TP Hồ Chí Minh: Biến di sản văn hóa thành sản phẩm hút khách quốc tế

Điểm đến mới cho du khách

Vào các buổi tối mỗi ngày, trong khuôn viên Hội trường Thống nhất TP Hồ Chí Minh trở nên nhộn nhịp khi có đông đảo du khách trong và ngoài nước tham dự show diễn văn hóa - ẩm thực VietCharm “Đan di sản – Chạm cảm xúc”. Khác với các chương trình biểu diễn sân khấu truyền thống, VietCharm được xây dựng như một hành trình trải nghiệm văn hóa xuyên suốt, nơi du khách có thể xem, nghe, nếm và trực tiếp tương tác với các giá trị văn hóa Việt Nam.

VietCharm khai thác chất liệu văn hóa ba miền Bắc - Trung - Nam với cấu trúc rõ ràng. Trong ảnh là tiết mục biểu diễn nghệ thuật hát bội - loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống lâu đời, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tại nhiều địa phương.

Ngay từ lối vào, không gian Hội trường Thống Nhất về đêm đã tạo cảm giác đặc biệt cho du khách. Ánh sáng sân khấu kết hợp cùng kiến trúc di sản khiến toàn bộ khu vực như trở thành một “Việt Nam thu nhỏ”, nơi những lát cắt văn hóa Bắc – Trung – Nam được tái hiện bằng âm nhạc, múa, trang phục, nhạc cụ và ẩm thực.

Các tiết mục như “Nước sen khởi thủy”, “Cung đàn Đất Việt”, trình diễn áo dài – nón lá hay không gian hầu đồng, xòe Thái, nhảy sạp… được dàn dựng theo phong cách hiện đại nhưng vẫn giữ tinh thần truyền thống. Du khách không ngồi cố định một chỗ mà di chuyển qua nhiều lớp không gian, trực tiếp tham gia các hoạt động trải nghiệm như đánh chiêng, giao lưu nghệ sĩ hoặc thưởng thức món ăn theo từng chủ đề vùng miền.

Show diễn là bữa tiệc đa giác quan từ nghe, nhìn và thưởng thức ẩm thực.

Theo các du khách nước ngoài, điểm đặc biệt của chương trình này chính là cảm giác được “bước vào” văn hóa Việt Nam thay vì chỉ xem biểu diễn. Chị Maria Lopez, du khách đến từ Tây Ban Nha, chia sẻ đây là lần đầu tiên chị được trải nghiệm một chương trình văn hóa kết hợp nhiều yếu tố như vậy tại Việt Nam.

“Tôi từng xem múa truyền thống ở nhiều nước nhưng ở đây cảm giác khác hẳn. Tôi được ăn món Việt, nghe nhạc cụ dân tộc, chạm vào không gian văn hóa và trò chuyện với nghệ sĩ. Nó khiến tôi hiểu văn hóa Việt Nam gần gũi hơn rất nhiều”, chị Lopez nói.

Một trong những điểm tạo ấn tượng mạnh với du khách là phần ẩm thực đi cùng nội dung biểu diễn. Theo đó, các món ăn cũng được giới thiệu khá đặc sắc với các tên gọi như: Liên hoa khởi thủy, bộ ba khai vị từ sen - Củ Sen giòn tan, ngó sen tươi mát và hạt sen bùi ngọt. Phở Kinh Kỳ tiếp nối với 18 giờ chưng ở nhiệt độ thấp, tạo nên làn súp trong trẻo, giao thoa giữa kỹ thuật consommé (kỹ thuật làm trong nước dùng phổ biến của Pháp) và tinh thần Á Đông trầm tĩnh.

Hay Sơn cước tầm ngư mang hương đại ngàn Tây Bắc với cá tầm hấp chậm, dậy mùi hạt dổi, mắc khén. Kim Phụng Ngũ Sắc Quy - gà bản quay da giòn, dùng cùng xôi ngũ sắc tượng trưng ngũ hành hòa hợp. Kim Tôm Thiên Ty kết nối biển - đất với tôm cuộn dừa Tam Quan. Phượng Cung Ngự Yến là tinh hoa 72 giờ chắt lọc từ bào ngư, sò điệp, đông trùng. Hành trình vị giác khép lại bằng thăn bò nướng sả, phong vị phương Nam và chè sen long nhãn an yên, viên mãn.

Du khách vừa được phục vụ món ăn sau khi xem xong một tiết mục biểu diễn.

Món ăn Kim Tôm Thiên Ty kết nối biển - đất với tôm cuộn dừa Tam Quan.

Chị Hồng Ngọc, ngụ phường Tân Phú cho biết, chương trình mang đến trải nghiệm mới lạ khi kết hợp nghệ thuật biểu diễn với ẩm thực vùng miền. Theo chị, khán giả không chỉ xem biểu diễn mà còn có thể thưởng thức các món ăn đặc trưng gắn với từng tiết mục trên sân khấu.

“Tôi rất thích cách chương trình kết nối văn hóa, lịch sử và ẩm thực. Khi xem tiết mục về Tây Bắc sẽ được thưởng thức cá tầm, gà nướng, còn các phần trình diễn về Huế hay miền Tây cũng có món ăn riêng, tạo cảm giác như đang thực sự đi qua từng vùng miền của Việt Nam”, chị Hồng Ngọc chia sẻ.

