Không chỉ nghiên cứu về biển, khai thác biển, mà phải từng bước làm chủ biển bằng tri thức, dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
TP. Hồ Chí Minh đang hướng đến phát triển trung tâm nghiên cứu và sáng tạo AI gắn với mô hình thử nghiệm có kiểm soát, hướng tới giải quyết các bài toán thực tiễn, đồng thời đặt yêu cầu an toàn dữ liệu và chủ quyền công nghệ ngay từ khâu thiết kế.
Không chỉ là công cụ hỗ trợ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, mở ra dư địa mới cho phát triển sản phẩm, nhân lực và hệ sinh thái công nghệ tại Việt Nam. Việc xác định AI là công nghệ chiến lược được kỳ vọng tạo thêm động lực để nước ta chuyển từ ứng dụng sang từng bước hình thành năng lực công nghệ.
Trong bối cảnh AI, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh phát triển nhanh, mối liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cần chặt chẽ hơn. Chính sách không chỉ hỗ trợ hoạt động nghiên cứu mà còn phải tạo điều kiện để công nghệ được thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa.
Trong quá trình hội nhập quốc tế, khoa học Việt Nam không chỉ tiếp cận những thành tựu mới của thế giới mà còn phải từng bước tham gia sâu hơn vào các mạng lưới nghiên cứu, tổ chức và cộng đồng khoa học quốc tế. Đây là cách để Việt Nam nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ, đưa tri thức và nguồn lực khoa học toàn cầu về phục vụ những bài toán phát triển của đất nước.
Chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam trong Talkshow "Ngoại giao công nghệ, số - xanh: Mở lối tương lai", Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh nhấn mạnh rằng, nền tảng của đổi mới sáng tạo không phải là sở hữu công nghệ tiên tiến, mà là xây dựng mô hình quản trị hiệu quả, coi dữ liệu là tài sản quốc gia và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) theo hướng minh bạch và có trách nhiệm.
Tây Ninh tập trung phát triển nhân lực số thông qua mô hình kết hợp giữa Nhà nước-Nhà trường-Doanh nghiệp; đào tạo, phổ cập, nâng cao kỹ năng số cho cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp, người dân.
Có một chi tiết đáng chú ý trong Đề án 'Phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, tập trung cho công nghệ chiến lược' vừa được Chính phủ phê duyệt: Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ tối thiểu 10 công nghệ lõi phục vụ trực tiếp các sản phẩm công nghệ chiến lược và những bài toán lớn của đất nước.
Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành ít nhất 8 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, 4 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia và làm chủ tối thiểu 10 công nghệ lõi phục vụ phát triển công nghệ chiến lược.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa phê duyệt Chương trình hợp tác nghiên cứu Việt Nam - Australia về công nghệ chiến lược giai đoạn 2026-2028, dự kiến tài trợ 5-7 nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ.
Sau 4 thập kỷ đổi mới, Việt Nam đã tiếp nhận được không ít công nghệ nhờ dòng vốn đầu tư nước ngoài, nhưng phần lõi công nghệ vẫn nằm trong tay doanh nghiệp ngoại. Giai đoạn 2025-2036 phải là “thập niên chuyển đổi công nghệ”, khi Việt Nam buộc phải chuyển từ vị thế tiếp nhận sang làm chủ và sáng tạo công nghệ, nếu không muốn lỡ nhịp trong cuộc đua toàn cầu.