TP. Hồ Chí Minh: Thu hồi đất công kém hiệu quả để xây dựng trường học

Áp lực trường, lớp gia tăng

Toàn TP. Hồ Chí Minh có hơn 3.400 trường với hơn 2,52 triệu học sinh

Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Nhật Hằng, sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố hiện có 168 xã, phường và đặc khu với quy mô giáo dục lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở giáo dục vẫn phân bố chưa đồng đều; một số địa phương như phường Tân Sơn, Tây Nam, Phú Thuận, xã Thạnh An và xã Phước Thành chưa có trường THCS công lập.

Năm học 2025–2026, toàn thành phố có hơn 3.400 trường với hơn 2,52 triệu học sinh. Trong đó, bậc mầm non có hơn 1.800 trường; tiểu học hơn 800 trường; THCS 494 trường; THPT 290 trường. Dự kiến năm học 2026–2027, số học sinh tiếp tục biến động, đặc biệt ở các cấp đầu và cuối cấp, tạo áp lực lớn lên công tác tuyển sinh và bố trí phòng học.

Tại các khu vực đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp, khu chế xuất, dân số cơ học tăng mạnh khiến tình trạng quá tải trường lớp tiếp tục diễn ra. Nhiều nơi sĩ số học sinh vượt chuẩn, chưa đủ điều kiện tổ chức dạy học hai buổi/ngày. Trong khi đó, quỹ đất dành cho giáo dục ngày càng hạn chế, trở thành điểm nghẽn lớn trong phát triển hạ tầng trường học.

Để giải quyết tình trạng này, năm học 2026–2027, TP. Hồ Chí Minh dự kiến hoàn thành 55 dự án trường học với tổng vốn gần 4.900 tỷ đồng, bổ sung hơn 990 phòng học, trong đó có hơn 750 phòng mới. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án vẫn phụ thuộc lớn vào công tác giải phóng mặt bằng, bố trí quỹ đất và hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Ưu tiên thu hồi đất công phát triển trường học

Ưu tiên thu hồi đất công phát triển trường học. Ảnh Thạc Hiếu

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, giáo dục là lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển của thành phố. Tuy nhiên, quá trình triển khai các dự án trường học vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt liên quan đến quỹ đất và thủ tục quy hoạch.

Trên cơ sở đó, lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương rà soát, ưu tiên bố trí quỹ đất công cho giáo dục; trong đó tập trung thu hồi, chuyển đổi các khu đất công sử dụng kém hiệu quả để xây dựng trường học. Đây được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm bổ sung nguồn lực đất đai, đáp ứng nhu cầu phát triển trường lớp trong bối cảnh dân số tăng nhanh.

Cùng với đó, các dự án tồn đọng, vướng mắc cần được xử lý dứt điểm; các địa phương căn cứ tình hình dân số để đề xuất các dự án cấp bách, phù hợp với thực tiễn. Sở Quy hoạch – Kiến trúc được giao rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch đối với các dự án giáo dục; Sở Tài chính chủ động bố trí, điều chỉnh nguồn vốn và bổ sung kế hoạch đầu tư trung hạn.

TP. Hồ Chí Minh cũng triển khai chiến dịch 150 ngày đêm nhằm hoàn thành mục tiêu 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026–2027. Đồng thời, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành các dự án trường học theo kế hoạch.

Bên cạnh việc thu hồi đất công, thành phố yêu cầu các chủ đầu tư khu đô thị mới phải xây dựng trường học đúng quy hoạch trước khi đưa dân vào sinh sống; tận dụng các trụ sở dôi dư sau sắp xếp để làm cơ sở giáo dục; đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực ngoài ngân sách, hỗ trợ lãi suất và ưu đãi đất đai cho các dự án trường học.

Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh, việc bảo đảm đủ phòng học không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là giải pháp căn cơ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị bền vững. Đây cũng là cơ sở quan trọng để TP. Hồ Chí Minh hoàn thiện mạng lưới giáo dục, tạo điều kiện học tập tốt nhất cho học sinh trong những năm tới.