Nắng nóng cực độ: Giải nhiệt sai dễ gây sốc nhiệt, đột quỵ

Trao đổi với PV Tri thức & Cuộc sống, BS Đinh Minh Trí, Hội Tim mạch Việt Nam cho biết, sức khỏe bị tổn hại do nắng nóng gay gắt là điều tự nhiên. Thêm vào đó, nhiều thói quen “giải nhiệt” của chúng ta lại gây bào mòn sức khỏe, thậm chí đột quỵ, ảnh hưởng đến tính mạng.

Giữa thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài, nhiều người có thói quen “lao ngay” vào phòng tắm hoặc dội nước lạnh sau khi vừa đi ngoài trời về để giải nhiệt nhanh. Điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Nhồi máu cơ tim, đột quỵ não: Khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ lạnh đột ngột, các mạch máu sẽ co lại, nhịp tim cũng sẽ tăng lên để cố gắng duy trì nhiệt độ bình thường của cơ thể. Điều này có thể gây tăng huyết áp, làm tăng áp lực lên tim, từ đó tăng nguy cơ bị vỡ mạch máu, dễ dẫn đến đột quỵ não.

Ngoài ra, khi vừa đi từ ngoài trời nóng về, cơ thể sẽ ra nhiều mồ hôi, làm mất một số chất điện giải như: kali, natri… Lúc này, nếu mọi người tắm nước lạnh, mạch máu co lại đột ngột làm trầm trọng hơn tình trạng mất cân bằng điện giải, từ đó gây ảnh hưởng đến hoạt động của tim.

Ở bệnh nhân đái tháo đường, thói quen tắm nước lạnh sau khi đi nắng càng nguy hiểm hơn do mạch máu đã bị tổn thương sẵn, phản ứng co mạch sẽ mạnh hơn, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Những người béo phì, thừa cân, ít vận động hoặc có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa động mạch cũng nằm trong nhóm có nguy cơ cao dễ bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ não nếu tắm nước lạnh ngay sau khi đi ngoài trời nắng về.

Sốc nhiệt do thân nhiệt hạ đột ngột: Tình trạng này thường xảy ra với người cao tuổi, do khả năng thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ ở nhóm này đã giảm xuống.

Những dấu hiệu nhẹ của tình trạng sốc nhiệt do hạ thân nhiệt bao gồm: rùng mình, chóng mặt và đờ đẫn, mệt, buồn nôn, nhịp tim tăng nhanh. Trường hợp bị sốc nhiệt nặng có thể gặp các triệu chứng như: hơi thở trở nên chậm và không sâu, nhịp tim chậm xuống và trở nên yếu dần…

Cảm lạnh, khởi phát cơn hen: Tắm nước lạnh sau khi đi nắng còn có thể gây ra tình trạng cảm lạnh. Nguyên nhân là do khi tiếp xúc với thời tiết nắng nóng, cơ thể sẽ toát mồ hôi và tỏa nhiệt. Việc tắm nước lạnh ngay khi vừa đi từ ngoài trời nắng về sẽ làm tắc nghẽn lỗ chân lông, mồ hôi không thoát được ra ngoài và gây cảm lạnh.

Ở người mắc hen phế quản, nước lạnh còn có thể kích thích co thắt phế quản, gây khó thở, tức ngực, khó thở hoặc khởi phát cơn hen cấp.

Theo khuyến cáo của chuyên gia, sau khi đi nắng về nên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát khoảng 15–20 phút, lau khô mồ hôi, uống nước từ từ trước khi tắm bằng nước ấm hoặc nước mát vừa phải. Không nên tắm ngay hoặc dội nước lạnh trực tiếp lên đầu, ngực khi cơ thể còn nóng.

Biểu hiện của say nắng, sốc nhiệt - Ảnh BVCC

Theo BS Đinh Minh Trí, không chỉ tắm nước lạnh, nhiều cách giải nhiệt phổ biến trong mùa hè cũng có thể gây hại nếu thực hiện sai cách.

Để nhiệt độ điều hòa quá thấp: Việc thay đổi trạng thái cơ thể từ nhiệt độ cao sang môi trường có nhiệt độ thấp có thể gây choáng váng.

