Trọng dụng nhân tài - động lực để đất nước vươn mình

Tại lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam vào tối 13-11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Muốn đất nước trường tồn, tự chủ và vươn tầm thế giới, cội gốc muôn đời vẫn là vun bồi sự học, nuôi dưỡng hiền tài, tạo môi trường để người có tài, có đức được trao trọng trách và cống hiến.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu dự Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy

Sức mạnh dân tộc được định hình bởi chiều sâu văn hóa

Cách đây 950 năm, vào năm 1076, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập tại Thăng Long, đánh dấu một bước phát triển quan trọng của nền giáo dục quốc gia. Không chỉ là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, Quốc Tử Giám còn trở thành biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tư tưởng trọng dụng hiền tài - một trong những nền tảng làm nên sức mạnh và bản sắc dân tộc.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, những giá trị được hun đúc từ Quốc Tử Giám vẫn còn nguyên ý nghĩa. Đó là khát vọng chinh phục tri thức, tinh thần học tập không ngừng và ý thức đem tài năng, trí tuệ phụng sự đất nước.

Truyền thống ấy không chỉ được lưu giữ qua những tấm bia Tiến sĩ, những câu chuyện về các bậc hiền tài mà còn cần được tiếp nối bằng những chính sách giáo dục, đào tạo, sử dụng con người trong thực tiễn hôm nay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy

Tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Muốn đất nước trường tồn, tự chủ và vươn tầm thế giới, cội gốc muôn đời vẫn là vun bồi sự học, nuôi dưỡng hiền tài, tài năng được giao trọng trách và trước hết là lòng cống hiến”.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sức mạnh của dân tộc không chỉ đo bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng, mà trước hết phải được định hình bởi chiều sâu văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh và phẩm giá con người cùng khát vọng vươn lên.

Thông điệp đó khẳng định một tư tưởng có ý nghĩa xuyên suốt trong lịch sử dân tộc: Nhân tài là nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển quốc gia. Tuy nhiên, nhân tài không tự nhiên hình thành và cũng không thể chỉ được phát hiện qua bằng cấp hay những thành tích trên giấy tờ. Muốn có đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trước hết phải xây dựng nền tảng giáo dục vững chắc, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, khơi dậy năng lực sáng tạo và tạo điều kiện để mỗi cá nhân phát huy khả năng của mình.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, yêu cầu đối với giáo dục càng trở nên cấp thiết.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, khi trí tuệ nhân tạo có thể đưa ra câu trả lời chỉ trong vài giây, giá trị của nhà trường không còn dừng ở việc truyền thụ tri thức sẵn có, mà nằm ở việc rèn luyện cho người học khả năng tư duy độc lập, có nhân cách tốt và khát vọng vươn lên. Trí tuệ nhân tạo càng phát triển, mỗi cá nhân càng phải học nhiều hơn để làm chủ bản thân - đó chính là cốt lõi của thực học.

Chương trình nghệ thuật nhấn mạnh vào giá trị của đạo học Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy

Đặc biệt, học phải đi đôi với hành, biết vận dụng kiến thức để giải quyết công việc và dám chịu trách nhiệm về kết quả. Trong một thế giới mà nghề nghiệp biến đổi từng ngày, cơ hội học tiếp, học lại và học suốt đời phải trở thành quyền lợi rộng mở cho tất cả mọi người. Đây cũng chính là nền tảng để phát hiện, bồi dưỡng những năng lực mới, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Từ tư tưởng đó, trọng dụng nhân tài cần được nhìn nhận không chỉ ở khâu tuyển chọn mà phải là một quá trình xuyên suốt, từ phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng đến giao nhiệm vụ, trao quyền và đánh giá kết quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, việc phát hiện và bồi dưỡng nhân tài phải được tiến hành từ sớm, thông qua những trải nghiệm, đánh giá và thử thách trong thực tế. Trọng dụng nhân tài không chỉ dừng ở lời nói mà phải bắt đầu từ những nhiệm vụ cụ thể mà đất nước, nhân dân đang cần.

