũng được sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ nhằm đơn giản hóa nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh bất động sản. Trong đó, hồ sơ chứng minh dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh được bổ sung yêu cầu về bảo đảm cung cấp các dịch vụ thiết yếu như điện, nước, thoát nước, thu gom rác thải, xử lý nước thải.

Quy định về chuyển nhượng hợp đồng mua bán bất động sản được chuẩn hóa theo hướng yêu cầu hợp đồng phải lập thành văn bản với số lượng tối thiểu không ít hơn 6 bản, đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc xác nhận chuyển nhượng, coi đây là căn cứ chuyển giao quyền và nghĩa vụ giữa các bên.

Đối với hoạt động môi giới bất động sản, nghị định nhấn mạnh yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện về trụ sở, địa điểm kinh doanh theo pháp luật về doanh nghiệp; đồng thời bổ sung quy định riêng về chấm dứt, đình chỉ hoạt động, gắn với trách nhiệm thông báo và công khai thông tin trên hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Có thể thấy, các sửa đổi tại Nghị định 54/2026/NĐ-CP phản ánh rõ định hướng chính sách: đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản. Việc công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ, kết quả điện tử được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho việc triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ cao, giảm chi phí tuân thủ và góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn trong giai đoạn tới.

Đình Khương