Tre, trúc bước vào kiến trúc xanh

Không gian nhà hàng sử dụng tre, trúc, guột làm vật liệu chủ đạo, tạo sự gần gũi, hài hòa với thiên nhiên.

Trong xây dựng hiện đại, bê tông, thép, kính vẫn là những vật liệu chủ đạo. Tuy nhiên, yêu cầu tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động đến môi trường và tạo sự hài hòa với cảnh quan đang mở ra những cách tiếp cận mới. Từ đó, các vật liệu tự nhiên, trong đó có tre, trúc, được quan tâm trở lại.

Không chỉ bền, dẻo, tre còn có độ cứng tốt, trọng lượng nhẹ, phù hợp với nhiều dạng kết cấu và thiết kế. Được ví như “thép của tự nhiên”, vật liệu này đã được sử dụng tại nhiều công trình nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhất là những công trình gắn với thiên nhiên.

Kiến trúc sư Bùi Mạnh Hùng, Công ty Kiến trúc ANP, cho biết: Tại địa phương, đơn vị đã thực hiện một số công trình bằng tre, trúc. Sau khoảng 4-5 năm sử dụng, các công trình vẫn vận hành tốt và phát huy tính ứng dụng cao, đặc biệt với những thiết kế gắn với các yếu tố văn hóa. Theo anh Hùng, nếu tre, trúc được sơ chế, xử lý phù hợp, kết hợp với thiết kế kết cấu, thi công và bảo dưỡng đúng yêu cầu, công trình có thể đạt tuổi thọ từ 20-40 năm.

Như vậy, vấn đề quyết định không nằm ở việc tre, trúc có thể sử dụng trong xây dựng hay không, mà ở cách lựa chọn và kiểm soát vật liệu. Tre cần được xử lý trước khi đưa vào công trình, đồng thời phải có giải pháp hạn chế tác động của độ ẩm, mối mọt và thời tiết. Thiết kế kết cấu cũng phải phù hợp với đặc tính của vật liệu. Đây là điều kiện quan trọng để tre, trúc được ứng dụng rộng hơn trong kiến trúc hiện đại. Ưu thế của vật liệu này không chỉ nằm ở khả năng tạo hình mà còn ở sự phù hợp với những công trình cần kết nối hài hòa với cảnh quan.

Tre, trúc được ưu tiên sử dụng tại Hợp tác xã Trà Bút Ngọc trong xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm gắn với vùng trà.

Với Thái Nguyên, lợi thế ấy càng rõ khi địa phương có vùng chè rộng, nhiều không gian đồi núi, rừng và khu vực nông nghiệp đang được khai thác cho du lịch trải nghiệm. Trong những không gian này, sử dụng vật liệu bản địa có thể giúp công trình bớt cảm giác tách biệt với cảnh quan, đồng thời tạo dấu ấn riêng cho điểm đến.

Tại Hợp tác xã Trà Bút Ngọc, vật liệu tre, trúc đang được ưu tiên lựa chọn trong quá trình xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm gắn với vùng trà. Từ không gian nghỉ ngơi đến các khu vực phục vụ du khách, vật liệu tự nhiên được sử dụng theo hướng giữ sự gần gũi với cảnh quan.

Anh Trần Ánh Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Trà Bút Ngọc, cho biết: Nhu cầu của du khách đang có sự thay đổi. Sau những không gian đô thị với nhiều bê tông, không ít người muốn tìm đến những nơi thông thoáng, gần gũi thiên nhiên và ít cảm giác nhân tạo. Vì vậy, vật liệu tự nhiên không chỉ tạo nên diện mạo công trình mà còn góp phần hình thành trải nghiệm.

Từ thực tế đó, tre, trúc có thể được tính đến trong các công trình quy mô phù hợp tại những điểm du lịch của Thái Nguyên, như nhà đón khách, điểm nghỉ chân, không gian trải nghiệm hay một số hạng mục dịch vụ gắn với vùng chè. Khi được lựa chọn đúng vị trí và xử lý phù hợp, vật liệu này vừa đáp ứng công năng, vừa tạo sự thống nhất giữa công trình và cảnh quan.

Tất nhiên, tre, trúc không thể thay thế hoàn toàn bê tông, thép hay các vật liệu hiện đại. Giá trị của vật liệu nằm ở việc sử dụng đúng nơi, đúng mục đích và bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật. Đây cũng là yếu tố cần được tính toán ngay từ khâu thiết kế, thay vì chỉ xem tre, trúc như một giải pháp trang trí.

Từ vật liệu quen thuộc, tre, trúc đang được tiếp cận bằng kỹ thuật và tư duy thiết kế mới. Với lợi thế về cảnh quan, vùng chè và định hướng phát triển du lịch trải nghiệm, Thái Nguyên có thêm cơ sở để khai thác vật liệu bản địa theo hướng phù hợp, góp phần tạo những công trình xanh, hài hòa với thiên nhiên và mang dấu ấn địa phương.