Tranh cãi về nhiên liệu hóa thạch đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận khí hậu

Những bất đồng liên quan đến nhiên liệu hóa thạch đang đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán khí hậu.

Những bất đồng liên quan đến nhiên liệu hóa thạch đang đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán khí hậu của Liên Hợp Quốc (LHQ), khi nhiều quốc gia phản đối dự thảo thỏa thuận mới nhất vì văn bản này đã loại bỏ hoàn toàn những đề cập đến than đá, dầu mỏ và khí đốt - các nguồn năng lượng gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu.

Các cuộc đàm phán phải kéo dài ngoài thời hạn dự kiến, sau khi hội nghị thượng đỉnh tại Thổ Nhĩ Kỳ vượt qua thời điểm bế mạc theo kế hoạch hôm thứ Sáu. Những cuộc thương lượng xuyên đêm vẫn không thể giúp các bên thu hẹp bất đồng.

Hai nước đồng chủ trì COP31 là Australia và Thổ Nhĩ Kỳ đang khẩn trương tìm cách xây dựng một dự thảo thỏa thuận sửa đổi, trong bối cảnh thời gian không còn nhiều và các đại biểu chuẩn bị rời đi sau hai tuần đàm phán căng thẳng.

"Việc sa đà vào từng từ ngữ, cách diễn đạt riêng lẻ và làm suy yếu tiến trình này không phục vụ lợi ích của bất kỳ ai", Chủ tịch COP31, Bộ trưởng Môi trường Thổ Nhĩ Kỳ Murat Kurum, phát biểu, đồng thời kêu gọi các quốc gia hành động có trách nhiệm và tìm kiếm thỏa hiệp.

Triển vọng đạt được một bước đột phá lớn tại thành phố Antalya của Thổ Nhĩ Kỳ vốn không được đánh giá cao, trong bối cảnh các quốc gia đang phải đối mặt với cú sốc giá dầu và những căng thẳng địa chính trị bắt nguồn từ cuộc chiến tại Iran.

Hội nghị diễn ra sau hàng loạt thảm họa liên quan đến biến đổi khí hậu tại nhiều khu vực, từ châu Âu đến Nepal và Indonesia. Trong khi đó, hiện tượng El Niño siêu mạnh đang làm gia tăng nguy cơ xảy ra những hiện tượng thời tiết cực đoan trong thời gian tới.

Một dự thảo thỏa thuận khí hậu được công bố hồi đầu tuần đã kêu gọi đẩy nhanh quá trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, phiên bản thứ hai, được tinh giản và công bố hôm thứ Năm, đã loại bỏ toàn bộ nội dung đề cập đến than đá, dầu mỏ và khí đốt.

Những "lằn ranh đỏ" về nhiên liệu hóa thạch

Nhiên liệu hóa thạch là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu, nhưng đồng thời cũng trở thành vấn đề gây chia rẽ sâu sắc tại các cuộc đàm phán của LHQ. Việc những nguồn năng lượng này bị loại khỏi dự thảo thỏa thuận đã làm dấy lên các cuộc phản đối và đe dọa rút khỏi bàn đàm phán.

"Đó là lằn ranh đỏ đối với chúng tôi. Chúng ta đang nói về nguyên nhân gốc rễ của toàn bộ vấn đề này", Bộ trưởng Khí hậu Tuvalu Maina Talia nói với báo giới.

Tuvalu là quốc đảo Thái Bình Dương có địa hình thấp, đang phải đối mặt với nguy cơ bị đe dọa nghiêm trọng bởi mực nước biển dâng. Ông Talia nhấn mạnh rằng nếu thế giới không thể giải quyết vấn đề nhiên liệu hóa thạch thì "chúng ta đang lãng phí thời gian tại hội nghị này".

Khi được hỏi liệu những bất đồng liên quan đến nhiên liệu hóa thạch và công nghệ thu giữ carbon có thể được giải quyết hay không, Đặc phái viên khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) Wopke Hoekstra cho biết các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.

"Rõ ràng là vẫn chưa có bất kỳ thỏa hiệp nào", ông Hoekstra nói với các phóng viên. Ông đồng thời cảnh báo: "Thà không có thỏa thuận còn hơn đạt được một thỏa thuận tồi".

Bộ trưởng Khí hậu Ireland Darragh O'Brien cho biết có khoảng 130 quốc gia tham dự COP31 muốn văn kiện cuối cùng ít nhất phải đề cập đến nhiên liệu hóa thạch và lộ trình loại bỏ các nguồn năng lượng này.

Lời kêu gọi mở rộng quy mô công nghệ thu giữ carbon trong dự thảo trước đó cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Đây là công nghệ gây nhiều tranh cãi và được ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch ủng hộ.

Những người chỉ trích cho rằng công nghệ này có chi phí cao nhưng hiệu quả cắt giảm phát thải còn hạn chế. Họ cảnh báo việc quá chú trọng vào thu giữ carbon có nguy cơ kéo dài sự phụ thuộc của thế giới vào nhiên liệu hóa thạch, thay vì thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch.

"Có nhiều cuộc tranh luận khác nhau, nhưng bất đồng chủ yếu vẫn là giữa EU và Ả Rập Xê-út, xoay quanh vấn đề nhiên liệu hóa thạch và công nghệ thu giữ carbon", Li Shuo, chuyên gia phân tích thuộc Viện Chính sách Hiệp hội châu Á, nhận định.

Một nhóm gồm 12 quốc gia châu Âu và các nước đang phát triển, trong đó có Pháp, Panama và Quần đảo Solomon, đã công bố một bức thư hôm thứ Sáu, yêu cầu thỏa thuận cuối cùng phải bao gồm nội dung "chuyển dịch rõ ràng khỏi nhiên liệu hóa thạch".

Bộ trưởng Môi trường Panama Juan Carlos Navarro cáo buộc một "mafia dầu mỏ" đang cản trở tiến trình đàm phán và đe dọa rút khỏi hội nghị nếu các bên không đạt được một thỏa thuận đủ mạnh.

Trong khi đó, Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cho biết trên mạng xã hội X rằng người đứng đầu tổ chức, ông Haitham Al Ghais, đã có cuộc gặp với Đặc phái viên khí hậu của Tổng thống Nga Ruslan Edelgeriev bên lề COP31.

Bình An

Nguồn PetroTimes: https://nangluongquocte.petrotimes.vn/tranh-cai-ve-nhien-lieu-hoa-thach-de-doa-lam-do-vo-thoa-thuan-khi-hau-748300.html