Trăn trở sân chơi cho trẻ em

Khu vui chơi của các em thiếu nhi trong khuôn viên nhà văn hóa bản Ché Lầu, xã Na Mèo do các đơn vị thiện nguyện trao tặng.

Ở nhiều bản vùng cao xứ Thanh, nhà văn hóa chính là khoảng không gian vui chơi hiếm hoi dành cho trẻ nhỏ. Không có khu vui chơi được đầu tư bài bản, thiếu thiết bị vận động, thiếu thư viện, thiếu bể bơi hay sân sinh hoạt cộng đồng dành riêng cho thiếu nhi... là thực tế tồn tại nhiều năm nay ở không ít địa phương miền núi, biên giới. Những khoảng sân trước nhà văn hóa, bãi đất cạnh điểm trường hay triền đồi ven suối vẫn là nơi vui chơi quen thuộc của trẻ em sau giờ học. Ông Phạm Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, cho biết: Toàn xã có gần 1.000 thanh thiếu nhi thuộc các dân tộc Thái, Mông, Mường, Kinh sinh sống tại 11 bản, trong đó có 2 bản đồng bào Mông. Mỗi dịp hè, các nhà trường bàn giao học sinh về sinh hoạt tại địa phương thông qua tổ chức đoàn thanh niên. Việc tổ chức hoạt động cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn do địa hình chia cắt, dân cư không tập trung, thiếu sân chơi, thiếu cơ sở vật chất, lực lượng thanh niên mỏng, phần lớn đi làm ăn xa. Các em thanh thiếu nhi chủ yếu tận dụng sân nhà văn hóa, điểm trường để vui chơi. Hằng năm, Sơn Thủy phối hợp cùng các đoàn học sinh, sinh viên tình nguyện về địa phương để cùng với Nhân dân và các em thiếu nhi triển khai nhiều hoạt động thiết thực, như: tổ chức đêm giao lưu văn nghệ, dọn dẹp vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, trồng cây xanh và xây dựng các công trình phần việc thanh niên phù hợp với lứa tuổi. Chuỗi hoạt động này giúp các em hạn chế tối đa thời gian sử dụng điện thoại, tránh xa các tệ nạn xã hội và tăng cường tính kết nối cộng đồng. Hiện, địa phương đã quy hoạch khu văn hóa - thể thao xã, dự kiến đầu tư trong giai đoạn 2026-2030. Xã Sơn Thủy mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời từ các cấp, ngành trong việc đầu tư trang thiết bị và hoàn thiện cơ sở vật chất, tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của thanh thiếu nhi địa phương.

Tại xã biên giới Na Mèo, câu chuyện thiếu sân chơi cho trẻ em cũng là điều khiến địa phương trăn trở. Ông Thao Văn Dính, cán bộ phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội của xã, cho biết: Thiếu sân chơi không chỉ là thiếu một khoảng đất để trẻ chạy nhảy. Nhiều năm qua, cùng với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, nhà hảo tâm và lực lượng thanh niên đã nỗ lực góp thêm những sân chơi nhỏ. Những chiếc cầu trượt, xích đu ở nhà văn hóa bản; vài bộ dụng cụ vận động ở sân trường; những sân bóng chuyền nhỏ giữa bản làng... phần lớn đều được xây dựng từ nguồn xã hội hóa hoặc các chương trình thiện nguyện.

Sân chơi cho trẻ em bản Mùa Xuân, xã Sơn Thủy trong khuôn viên điểm trường mầm non, tiểu học.

