TP. Hồ Chí Minh: Nghiên cứu mô hình thử nghiệm AI có kiểm soát

Thử nghiệm AI từ những bài toán cụ thể

TP. Hồ Chí Minh đang hướng đến phát triển trung tâm nghiên cứu và sáng tạo AI gắn với mô hình thử nghiệm có kiểm soát

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa làm việc với Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số và Mạng lưới tri thức Rồng Xanh toàn cầu về phát triển hạ tầng tính toán AI, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các giải pháp dữ liệu, fintech phục vụ Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất xây dựng Trung tâm Nghiên cứu và Sáng tạo AI (AI R&I Center), kết hợp mô hình Sandbox 90 ngày về An toàn và Chủ quyền AI.

Theo đề xuất, thay vì đầu tư ngay ở quy mô lớn, thành phố có thể lựa chọn một bài toán cụ thể để thử nghiệm AI trong phạm vi, thời gian và điều kiện được kiểm soát. Kết quả sẽ là cơ sở đánh giá hiệu quả, nhận diện rủi ro trước khi quyết định đầu tư hoặc mở rộng.

Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa đối với AI Agent - những hệ thống có khả năng truy cập dữ liệu, sử dụng công cụ và thực hiện một số hành động trong môi trường thực tế. Vì vậy, các yêu cầu về xác thực danh tính, phân quyền, thu hồi quyền truy cập, giám sát, lưu vết và phê duyệt của con người được đặt ra ngay từ giai đoạn thiết kế.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh Lê Văn Thăng, các đề xuất phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của thành phố. Tuy nhiên, quá trình triển khai cần nghiên cứu sâu về bảo mật, quyền truy cập, bảo vệ dữ liệu cá nhân và cơ chế chia sẻ dữ liệu, nhất là với những dự án có yếu tố quốc tế.

Yêu cầu này được đặt ra trong bối cảnh thành phố đang từng bước hình thành hạ tầng cho các ứng dụng AI quy mô lớn. Hiện TP. Hồ Chí Minh có khoảng 20 trung tâm dữ liệu lớn, nhỏ và đang triển khai, kêu gọi đầu tư thêm 9 dự án. Thành phố cũng nghiên cứu, phát triển hạ tầng tính toán hiệu năng cao (HPC) phục vụ nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng AI.

Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh đang phối hợp với thành phố triển khai phòng thí nghiệm tính toán phục vụ AI, hướng tới giải quyết những bài toán như ngập lụt, giao thông và quản lý đô thị. Đây cũng là hướng tiếp cận đưa năng lực tính toán trực tiếp phục vụ những yêu cầu phát triển của thành phố.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, đề xuất Trung tâm Nghiên cứu và Sáng tạo AI phù hợp với định hướng phát triển của thành phố trong bối cảnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng sâu rộng. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra đồng thời các yêu cầu về năng lực tính toán, dữ liệu, bảo mật, an toàn thông tin và chủ quyền công nghệ.

Do đó, thành phố mong muốn tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình, hướng đến phục vụ quản lý, nghiên cứu, đào tạo và phát triển các sản phẩm AI.

Hình thành năng lực AI từ hạ tầng, dữ liệu đến nhân lực

P. Hồ Chí Minh hướng đến triển khai theo mô hình AI liên kết giữa Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp

Để AI đi từ thử nghiệm đến ứng dụng thực tế, TP. Hồ Chí Minh xác định cần đồng thời chuẩn bị năng lực tính toán, dữ liệu, nhân lực và cơ chế phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, mô hình liên kết Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp được xem là một hướng tổ chức quan trọng.

Theo mô hình này, cơ quan nhà nước xác định bài toán, quản lý và giám sát; viện, trường đảm nhiệm nghiên cứu, đào tạo; doanh nghiệp cung cấp công nghệ và tham gia triển khai. Mục tiêu là đưa nghiên cứu và công nghệ trực tiếp giải quyết những yêu cầu phát triển của thành phố, thay vì xây dựng các mô hình AI tách rời nhu cầu thực tế.

Cùng với hạ tầng, nguồn nhân lực là một cấu phần quan trọng. Thành phố đã triển khai Đề án tổng thể đào tạo nhân lực trình độ quốc tế giai đoạn 2020 - 2035, trong đó có lĩnh vực AI, cùng Chương trình “AI for Citizens” giai đoạn 2025 - 2030.

Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, thành phố đã tổ chức 9 lớp đào tạo, tập huấn AI với hơn 33.000 cán bộ, công chức, viên chức tham gia. Thành phố định hướng tiếp tục huy động chuyên gia, nhà khoa học và các cơ sở nghiên cứu quốc tế tham gia đào tạo, tư vấn, chuyển giao tri thức trong các lĩnh vực AI, dữ liệu lớn, bán dẫn, an toàn thông tin và fintech.

Một hướng ứng dụng khác được đặt ra đối với Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh. Thành phố quan tâm đến hạ tầng dữ liệu, an toàn thông tin, AI trong tài chính, fintech và sandbox cho các dịch vụ tài chính mới. Với tính chất liên ngành, quá trình nghiên cứu cần có sự phối hợp của các cơ quan chuyên môn về khoa học, công nghệ, tài chính và an ninh dữ liệu.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường giao Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối, phối hợp với Công an thành phố và các đơn vị liên quan tiếp tục trao đổi với Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Mạng lưới tri thức Rồng Xanh toàn cầu để làm rõ phương án, báo cáo UBND thành phố xem xét chủ trương trước khi triển khai các bước tiếp theo.

Từ đề xuất sandbox 90 ngày đến chuẩn bị hạ tầng tính toán, dữ liệu, nhân lực và liên kết “ba nhà”, mục tiêu đặt ra không đơn thuần là tăng số lượng ứng dụng AI. Quan trọng hơn là hình thành năng lực để thành phố thử nghiệm, đánh giá và quản trị công nghệ một cách an toàn trước khi nhân rộng.

Đây có thể là bước chuyển từ tiếp nhận, ứng dụng công nghệ sang chủ động thử nghiệm AI trên những bài toán của đô thị, tạo cơ sở để TP. Hồ Chí Minh nâng cao năng lực nghiên cứu, quản trị và ứng dụng AI gắn với yêu cầu phát triển thực tiễn.