Triển lãm 'Vén lớp họa điệp': Đối thoại bình đẳng giới thông qua tranh Đông Hồ

Lễ khai mạc triển lãm "Vén lớp hoạ điệp"

Tranh dân gian Đông Hồ vốn gắn liền với đời sống nông nghiệp và tâm hồn người dân đồng bằng Bắc Bộ. Từ một làng nghề làm tranh, những tác phẩm tiêu biểu như “Đám cưới chuột”, “Đàn lợn âm dương”, “Vinh hoa - Phú quý” đã trở thành những mảnh ghép quan trọng trong bức tranh văn hóa Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ loại hình nghệ thuật truyền thống này, “Vén lớp họa điệp” tạo nên điểm giao thoa giữa di sản văn hóa, nghệ thuật đương đại và thông điệp bình đẳng giới được thể hiện qua mỗi bức họa.

Ông Lê Quang Bình - Giám đốc ECUE, đại diện ban tổ chức triển lãm chia sẻ tại lễ khai mạc

Tại triển lãm, những bức tranh dân gian nguyên bản được trưng bày cùng các tác phẩm đương đại; những biểu tượng thân quen hiện diện trong các hình thức biểu đạt mới lạ; câu chuyện của những người làm tranh gạo cội được tiếp nối bởi hành trình của thế hệ nghệ sĩ trẻ. Những công đoạn sáng tác cũng được đặt song hành với hàng trăm công việc không tên phía sau mỗi tác phẩm.

Mỗi tác phẩm mang đến một cách thể hiện riêng về những chủ đề quen thuộc: từ hình tượng người phụ nữ, quan niệm về vai trò của mỗi cá nhân trong cộng đồng đến những câu chuyện thầm lặng phía sau.

Các nghệ sĩ chủ động bày tỏ ý tưởng qua nhiều chất liệu đa dạng như giấy dó, lụa, tranh kỹ thuật số, tượng thạch cao… Qua đó, công chúng không chỉ được chiêm ngưỡng mà còn có thể tương tác với tác phẩm và bày tỏ những suy tư của mình.

Bà Phạm Thủy Tiên, Giám tuyển triển lãm "Vén lớp hoa điệp" chia sẻ với công chúng về ý nghĩa các hình tượng trưng bày tại triển lãm

Trong vai trò giám tuyển, bà Phạm Thủy Tiên cho rằng, tranh dân gian Đông Hồ không chỉ là một di sản tạo hình mà còn có thể được tiếp cận như một mô hình nghiên cứu về tổ chức lao động nghệ thuật trong cấu trúc gia đình và cộng đồng. Trong hệ thống ấy, lao động của phụ nữ giữ vai trò quan trọng nhưng không phải lúc nào cũng được ghi nhận tương xứng trong lịch sử nghệ thuật.

Bằng cách đặt di sản Đông Hồ bên cạnh những thực hành nghệ thuật hiện nay, không gian triển lãm hướng đến việc nhìn nhận lại mối quan hệ giữa giới, lao động và sáng tạo qua các thế hệ. Đồng thời, mở rộng đối thoại về cách thế hệ trẻ tiếp nhận di sản trong thời đại số. Theo đó, di sản không chỉ là đối tượng cần bảo tồn mà còn là một hệ thống tri thức và giá trị văn hóa có thể được tái diễn giải, phản biện và kết nối với những vấn đề đương đại.

Du khách và bạn trẻ tham quan triển lãm

Chia sẻ về ý tưởng sử dụng tranh Đông Hồ tại triển lãm, ông Lê Quang Bình, Giám đốc ECUE, đại diện Ban tổ chức, bày tỏ mong muốn thông qua sự kiện này, đông đảo công chúng sẽ có cơ hội gặp gỡ, tiếp cận tranh Đông Hồ.

Theo ông Lê Quang Bình, UNESCO đã ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Vì vậy, để di sản tiếp tục phát triển, bên cạnh nỗ lực của ba gia đình đang duy trì, gìn giữ nghề và các chính sách của Nhà nước, sự đồng hành của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, có ý nghĩa rất quan trọng.

Những bức tranh Đông Hồ tại triển lãm

Ông Lê Quang Bình cũng tin tưởng rằng, việc kết nối tranh Đông Hồ với các nghệ sĩ và những thực hành sáng tạo đương đại sẽ mở ra những cách tiếp cận mới, giúp công chúng hiểu và yêu tranh Đông Hồ hơn. Từ đó, tạo thêm cơ hội để tranh Đông Hồ hiện diện trong không gian gia đình, cộng đồng và lễ hội, góp phần gìn giữ, phát triển di sản.

Không gian sắp đặt và tương tác “Vén lớp họa điệp” tiếp tục mở cửa miễn phí phục vụ công chúng từ 8h đến 20h các ngày 16 - 29/11, tại Hội quán Phúc Kiến, số 40 Lãn Ông, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.