Khi đã tin cậy giao việc, phải kiên quyết trao quyền, bảo đảm nguồn lực và đánh giá công bằng bằng chính hiệu quả công việc, nhiệm vụ được giao. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm khơi thông sức sáng tạo, tinh thần chủ động và trách nhiệm của người có năng lực. Bởi chỉ khi được tin tưởng, được tạo điều kiện và có cơ hội theo đuổi đến cùng mục tiêu, tài năng mới có thể chuyển hóa thành những giá trị thiết thực cho xã hội.

Chương trình nghệ thuật tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy.

Tạo môi trường để hiền tài phát huy năng lực, cống hiến

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là yêu cầu chuyển tư tưởng trọng dụng nhân tài thành những cơ chế, chính sách và hành động cụ thể.

Theo đó, cần chủ động tìm kiếm, trọng dụng nhân tài ở tất cả các cấp, xuất phát từ chính những bài toán cấp thiết của địa phương và quốc gia; mở rộng cánh cửa chiêu hiền, đãi sĩ từ muôn nơi, bao gồm cả cộng đồng trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.

Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trong toàn bộ quá trình phát hiện, tuyển chọn, trao quyền và bảo đảm nguồn lực thực thi. Dám giao việc khó, dám tin tưởng và có cơ chế bảo vệ những người năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung chính là chìa khóa để thu hút hiền tài. Thước đo duy nhất và chính xác nhất cho hiệu quả trọng dụng nhân tài là những kết quả cụ thể, những vấn đề thực tiễn được giải quyết thành công vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Để hiện thực hóa yêu cầu này, giáo dục và đào tạo phải thực sự trở thành nền tảng phát triển con người. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị mở rộng bình đẳng cơ hội học tập, giải phóng sức sáng tạo cho nhà giáo, xây dựng văn hóa học tập suốt đời; dành sự ưu tiên đặc biệt cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm mọi trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và học sinh khuyết tật đều được học tập đến nơi đến chốn.

Cùng với đó, các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chủ động hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tạo điều kiện để người học sớm tiếp cận thực tiễn, ứng dụng tri thức và giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

Nhà trường phải trở thành môi trường ươm mầm cho những ý tưởng xuất sắc, những tài năng và tư duy đổi mới sáng tạo. Đây là hướng đi quan trọng để gắn kết đào tạo với nhu cầu phát triển, khắc phục khoảng cách giữa kiến thức trong nhà trường và yêu cầu thực tiễn.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và thành phố Hà Nội chụp ảnh cùng các nghệ sĩ, diễn viên trong chương trình kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam. Ảnh: Khánh Huy

Đối với Thủ đô Hà Nội, nơi lưu giữ di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trách nhiệm lịch sử trong việc bảo tồn nguyên vẹn những giá trị di sản, đồng thời khơi thông và tiếp nối mạch nguồn hào hùng của Quốc Tử Giám bằng không gian, môi trường học tập và làm việc cởi mở, năng động, sáng tạo. Đây phải là nơi những người trẻ từ bốn phương có cơ hội rèn luyện, nghiên cứu và phụng sự.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy Đảng triển khai quyết liệt Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Kết luận số 105 của Trung ương về những định hướng chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài; Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đặc biệt, Đảng bộ và chính quyền Thủ đô cần tiên phong trong việc chủ động “đặt hàng chiến lược” đối với các trường đại học, viện nghiên cứu lớn nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn cấp thiết của Hà Nội; mạnh dạn trao cơ hội, giao nhiệm vụ để các nhà khoa học trẻ dấn thân vào thực tiễn, biến những ý tưởng, giải pháp sáng tạo thành sản phẩm phục vụ đời sống.

Từ câu chuyện 950 năm Quốc Tử Giám, có thể thấy, giá trị của truyền thống đạo học không chỉ nằm ở việc gìn giữ một di sản lịch sử, mà còn ở khả năng khơi dậy khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến trong mỗi thế hệ.

Trọng dụng nhân tài vì thế không thể chỉ là khẩu hiệu hay một chính sách riêng lẻ, mà phải trở thành tư duy phát triển, được cụ thể hóa bằng cơ hội bình đẳng trong giáo dục, cơ chế tuyển chọn minh bạch, môi trường làm việc cởi mở và sự tin tưởng trao quyền.