Ở khu vực trung tâm như phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều khu vui chơi, sân sinh hoạt tập trung được hình thành. Các nhà văn hóa thiếu nhi, nhà văn hóa lao động, khu vui chơi tại nhà sách hay trung tâm thương mại cũng thu hút đông trẻ em tham gia các hoạt động vui chơi, múa hát, thể thao, vẽ tranh, đọc sách. Trong đó, Cung Văn hóa thiếu nhi và Trung tâm Thể dục thể thao thuộc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Hạc Thành từ khi đi vào hoạt động đã trở thành điểm vui chơi, giải trí hấp dẫn đối với thiếu nhi sau giờ học và trong dịp hè. Công trình được đầu tư với quy mô gồm tòa nhà 7 tầng cùng hệ thống công trình phụ trợ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, học tập năng khiếu, tổ chức các câu lạc bộ sở thích và không gian đọc sách dành cho trẻ em. Nhà thi đấu đa năng sức chứa khoảng 300 chỗ ngồi, khu vận động thể chất có mái che cùng hệ thống sân bãi, bể bơi, sân bóng đá nhân tạo, sân tenis, bóng rổ... góp phần tạo môi trường sinh hoạt văn hóa, thể thao lành mạnh cho thanh thiếu nhi. Nhằm đáp ứng nhu cầu vui chơi, rèn luyện trong dịp hè, năm 2026 đơn vị xây dựng kế hoạch mở rộng tuyển sinh các lớp năng khiếu với 25 bộ môn, tạo thêm nhiều lựa chọn trải nghiệm cho học sinh, thiếu nhi.

Song song với đầu tư cơ sở vật chất của địa phương, công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng tiếp tục được các cấp bộ đoàn trong tỉnh triển khai với nhiều cách làm đổi mới. Các lớp tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ công tác đội, hoạt động trải nghiệm, trại hè kỹ năng được tổ chức thường xuyên nhằm tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh cho thanh thiếu nhi. Riêng năm 2025, toàn tỉnh đã triển khai 957 công trình thanh thiếu nhi; hỗ trợ hơn 52.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn; xây mới và cải tạo 34 điểm vui chơi, 108 nhà vệ sinh; tổ chức hàng trăm hoạt động trải nghiệm, hội trại, giải thể thao thu hút gần 120.000 lượt thanh thiếu nhi tham gia. Nhiều lớp dạy bơi miễn phí, chương trình phòng chống đuối nước, hỗ trợ tiếng Anh, học bổng cho trẻ em khó khăn cũng được triển khai từ nguồn lực xã hội hóa. Giai đoạn 2022-2025, toàn tỉnh đã tổ chức 326 lớp, khóa tập huấn kỹ năng phòng chống đuối nước, xâm hại trẻ em; xây mới hơn 800 điểm vui chơi; hỗ trợ hơn 102.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn; dạy bơi miễn phí cho trên 6.000 lượt trẻ em.

Nhiều bể bơi, khu vui chơi được xây dựng trên địa bàn phường Hạc Thành, đáp ứng nhu cầu vui chơi cho thanh thiếu nhi.

Thực tế cho thấy, tại nhiều địa phương vùng cao, sân chơi cho trẻ em vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn xã hội hóa hoặc sự hỗ trợ của các tổ chức, đơn vị thiện nguyện. Trong khi đó, ở khu vực đô thị, nhu cầu đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao dành riêng cho thiếu nhi cũng ngày càng lớn trước áp lực dân số và tốc độ đô thị hóa. Để trẻ em có thêm những mùa hè an toàn, bổ ích, nhiều ý kiến cho rằng cần tiếp tục quan tâm đầu tư đồng bộ hệ thống sân chơi, thiết chế văn hóa, thể thao dành cho thiếu nhi, nhất là tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng biên giới. Cùng với nguồn lực Nhà nước, việc huy động xã hội hóa, phát huy vai trò của tổ chức đoàn, nhà trường và cộng đồng trong tổ chức hoạt động hè, dạy kỹ năng sống, phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích cho trẻ em cũng cần được duy trì thường xuyên. Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, điều quan trọng hơn là tạo ra những không gian thực sự gần gũi, an toàn để trẻ em được vui chơi, giao tiếp, phát triển thể chất và nuôi dưỡng tuổi thơ đúng nghĩa.