Khi ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp, mồ hôi không thể bốc hơi, dẫn đến tình trạng thấm ngược lại vào cơ thể và gây ra cảm giác lạnh. Điều này có thể làm cho các mạch máu co lại đột ngột, tăng nguy cơ cho tình trạng tăng huyết áp và đột quỵ.

Ngồi điều hòa ngay khi vừa ở ngoài trời nắng nóng: Đây là một trong những sai lầm mà nhiều người hay mắc phải.

Khi từ môi trường nhiệt độ cao tiếp xúc ngay với môi trường nhiệt độ thấp, sự chênh lệch nhiệt độ nhiều sẽ làm nhiệt độ cơ thể hạ đột ngột, mồ hôi không thoát được làm tổn hại đến hệ thần kinh, nhẹ thì tắc mũi, nặng thì bị sốc nhiệt. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người già, trẻ nhỏ.

Áp quạt hoặc máy lạnh vào mặt: Điều này sẽ khiến cơ thể bạn mất nước nhanh dẫn đến mất cân xứng nhiệt, rối loạn tuần hoàn, choáng váng, thậm chí trúng gió và dễ mắc các bệnh như sổ mũi, đau đầu, viêm họng…

Uống nhiều nước lạnh, ăn nhiều đồ lạnh: Khi uống nước đá lạnh, mồ hôi sẽ không tiết được ra ngoài, đọng lại trong cơ thể sẽ không tốt cho việc lưu thông máu, dễ khiến bạn mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, viêm họng, cảm sốt, viêm phổi.

Việc ăn các loại đồ ăn lạnh, uống nhiều nước đá lạnh khi cơ thể còn đang nóng nực sẽ khiến cho dạ dày, ruột co thắt, làm tăng nguy cơ bị đau bụng cấp tính, co thắt dạ dày – ruột hoặc viêm họng.

Nằm trên nền nhà lạnh: Khi cơ thể đang nóng hầm hập, mồ hôi nhễ nhại bạn không nên nằm nghỉ trên nền nhà quá lạnh. Bởi lúc này, các lỗ chân lông trên cơ thể sẽ nhanh bị thu hẹp hơn và dễ dẫn đến tình trạng cảm lạnh do cơ thể không thoát mồ hôi ra được.

Lười uống nước: Những người không thích uống nước sẽ khiến cơ thể thiếu nước, máu có xu hướng đặc hơn, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu. Đặc biệt vào mùa hè, bạn dễ bị đổ mồ hôi, mất nước trong cơ thể nghiêm trọng.

Hãy đừng đợi đến khi khát mới uống nước. Nên đặt một cốc nước cạnh giường và uống vài ngụm tầm nửa tiếng trước khi đi ngủ và khi thức dậy vào buổi sáng.

Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng kéo dài

Hoạt động thể chất quá mức: Làm việc hoặc hoạt động thể chất quá mức dưới trời nắng sẽ khiến cơ thể mất nước và dễ say nắng, hay thậm chí là dẫn đến đột quỵ. Đặc biệt, những người mắc các bệnh nền có nguy cơ cao bị nhồi máu não hoặc vỡ mạch máu não, gia tăng nguy cơ đột quỵ.

“Hút thuốc lá, căng thẳng kéo dài, kích động cảm xúc cũng là các yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ trong thời tiết nắng nóng. Theo cảnh báo, hút thuốc có thể làm tăng tới 90% nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ và gần gấp đôi nguy cơ xuất huyết dưới nhện”, BS Trí cho biết thêm.

“Để phòng ngừa các vấn đề sức khỏe trong mùa nắng nóng, người dân hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 10h đến 16h. Nếu bắt buộc phải di chuyển ngoài trời, cần che chắn kỹ bằng quần áo chống nắng, khẩu trang, mũ rộng vành và lựa chọn chất liệu thoáng, thấm hút mồ hôi tốt.

Ngoài ra, nên duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc và tập luyện phù hợp để tăng sức đề kháng và khả năng thích nghi của cơ thể với thời tiết cực đoan”, bác sĩ Trí khuyên.

Mời độc giả xem thêm video Cả nước chìm trong nắng nóng gay gắt, có nơi hơn 40 độ: