Trình Quốc hội Bộ luật Hình sự (sửa đổi), giảm hình phạt tiền với pháp nhân thương mại

Quốc hội Khóa XVI

Chiều 17/10, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày tóm tắt báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đối với Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và tóm tắt tờ trình Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày báo cáo trước Quốc hội. Ảnh: QH

Giảm mức phạt tiền

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, trong quá trình hoàn thiện dự thảo, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu ý kiến các vị đại biểu Quốc hội.

Đến thời điểm này, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào Dự thảo BLHS như các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự; phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại; quy định về pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự đối với các tội danh mới và bổ sung các tội danh, hành vi phạm tội mới.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết bên cạnh những nội dung đã đạt được sự thống nhất cao, dự thảo vẫn còn một số vấn đề được các cơ quan, đại biểu Quốc hội quan tâm, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Đối với những nội dung này, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiên cứu, đánh giá để chỉnh lý.

Dự thảo đã có nhiều chỉnh lý những nội dung liên quan đến hình phạt của pháp nhân thương mại.

Theo đó, Dự thảo bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh nhằm tránh xử lý quá nặng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và người lao động.

Đồng thời, bổ sung cơ chế xác định hình phạt đối với hành vi vi phạm của pháp nhân thương mại theo tỷ lệ của cá nhân thực hiện hành vi độc lập tương ứng và chuyển sang quy định hình phạt căn cứ vào vai trò, mức độ lỗi, động cơ, mục đích và lợi ích mà cá nhân thu được.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: QH

Đề nghị cân nhắc về hình phạt "đình chỉ có thời hạn"

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) Phan Chí Hiếu đánh giá Chính phủ đã cầu thị, khẩn trương, nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu nhiều ý kiến để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo BLHS.

Khoản 1 Điều 8 của dự thảo BLHS đã sửa đổi quy định về khái niệm tội phạm, trong đó không coi pháp nhân thương mại là chủ thể của tội phạm. Pháp nhân chỉ là chủ thể phải chịu trách nhiệm hình sự đồng thời với hành vi của cá nhân nhân danh pháp nhân, vì lợi ích của pháp nhân, chịu sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân.

Đa số ý kiến thường trực UBPLTP nhất trí với quy định nêu trên của dự thảo BLHS vì cho rằng quy định này là phù hợp với bản chất của pháp nhân không thể trực tiếp thực hiện hành vi và không có yếu tố lỗi “vô ý hoặc cố ý”.

Dự thảo BLHS đã bỏ quy định hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự. Thường trực UBPLTP nhận thấy, đối với một số loại tội phạm, việc bỏ hình phạt “đình chỉ hoạt động có thời hạn” cần được rà soát thận trọng, kỹ lưỡng.

Thường trực UBPLTP đề nghị cho giữ hình phạt “đình chỉ hoạt động có thời hạn”, đồng thời, quy định rõ không áp dụng hình phạt này đối với pháp nhân thương mại là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.