Tiết mục biểu diễn mang màu sắc của cung đình Huế ở miền Trung.

Ngoài ra, sau mỗi tiết mục biểu diễn, các du khách còn có thể tranh chụp ảnh, tìm hiểu ý nghĩa các món ăn và giao lưu với nghệ sĩ sau chương trình. Không khí trải nghiệm văn hóa mở khiến du khách không còn khoảng cách giữa “người xem” và “người biểu diễn”.

Chạm vào văn hóa di sản

Ông Nguyễn Việt Trung, Giám đốc vận hành VietCharm show cho biết, chương trình được xây dựng với mong muốn biến các giá trị văn hóa Việt Nam thành sản phẩm du lịch trải nghiệm có chiều sâu, thay vì chỉ dừng ở hoạt động biểu diễn đơn thuần.

“Chúng tôi muốn du khách không chỉ xem mà phải thực sự chạm được vào văn hóa Việt Nam bằng cảm xúc. Vì vậy chương trình được thiết kế theo hướng đa giác quan, kết hợp giữa di sản, nghệ thuật, ẩm thực và tương tác trực tiếp”, ông Việt Trung chia sẻ thêm.

Theo đó, đơn vị tổ chức chương trình tại Hội trường Thống nhất (Di tích lịch sử Dinh Độc Lập) cũng là cách khai thác giá trị di sản theo hướng mới. Không gian lịch sử không chỉ là nơi tham quan ban ngày mà còn có thể trở thành điểm đến văn hóa – du lịch về đêm, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách.

Hát hầu đồng (hay hát văn, chầu văn) là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc sắc, gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2016 được tái hiện trên sân khấu VietCharm show.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trưởng phòng Quy hoạch phát triển Tài nguyên Du lịch, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết, show diễn văn hóa – ẩm thực VietCharm “Đan di sản – Chạm cảm xúc” là một trong những mô hình mới đang thu hút sự chú ý. Chương trình kết hợp biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực truyền thống nhằm tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng cho TP Hồ Chí Minh, hướng đến nhóm khách quốc tế yêu thích khám phá bản sắc Việt Nam.

Hiện nay, các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa, di sản đang là xu hướng được nhiều du khách quốc tế quan tâm. Thành phố hiện khuyến khích doanh nghiệp phát triển thêm các mô hình trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật và du lịch đêm nhằm tạo dấu ấn riêng cho điểm đến.

“TP Hồ Chí Minh không chỉ hấp dẫn bởi mua sắm hay ẩm thực mà còn sở hữu chiều sâu văn hóa, lịch sử phong phú. Khi các giá trị di sản được truyền tải bằng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi và có tính tương tác, du khách, đặc biệt là khách quốc tế sẽ dễ tiếp cận hơn”, bà Thanh Thảo cho biết.

Theo bà Thanh Thảo, việc đưa yếu tố văn hóa vào sản phẩm du lịch không chỉ góp phần bảo tồn, lan tỏa các giá trị truyền thống mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế đêm, nâng cao sức cạnh tranh cho điểm đến TP Hồ Chí Minh.

Các tiết mục được dàn dựng khá công phu.

Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc tiếp thị và truyền thông Vietluxtour cho biết, các sản phẩm mang tính bản địa, có chiều sâu văn hóa đang ngày càng được khách nước ngoài ưu tiên lựa chọn.

“Khách quốc tế hiện không còn chỉ thích đi tham quan đơn thuần mà muốn được trải nghiệm và hiểu văn hóa bản địa. Những chương trình gắn với văn hóa di sản có lợi thế vì kết hợp được nhiều yếu tố: di sản, nghệ thuật, ẩm thực và tương tác thực tế. Đây là loại hình rất phù hợp với xu hướng du lịch trải nghiệm hiện nay”, bà Bảo Thu cho biết thêm.

Tương tự, ông Nguyễn Minh Mẫn, Phó giám đốc Công ty du lịch VinaGroup cho biết, hiện TP Hồ Chí Minh vẫn thiếu những sản phẩm văn hóa ban đêm đủ đặc sắc để giữ chân khách quốc tế lâu hơn. Vì vậy, các mô hình khai thác di sản theo hướng trải nghiệm sống động được kỳ vọng sẽ tạo thêm điểm nhấn mới cho du lịch thành phố trong thời gian tới.

Các tiết mục không đứng riêng lẻ, mà kết nối thành một hành trình, nơi âm nhạc, múa, trang phục và ngôn ngữ hình thể cùng kể chung một câu chuyện về bản sắc Việt.

"Với định hướng đưa văn hóa trở thành “tài nguyên mềm” cho ngành du lịch, những sản phẩm chương trình nghệ thuật văn hóa giới thiệu các di sản Việt ngày nay không còn chỉ nằm trong bảo tàng hay các không gian trưng bày tĩnh lặng. Thực tế, khi các di sản văn hóa được kể lại bằng cảm xúc, công nghệ và trải nghiệm thực tế, văn hóa Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm hấp dẫn mới đối với du khách trong nước và quốc tế", ông Minh Mẫn nói.