Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng: Dự án của tương lai, vì lợi ích lâu dài của nhân dân

Phối cảnh Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Từ một tuyến đường đến một trục phát triển chiến lược

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã đặt sông Hồng vào vị trí trung tâm trong cấu trúc phát triển của thành phố thời kỳ mới. Điều đó không chỉ mở ra một định hướng quy hoạch mới mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy phát triển: từ chỗ xem dòng sông là ranh giới tự nhiên sang coi đây là trục động lực cho tương lai của Thủ đô.

Trong bối cảnh đó, Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một công trình hạ tầng thông thường. Giá trị lớn nhất của dự án không nằm trên mặt đường. Điều quan trọng hơn là tuyến đại lộ này đang mở ra một không gian phát triển mới dọc hai bên bờ sông, nơi giao thông trở thành điểm khởi đầu cho những chuyển động về đô thị, môi trường và chất lượng sống.

Nếu mục tiêu duy nhất là giải quyết nhu cầu đi lại, Hà Nội có thể lựa chọn nhiều phương án đầu tư giao thông khác. Điều khiến Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng trở nên đặc biệt là nó được thiết kế như một trục phát triển, chứ không chỉ là một tuyến đường.

Theo các chuyên gia quy hoạch và giao thông đô thị, những thành phố muốn phát triển bền vững đều phải tạo dựng được các hành lang tăng trưởng mới, đủ sức kết nối các trung tâm phát triển và mở rộng không gian đô thị trong dài hạn. Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng sẽ đảm nhiệm vai trò đó.

Tuyến đại lộ không chỉ tăng cường kết nối giữa các khu vực hai bên bờ sông mà còn liên kết hiệu quả với hệ thống đường vành đai, các trục hướng tâm và mạng lưới cầu vượt sông hiện hữu cũng như trong tương lai. Quan trọng hơn, nó tạo ra một trục phát triển mới song hành với dòng sông, góp phần giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử và mở rộng dư địa phát triển của thành phố trong nhiều thập kỷ tới.

Phát biểu tại lễ khởi công dự án diễn ra vào ngày 19-12-2025, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là yêu cầu khách quan, cấp thiết nhằm tái thiết không gian đô thị ven sông, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và mở ra hướng phát triển bền vững, hiện đại hơn.

Điều đó cho thấy, Hà Nội không đầu tư tuyến đại lộ này chỉ để có thêm một con đường mới. Giao thông là điều kiện cần, nhưng mục tiêu lớn hơn là kiến tạo một hành lang phát triển mới cho Thủ đô.

Sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái, văn hóa và động lực tăng trưởng mới của Hà Nội. Ảnh minh họa: Phạm Hùng

“Đánh thức” dòng sông của Thủ đô

Nếu giao thông tạo ra khả năng kết nối thì cảnh quan chính là yếu tố tạo nên bản sắc. Mỗi sáng sớm hay chiều muộn, không khó để bắt gặp người dân tìm đến các khu vực ven sông để tập thể dục, ngắm cảnh hoặc tận hưởng những khoảng không gian thoáng đãng hiếm hoi giữa đô thị đông đúc. Điều đó cho thấy sức hấp dẫn tự nhiên của sông Hồng và cũng gợi mở tiềm năng rất lớn của không gian ven sông đối với chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Trong nhiều năm, sông Hồng vẫn hiện diện giữa lòng Hà Nội nhưng chưa thực sự hiện diện trong đời sống đô thị theo đúng giá trị vốn có. Nhiều đoạn ven sông còn thiếu những không gian công cộng và điểm nhấn cảnh quan tương xứng với vị thế của dòng sông lớn nhất Thủ đô.

Người dân tận hưởng những khoảng không gian thoáng đãng hiếm hoi giữa đô thị đông đúc. (Ảnh minh họa: internet)

Điểm khác biệt của Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là đưa dòng sông trở thành trung tâm của không gian đô thị thay vì chỉ đóng vai trò ranh giới địa lý. Dọc hai bên tuyến đường sẽ hình thành các công viên, quảng trường, đường dạo bộ và không gian văn hóa cộng đồng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận gần hơn với dòng sông.

Lịch sử phát triển đô thị thế giới cho thấy, những dòng sông lớn thường không chỉ là yếu tố địa lý mà còn là nguồn lực phát triển. Từ đó hình thành những không gian công cộng, văn hóa và kinh tế có sức sống lâu dài. Với Hà Nội, sông Hồng hoàn toàn có thể đảm nhận vai trò đó.

Đối với Thủ đô, việc “đánh thức” giá trị cảnh quan của sông Hồng còn mang ý nghĩa khơi dậy mối liên kết giữa con người với dòng sông đã gắn bó với lịch sử Thăng Long hơn một nghìn năm. Đây là giá trị không dễ đo đếm bằng những con số đầu tư, nhưng lại có sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội.

