Trách nhiệm của cựu Chủ tịch tỉnh Bạc Liêu Dương Thành Trung trong vụ bồi thường sai hơn 5,5 tỷ đồng
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau xác định, phương án bồi thường, hỗ trợ cho Công ty Quốc Lâm có nhiều khoản chi không đúng quy định. Đáng chú ý, trước khi Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu khi đó là ông Dương Thành Trung ký phê duyệt, hồ sơ đã thể hiện một số khoản chưa có cơ sở thực tế để tính toán.
Thu hồi hơn 41.000m² đất trước thời hạn
Theo hồ sơ vụ án, tháng 6/2013, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bạc Liêu (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau), đại diện UBND tỉnh ký hợp đồng cho Công ty TNHH MTV Thương mại - Dịch vụ Quốc Lâm (Công ty Quốc Lâm) thuê hơn 41.064m² đất, thời hạn thuê 50 năm (tới tháng 8/2062).
Khu đất được Công ty Quốc Lâm thuê để xây dựng Công viên Văn hóa Trần Huỳnh, khu vui chơi, hồ bơi, sân khấu ngoài trời, khu triển lãm, hội chợ, khu giải khát và trưng bày sinh hoạt cảnh. Tiền thuê đất được xác định hơn 938 triệu đồng/năm, trả tiền hàng năm. Tới tháng 12/2017, tỉnh Bạc Liêu bổ sung khu trung tâm thương mại dịch vụ và nhà ở shophouse với diện tích hơn 43.856m².
Tháng 1/2018, ông Dương Thành Trung - Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu khi đó, ký quyết định thành lập Tổ công tác 135 để kiểm tra việc đầu tư xây dựng, quản lý và sử dụng công viên Văn hóa Trần Huỳnh. Qua kiểm tra, Tổ công tác xác định dự án chậm tiến độ 37 tháng. Một số hạng mục xây dựng không phù hợp quy hoạch, không có giấy phép hoặc sai giấy phép xây dựng; khả năng đầu tư của Công ty Quốc Lâm còn hạn chế, số tiền còn nợ hơn 7,3 tỷ đồng.
Doanh nghiệp sau đó thống nhất giao lại đất thuê trước thời hạn nếu Nhà nước có nhu cầu thu hồi để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, với điều kiện được hỗ trợ phù hợp. Do đó, tháng 10/2018, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu ký quyết định thu hồi hơn 41.000m² đất của Công ty Quốc Lâm, giao Trung tâm Phát triển quỹ nhà và đất tỉnh quản lý.
Sau khi có quyết định thu hồi đất, bị can Lê Quang Phục - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm phát triển quỹ nhà và đất tỉnh Bạc Liêu ký quyết định thành lập tổ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thuộc dự án trên. Đồng thời, bị can Hoàng Trung Cảnh - Trưởng Phòng Phát triển quỹ đất được giao làm Tổ trưởng.
Qua hai đợt kiểm đếm vào tháng 10 và tháng 11/2018, các cơ quan chức năng lập biên bản xác định khối lượng, chất lượng đất và tài sản trên đất. Tuy nhiên, trong các biên bản này không có thiết bị của sân patin, phòng game, phòng game online và phòng chiếu phim 5D.
Công viên văn hóa Trần Huỳnh trước khi thu hồi đất của Công ty Quốc Lâm để giao cho nhà đầu tư mới.
Ngày 25/10/2018, Trung tâm Phát triển quỹ nhà và đất lập phương án bồi thường lần đầu với tổng kinh phí gần 49,7 tỷ đồng. Phương án được bị can Phạm Quốc Nam - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bạc Liêu trực tiếp chỉ đạo, chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan thẩm định; bị can Nguyễn Ngọc Hạnh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai được phân công giúp việc cho bị can Nam.
Sau khi các cơ quan liên quan góp ý, phương án tiếp tục được điều chỉnh, phương án lần 2 được lập ngày 25/12/2018, với tổng kinh phí hơn 43,3 tỷ đồng, nhưng vẫn được yêu cầu tiếp tục chỉnh sửa vì còn nhiều nội dung chưa đảm bảo quy định.
Ngày 8/1/2019, Tổ công tác 135 họp và thống nhất một số nội dung liên quan đến phương án bồi thường, hỗ trợ. Sau đó, ngày 22/1/2019, Trung tâm Phát triển quỹ nhà và đất lập phương án lần 3, với tổng kinh phí hơn 28,7 tỷ đồng, trong đó tiền bồi thường, hỗ trợ trực tiếp hơn 28,43 tỷ đồng.
Phê duyệt dù còn nội dung chưa được kiểm chứng
Ngày 29/1/2019, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Dương Thành Trung tổ chức họp về tiến độ các dự án trên địa bàn, trong đó có việc thu hồi đất công viên Văn hóa Trần Huỳnh.
Tại cuộc họp, ông Phạm Quốc Nam - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo kết quả thẩm định phương án. Nội dung báo cáo thể hiện chi phí san lấp mặt bằng chưa có số liệu thực tế, được tính toán trên cơ sở hồ sơ dự toán do Công ty Quốc Lâm cung cấp.
Theo cơ quan điều tra, dù nội dung này được nêu trong hồ sơ, ông Trung không chỉ đạo kiểm tra, đánh giá lại mà thống nhất kết quả thẩm định và chỉ đạo Văn phòng UBND tỉnh soạn thảo quyết định phê duyệt.
Cùng ngày, ông Trung ký quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho Công ty Quốc Lâm với tổng kinh phí hơn 28,7 tỷ đồng.
Theo kết quả điều tra, phương án bồi thường, hỗ trợ được phê duyệt có nhiều nội dung không đúng quy định của pháp luật đất đai, vi phạm quy định về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Tổng thiệt hại được xác định hơn 5,5 tỷ đồng.
Trong đó, khoản lớn nhất là hơn 2,99 tỷ đồng tiền bồi thường thiết bị của sân patin, phòng game, phòng game online và phòng chiếu phim 5D. Đây là các tài sản không gắn liền với đất, không có trong biên bản kiểm định nên không thuộc trường hợp được bồi thường.
Khoản thứ hai hơn 1,24 tỷ đồng tiền bồi thường 10% chi phí dự phòng của 3 hạng mục gồm khu vui chơi giải trí trong nhà và ngoài trời, sân khấu nghệ thuật và san lấp mặt bằng. Theo cơ quan điều tra, khoản này không có hóa đơn, chứng từ chứng minh phát sinh sử dụng và không thuộc trường hợp được bồi thường.
Ngoài ra, hơn 1,31 tỷ đồng được xác định là tiền bồi thường đối với các công trình, hạng mục không phép, không phù hợp quy hoạch, không thuộc trường hợp được bồi thường.
Mãi cho đến ngày 29/8/2022, UBND tỉnh Bạc Liêu có văn bản yêu cầu thu hồi số tiền hơn 28,7 tỷ đồng đã chi bồi thường, hỗ trợ cho Công ty Quốc Lâm.
Trước đó, như Tiền Phong thông tin, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau đã chuyển toàn bộ hồ sơ, vật chứng của vụ án đến Viện KSND tỉnh này, đề nghị truy tố 5 bị can có liên quan, gồm: Dương Thành Trung - cựu Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu; Phạm Quốc Nam - cựu Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Bạc Liêu và 3 đồng phạm cùng về tội danh "Vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất".
