Trao sinh kế cho người nghèo

Trao cơ hội

Năm 2022, qua xét duyệt của Hội CTĐ huyện Tuyên Hóa cũ, gia đình anh Trần Anh Tuấn (thôn Quảng Hòa, xã Tuyên Hóa) được nhận một con bò giống sinh sản từ nguồn hỗ trợ của Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup). Với một hộ thuộc diện khó khăn như gia đình anh Tuấn, con bò lúc bấy giờ là tài sản có giá trị lớn nhất mà họ từng sở hữu. Không phụ sự kỳ vọng, sau hơn 3 năm chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, con bò giống ban đầu đã đẻ thêm được 4 con bê.

Sau khi chuyển giao lứa bê con đầu tiên cho hộ nghèo khác trên địa bàn, một phần anh bán trả nợ, phần còn lại đầy tư phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Với giá bán ổn định khoảng 15 triệu đồng mỗi con, gia đình anh không chỉ có nguồn thu nhập đều đặn mà còn tích lũy được vốn để đầu tư sản xuất. Đến nay, gia đình anh Tuấn đã chính thức thoát nghèo, vươn lên ổn định cuộc sống.

"Được hỗ trợ bò giống sinh sản là niềm vui lớn đối với gia đình tôi. Nói thật, nếu không nhận được sự hỗ trợ này thì không biết đến bao giờ gia đình tôi mới thoát khỏi cảnh túng thiếu. Đây là động lực để chúng tôi chí thú làm ăn, phát triển kinh tế", anh Tuấn cười bảo.

Thực tế, câu chuyện thoát nghèo của anh Tuấn không phải là sự may mắn ngẫu nhiên. Đó là kết quả của một quy trình rà soát, lựa chọn đối tượng hưởng lợi chặt chẽ của Hội CTĐ các cấp. Nhằm triển khai thực hiện hiệu quả chương trình hỗ trợ bò giống sinh sản cho các hộ dân khó khăn, Hội CTĐ tỉnh đã tích cực vận động các cơ quan, doanh nghiệp, nhà hảo tâm ủng hộ kinh phí; đồng thời chỉ đạo các hội cơ sở rà soát danh sách hộ nghèo, cận nghèo thực sự có nhu cầu và năng lực chăn nuôi.

Chương trình hỗ trợ bò giống sinh sản đã mở ra cánh cửa thoát nghèo cho nhiều gia đình hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh - Ảnh T.A

Để quá trình rà soát bảo đảm tính chính xác và công bằng, các cán bộ hội cơ sở đã trực tiếp đến từng hộ để khảo sát thực tế điều kiện sức khỏe, quỹ đất làm chuồng trại và nguồn thức ăn. Chỉ khi hộ gia đình có nguyện vọng và đáp ứng được các điều kiện chăn nuôi cần thiết, việc xét duyệt mới được thông qua. Tiêu chí then chốt là chọn đúng những hộ nghèo nhưng còn sức lao động, bởi bò chỉ thực sự phát huy giá trị sinh kế khi người chủ có trách nhiệm và tâm huyết.

"Chúng tôi xác định mỗi con bò giống trao đi là một cơ hội đổi đời cho người dân. Vì vậy, việc khảo sát thực địa được thực hiện rất nghiêm túc, không làm theo kiểu hình thức hay bình xét qua loa. Sự sát sao ngay từ khâu đầu vào là yếu tố quyết định 50% sự thành công của chương trình", Phó Chủ tịch Hội CTĐ tỉnh Đào Hữu Tuấn chia sẻ.

Nhân niềm hy vọng

Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên sự bền bỉ của chương trình chính là cơ chế "tiếp nối nhân ái". Đây không phải là khoản hỗ trợ cho không, mà là một sự đầu tư có trách nhiệm. Cụ thể, khi hộ nghèo nhận bò về nuôi, nếu đẻ lứa đầu là bò cái, họ sẽ tiếp tục chăm sóc bê con đến 6-12 tháng tuổi, sau đó chuyển giao con bê này cho một hộ nghèo khác trên địa bàn. Nếu là bê đực, người nuôi sẽ bán đi, dùng số tiền đó mua lại bê cái để trao cho Hội CTĐ chuyển giao. Chỉ sau khi hoàn thành nghĩa vụ "trả nợ con giống" này, hộ hưởng lợi mới hoàn toàn sở hữu con bò gốc.

Cứ như vậy, số lượng bò giống gia tăng theo cấp số nhân. Một con bò ban đầu có thể tạo ra một chuỗi sinh kế cho nhiều hộ gia đình trong cùng một địa phương. Tính đến thời điểm hiện tại, tổng đàn bò toàn tỉnh (bao gồm cả bò hỗ trợ ban đầu và bò phát triển lứa sau) đã đạt 1.047 con.

Trong đó, Trung ương Hội CTĐ Việt Nam hỗ trợ từ năm 2010 là 100 con; số bò từ chương trình chung sức cùng đồng bào các huyện nghèo, xã biên giới 100 con; số bò từ chương trình đồng hành cùng phụ nữ biên cương 30 con và ngân hàng bò của Quỹ Thiện Tâm là 429 con.

Song song với việc trao bò, Hội CTĐ các cấp còn đóng vai trò là "người đồng hành" kỹ thuật. Cán bộ hội thường xuyên bám sát, hướng dẫn bà con từ cách vệ sinh phòng dịch, kỹ thuật phối giống đến cách dự trữ thức ăn trong mùa lũ. Đối với những hộ không may có bò bị chết, hội chỉ đạo bán và trích một nửa số tiền xung quỹ. Ngược lại, những hộ tự ý bán bò khi chưa đủ điều kiện chuyển giao sẽ bị thu hồi toàn bộ số tiền để tái đầu tư cho hộ khác.

Việc làm này nhằm bảo đảm tính công bằng, tránh trường hợp lợi dụng chính sách hỗ trợ. Và thực tế cho thấy, nhờ làm chặt chẽ ngay từ đầu nên chương trình ít gặp tình trạng nhận xong rồi bán và bò được hỗ trợ phần lớn đều phát huy hiệu quả.

Đánh giá về hiệu quả của chương trình hỗ trợ bò giống sinh sản cho người dân khó khăn, ông Đào Hữu Tuấn cho rằng: "Chương trình không chỉ giải quyết bài toán thu nhập trước mắt mà còn hạn chế tâm lý ỷ lại của một bộ phận người nghèo. Khi họ phải có trách nhiệm chăm bò để chuyển giao cho người khác, họ thấy mình cũng là một mắt xích trong chuỗi hoạt động nhân ái. Điều này khơi dậy lòng tự trọng và khát vọng vươn lên rất lớn trong cộng đồng.

Và điều đáng quý nữa là chương trình đã thu hút được nhiều sự quan tâm của các doanh nghiệp, tổ chức, nhà hảo tâm. Nguồn lực xã hội hóa không chỉ giúp có thêm bò giống để hỗ trợ mà còn góp phần nhân lên tinh thần sẻ chia trong cộng đồng".

Có thể nói, giá trị lớn nhất của chương trình hỗ trợ bò giống sinh sản không nằm ở số bò được trao đi mà ở chỗ người dân được tiếp thêm niềm tin và có cơ hội tự mình thay đổi cuộc sống. Một con bò sinh sản nếu được chăm sóc tốt có thể mang lại nguồn thu trong nhiều năm. Và với người nghèo, điều đó đồng nghĩa với việc họ có thêm hy vọng để phát triển kinh tế, lo cho gia đình và từng bước thoát nghèo bằng chính sức lao động của mình.