Triển vọng từ cây khoai lang tím ở Lũng Nặm

Những ngày này, gia đình anh Trương Văn Long, xóm Bó Nhảo đang thu hoạch khoai lang tím. Nhờ tích lũy kinh nghiệm chăm sóc, kết hợp với điều kiện thời tiết, thổ nhưỡng phù hợp, cây khoai sinh trưởng tốt, cho củ đều và đạt năng suất khá. Vụ khoai lang năm ngoái, gia đình anh thu về hơn 20 triệu đồng. Bước vào vụ thu hoạch năm nay, anh Long kỳ vọng sản lượng và thu nhập sẽ tiếp tục tăng, anh chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi trồng khoai lang chủ yếu để lấy dây làm thức ăn chăn nuôi, củ cũng chỉ đủ nhà ăn, không nghĩ đến chuyện bán thành hàng hóa. Mấy năm gần đây, thấy khoai được thương lái thu mua với giá tương đối, bà con trong xóm quan tâm mở rộng diện tích, chú trọng chăm sóc hơn. Vụ năm nay, gia đình mong tiếp tục được mùa, khoai bán được giá, có thêm khoản tiền trang trải cuộc sống.

Khoai lang tím vốn là cây trồng truyền thống của người dân Bó Nhảo, tuy nhiên trước đây chưa được chú trọng phát triển theo hướng hàng hóa. Người dân trồng xen trên nương rẫy, tận dụng dây làm thức ăn chăn nuôi, còn củ chủ yếu phục vụ nhu cầu gia đình. Khi giá trị kinh tế của loại cây này dần được khẳng định, người dân bắt đầu thay đổi cách nghĩ, cách làm, cùng nhau mở rộng diện tích và quan tâm hơn đến chất lượng sản phẩm.

Trong quá trình đó, chị Trương Thị Tinh, Trưởng xóm Bó Nhảo là một trong những người tích cực vận động bà con phát triển cây khoai lang tím. Theo chị Tinh, muốn người dân thay đổi tập quán sản xuất, trước hết cần để bà con thấy được hiệu quả thực tế từ chính đất rẫy của mình. Khi khoai lang có đầu ra, mang lại thu nhập, người dân sẽ có thêm động lực đầu tư công sức, từng bước chuyển từ trồng để sử dụng trong gia đình sang sản xuất hàng hóa. Khoai tím này có ở Lũng Nặm từ lâu, nhưng trước đây, bà con chưa thực sự quan tâm đến giá trị kinh tế của cây khoai lang tím. Khi thấy khoai được nhiều người ưa chuộng, thương lái đến tận xóm thu mua, nhiều hộ bắt đầu mạnh dạn trồng nhiều hơn. Chị thường xuyên vận động bà con tận dụng diện tích nương rẫy phù hợp, chăm sóc cây tốt hơn để nâng cao năng suất, chất lượng. Điều quan trọng là phải duy trì được chất lượng khoai và có đầu ra ổn định thì người dân mới yên tâm phát triển lâu dài.

Chị Trương Thị Tinh, Trưởng xóm Bó Nhảo, xã Lũng Nặm thu hoạch khoai lang tím.

Hiện diện tích khoai lang tím tại xóm Bó Nhảo đạt khoảng 5 ha, tập trung chủ yếu ở nhóm hộ Cả Giểng. Khu vực này nằm ở sườn núi cao, có điều kiện đất đai và khí hậu tương đối mát mẻ, thuận lợi cho cây khoai sinh trưởng. Dù diện tích chưa lớn, nhưng hiệu quả kinh tế bước đầu đã tạo tín hiệu tích cực. Khoai được thu mua, giá dao động từ 15.000 - 25.000 đồng/kg tùy loại. Với những hộ có diện tích trồng phù hợp, mỗi vụ có thể thu về 20 - 30 triệu đồng, tạo thêm nguồn thu từ những nương rẫy trước đây chưa mang lại nhiều giá trị kinh tế.

Khoai lang tím trồng tại Bó Nhảo được người mua đánh giá cao nhờ vị ngọt, độ bở và hương vị đặc trưng. Một số khu vực lân cận cũng trồng khoai lang tím nhưng chất lượng chưa được đánh giá tương đương. Đây là lợi thế để địa phương tiếp tục phát triển vùng trồng, song cũng đặt ra yêu cầu duy trì chất lượng đồng đều, chú trọng khâu thu hoạch, bảo quản và tìm kiếm đầu ra phù hợp khi sản lượng tăng lên.

Từ thực tế sản xuất, xã Lũng Nặm định hướng phát triển khoai lang tím thành sản phẩm OCOP của địa phương. Đây là hướng đi nhằm nâng cao giá trị cho cây trồng truyền thống, đồng thời tạo điều kiện để sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc duy trì và mở rộng diện tích phù hợp, địa phương cần quan tâm xây dựng vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, tổ chức liên kết giữa các hộ trồng và tìm kiếm những kênh tiêu thụ ổn định. Việc xây dựng thương hiệu cần gắn với những đặc trưng của khoai lang tím Bó Nhảo, tạo cơ sở để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Với người dân vùng núi đá Lục Khu, nơi điều kiện sản xuất nông nghiệp còn nhiều hạn chế, việc tìm được cây trồng phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu và có khả năng tiêu thụ thuận lợi mang ý nghĩa thiết thực. Từ những củ khoai lang tím vốn chỉ phục vụ nhu cầu gia đình, người dân Bó Nhảo đang từng bước tạo ra sản phẩm hàng hóa, gia tăng giá trị trên diện tích canh tác sẵn có.