Trăn trở vấn đề an toàn thực phẩm

“Đây là tỷ lệ cao, đáng báo động, cho thấy tính chất nghiêm trọng và nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe cộng đồng”, lãnh đạo Bộ Y tế khẳng định. Các vụ ngộ độc chủ yếu tập trung ở bếp ăn tập thể, trường học, thức ăn đường phố. Nguyên nhân chủ yếu do sai sót trong khâu sơ chế, bảo quản, nguồn gốc nguyên liệu không bảo đảm.

Việc kiểm soát ATTP với các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố, các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ được đánh giá hiện tương đối khó khăn do tính chất phân tán, khó truy xuất nguồn gốc, không kịp thời ngăn chặn hậu quả. Nhấn mạnh sự quan trọng của các giải pháp bảo đảm ATTP, lãnh đạo Bộ Y tế nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Nếu không làm tốt khâu ATTP thì việc xây thêm bệnh viện, hay đào tạo thêm bác sĩ cũng không thể đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân”.

Bộ Y tế đã có những giải pháp như tới đây sẽ trình Luật ATTP sửa đổi; trong đó vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn. Công tác quản lý ATTP sẽ chuyển sang kiểm soát theo chuỗi giá trị; tăng cường ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc. Bộ Y tế nêu rõ quan điểm đề nghị các địa phương tăng cường thanh, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, không khoan nhượng; trường hợp có dấu hiệu tội phạm phải chuyển ngay sang cơ quan điều tra.

Có một câu hỏi được đặt ra, đó là nhiều năm qua, công tác bảo đảm ATTP đã được các cấp, ngành, địa phương thực hiện quyết liệt, kêu gọi rộng khắp, áp dụng nhiều giải pháp; nhưng tại sao các vụ ngộ độc vẫn diễn ra? Nhất là ở những đô thị lớn như TP HCM, dân số tới hơn 14 triệu người và 168 xã, phường, đặc khu; thời tiết nắng nóng quanh năm, nhiều người có thói quen ăn hàng, nguy cơ ngộ độc được lãnh đạo UBND TP nhận định “vẫn tiềm ẩn rất lớn”.

Đại diện Sở ATTP TP HCM lý giải một lý do, thức ăn đường phố là mảng “càng nhỏ càng khó quản lý”. Quy định rất rõ ràng, ví dụ “chỉ cần hành vi không đeo bao tay, vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền, bị phát hiện; sẽ phạt 3 triệu đồng”, nhưng “đó là số tiền không nhỏ so với thu nhập một ngày của gánh hàng rong”.

Bảo đảm ATTP, vì vậy không chỉ là các giải pháp kiểm tra, xử lý, xử phạt; mà phụ thuộc rất nhiều vào ý thức chấp hành của người bán hàng và động thái của người tiêu dùng. Tại buổi lễ, cơ quan chức năng kêu gọi các DN ý thức vấn đề ATTP không chỉ là trách nhiệm pháp lý, còn là đạo đức kinh doanh, là yếu tố sống còn với thương hiệu; kêu gọi người dân nâng cao kiến thức, thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Về phía đại diện Sở ATTP, nêu rõ “kêu gọi cộng đồng cùng chung tay tẩy chay các cơ sở không bảo đảm vệ sinh”. Khi mà tất cả các chủ thể, từ Nhà nước, DN, người dân cùng chung tay, nhất định sẽ dẹp được nỗi trăn trở bấy lâu nay về ATTP.