Mở rộng nguồn tuyển giáo viên

Ảnh minh họa INT.

Câu hỏi đặt ra là, mở rộng như thế nào để vừa giải quyết bài toán số lượng, vừa bảo đảm chất lượng đội ngũ.

Dự thảo Thông tư ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông do Bộ GD&ĐT công bố mới đây cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: Linh hoạt hơn ở đầu vào, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực nghề nghiệp thực chất.

Theo quy định hiện hành (Thông tư số 11/2021/TT-BGDĐT và Thông tư số 12/2021/TT-BGDĐT), đối tượng tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm phải là người đã tốt nghiệp đại học. Điều này khiến nhiều sinh viên ngoài sư phạm có nguyện vọng trở thành giáo viên phải chờ sau khi tốt nghiệp mới có thể học bổ sung chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, kéo dài thêm ít nhất gần một năm mới đủ điều kiện tham gia tuyển dụng. Khoảng thời gian này tạo ra rào cản thời gian và tài chính, ảnh hưởng đến quyết định theo nghề giáo của nhiều người trẻ.

Dự thảo Thông tư mới đã tháo gỡ điểm nghẽn này khi cho phép sinh viên hoàn thành tối thiểu 70% số tín chỉ của ngành đào tạo phù hợp được tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Trên thực tế, sinh viên sư phạm từ năm thứ ba đã được học các học phần liên quan đến nghiệp vụ sư phạm, nên quy định này được đánh giá là phù hợp.

Thay đổi này có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt, là bước tiến quan trọng hướng tới một hệ thống cung ứng giáo viên linh hoạt, thích ứng với nhu cầu thực tế của từng địa phương. Thay vì bị “đứt quãng” giữa đào tạo chuyên ngành và đào tạo sư phạm, người học có thể chuẩn bị nghề nghiệp ngay từ năm thứ ba, năm thứ tư đại học.

Điều đó không chỉ giúp rút ngắn thời gian gia nhập nghề, chuẩn bị nguồn giáo viên sớm hơn cho các cơ sở giáo dục, mà còn góp phần tháo gỡ khó khăn trong thu hút nhân lực cho ngành, đặc biệt với các môn học đặc thù như Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học… vốn đang thiếu nguồn tuyển.

Mở rộng nguồn tuyển nhưng không đồng nghĩa với sự dễ dãi hơn về chất lượng. Dự thảo Thông tư cho thấy rõ tư duy xây dựng chương trình chuyển mạnh từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, hướng tới hình thành năng lực nghề nghiệp toàn diện, giúp nhà giáo đáp ứng các yêu cầu trong bối cảnh mới.

Lần đầu tiên, các nội dung như ứng dụng công nghệ số, dạy học trực tuyến, sử dụng nền tảng số và trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.

Thời gian bồi dưỡng tối thiểu được quy định rõ là 10 tháng và yêu cầu nhiều học phần phải học trực tiếp. Số tín chỉ giảm, nhưng tăng tỷ trọng thực hành, chú trọng hơn vào kỹ năng nghề nghiệp thực tế như thiết kế bài dạy, quản lý lớp học, xử lý tình huống sư phạm, tổ chức hoạt động giáo dục.

Tính hiệu quả, chất lượng được chú trọng, hướng đến đào tạo được một đội ngũ nhà giáo năng lực nghề nghiệp vững vàng, thích ứng với đổi mới giáo dục và đủ khả năng dẫn dắt học sinh trong một môi trường học tập thay đổi nhanh chóng.

Một lứa nhà giáo trẻ, đa dạng về xuất phát điểm chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ sẽ được tạo điều kiện ươm mầm sớm. Đây chắc chắn sẽ là luồng sinh khí mới, góp phần đưa chất lượng triển khai Chương trình GDPT 2018 đi vào chiều sâu hiệu quả.