Bên cạnh lợi ích về giao thông và cảnh quan, yếu tố môi trường được xem là một trong những giá trị quan trọng nhất mà dự án mang lại. Trong bối cảnh các đô thị lớn đang đối mặt với áp lực từ ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu, việc phát triển không gian ven sông theo hướng xanh và bền vững trở thành xu hướng tất yếu. Cùng với tuyến đại lộ, một hành lang sinh thái quy mô lớn sẽ được hình thành dọc theo sông Hồng.

Hệ thống cây xanh, mặt nước và các không gian mở sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí, điều hòa vi khí hậu và tạo môi trường sống trong lành hơn cho người dân. Đồng thời, việc khai thác không gian ven sông được đặt trong yêu cầu bảo đảm an toàn phòng, chống lũ, bảo vệ hệ thống đê điều và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đây là cách tiếp cận phát triển hiện đại, hướng tới sự hài hòa giữa tăng trưởng đô thị và bảo vệ môi trường, giữa nhu cầu của hiện tại và trách nhiệm đối với tương lai.

Mở rộng không gian phát triển, lấy người dân là trung tâm của mọi giá trị

Có một thực tế đang đặt ra đối với Hà Nội là không gian phát triển truyền thống đang dần trở nên chật hẹp trước tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh. Đó cũng là lý do Nghị quyết số 02-NQ/TW đặt ra yêu cầu xây dựng Thủ đô theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm.

Ở góc độ này, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng mang ý nghĩa như một động lực mở rộng không gian phát triển của thành phố trong dài hạn.

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế Quốc dân), điều đáng chú ý nhất không phải là việc Hà Nội xây dựng thêm một tuyến đại lộ, mà là sự thay đổi trong tư duy phát triển. Khi dòng sông trở thành trung tâm thay vì ranh giới, những cơ hội tăng trưởng mới sẽ được mở ra ở cả hai phía bờ sông.

Giá trị lớn nhất của dự án vì thế không chỉ nằm ở tuyến đường được xây dựng hôm nay, mà ở những không gian đô thị, dịch vụ, văn hóa, thương mại và du lịch sẽ được hình thành trong tương lai. Đây là nguồn lực để Hà Nội tiếp tục phát triển trong nhiều thập kỷ tới mà vẫn bảo đảm tính bền vững và cân bằng.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều chuyên gia gọi đây là tầm nhìn mang tính lịch sử. Bởi nếu thành công, dự án sẽ góp phần thay đổi cấu trúc phát triển của Thủ đô, đưa sông Hồng trở thành trục động lực đúng như định hướng mà Trung ương đã đặt ra.

Mọi quy hoạch và mọi công trình hạ tầng đều hướng tới mục tiêu phục vụ con người. (Ảnh phối cảnh dự án)

Suy cho cùng, mọi quy hoạch và mọi công trình hạ tầng đều hướng tới mục tiêu phục vụ con người. Giá trị cuối cùng của Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng không nằm ở những công trình được xây dựng mà ở những thay đổi tích cực trong đời sống của người dân.

Những giá trị mà dự án mang lại cuối cùng sẽ được đo bằng trải nghiệm sống của người dân. Đó là quãng đường đi làm ngắn hơn, nhiều không gian công cộng hơn, môi trường sống trong lành hơn và những cơ hội việc làm mới được tạo ra từ sự phát triển của khu vực ven sông.

Quan trọng hơn, người dân sẽ được thụ hưởng một không gian đô thị hiện đại nhưng vẫn gần gũi với thiên nhiên; một môi trường sống xanh hơn, an toàn hơn và đáng sống hơn. Đó là những giá trị không chỉ phục vụ thế hệ hôm nay mà còn dành cho nhiều thế hệ mai sau.

Đó cũng là lý do Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội trong Chỉ thị số 16-CT/TU ban hành ngày 10-6-2026 về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng trong thực hiện Dự án đầu tư Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đã nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm hài hòa lợi ích của nhà nước, nhân dân và xã hội; lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể của quá trình phát triển.

Nếu những cây cầu từng mở rộng không gian phát triển của Hà Nội qua nhiều giai đoạn lịch sử, thì Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đang mở ra một chân trời phát triển mới dọc theo dòng sông đã làm nên bản sắc của Thăng Long - Hà Nội. Giá trị của dự án không chỉ nằm ở hạ tầng được xây dựng hôm nay mà ở những cơ hội phát triển được tạo dựng cho nhiều thế hệ mai sau. Đó cũng là ý nghĩa của một công trình hướng tới tương lai, vì lợi ích lâu dài của nhân dân và sự phát triển bền vững của Thủ đô.