Trung Quốc cảnh báo tình trạng mỹ phẩm trẻ em kém chất lượng

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, trước dịp Quốc tế Thiếu nhi, nhiều trường học và mẫu giáo chuẩn bị chương trình biểu diễn, tạo ra đợt cao điểm bán mỹ phẩm trẻ em. Khảo sát của truyền thông Trung Quốc tại nhiều chợ bán sỉ và cửa hàng mỹ phẩm ở tỉnh Cát Lâm cho thấy hàng loạt sản phẩm được quảng cáo là “mỹ phẩm chuyên dụng cho trẻ em” nhưng không có đăng ký hợp pháp hoặc thiếu biểu tượng “Tiểu Kim Thuẫn” – dấu hiệu nhận biết bắt buộc đối với mỹ phẩm trẻ em được cơ quan quản lý Trung Quốc cấp phép lưu hành.

Các sản phẩm này thường có bao bì bắt mắt với hình ảnh hoạt hình, màu sắc sặc sỡ, giá thành rất thấp, chỉ từ 10-30 nhân dân tệ (tương đương 1,5 - 4,5 USD) cho một bộ trang điểm gồm phấn mắt, son môi, má hồng và phấn phủ. Nhiều sản phẩm còn sử dụng các cụm từ như “không độc hại”, “tự nhiên”, “an toàn cho trẻ nhỏ” để quảng cáo, song không công bố đầy đủ thành phần hoặc thông tin kiểm định chất lượng.

Theo phản ánh của người tiêu dùng trên nền tảng khiếu nại “Heimao Tousu”, đã có hơn 600 đơn phản ánh liên quan đến mỹ phẩm trẻ em. Một số phụ huynh cho biết con em bị nổi mẩn đỏ, ngứa, bỏng rát da, thậm chí viêm da tiếp xúc sau khi sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là dành riêng cho trẻ em.

Các chuyên gia y tế cảnh báo da của trẻ em mỏng hơn da người trưởng thành, hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện nên dễ bị kích ứng bởi hóa chất trong mỹ phẩm. Một số chất bảo quản và phụ gia còn có khả năng ảnh hưởng tới hệ nội tiết nếu tiếp xúc trong thời gian dài.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp lợi dụng khoảng trống quản lý để “ngụy trang” mỹ phẩm thành đồ chơi trang điểm, như “sơn móng mô phỏng”, “phấn mắt mô phỏng”, nhằm né tránh các tiêu chuẩn nghiêm ngặt áp dụng cho mỹ phẩm trẻ em. Các sản phẩm này thường được sản xuất theo tiêu chuẩn đồ chơi thay vì tiêu chuẩn mỹ phẩm, song lại được sử dụng trực tiếp trên da trẻ.

Song song với vấn đề chất lượng sản phẩm, dư luận Trung Quốc cũng bày tỏ lo ngại trước xu hướng “thương mại hóa tuổi thơ” trên các nền tảng mạng xã hội. Nhiều tài khoản sử dụng hình ảnh trẻ em trong các nội dung quảng cáo hoặc “câu view”, cho trẻ mặc trang phục người lớn, tạo dáng gợi cảm hoặc trang điểm đậm nhằm thu hút lượt xem và tương tác.

Đáng chú ý, một số tài khoản còn tuyển “người mẫu trải nghiệm” là trẻ em để quảng bá sản phẩm nội y, đồ bơi hoặc mỹ phẩm, yêu cầu đăng tải hình ảnh và video có yếu tố nhạy cảm. Trong khi đó, thuật toán của các nền tảng tiếp tục đề xuất các nội dung tương tự nếu người dùng từng xem hoặc tương tác với dạng video này, làm gia tăng nguy cơ lan truyền nội dung lệch chuẩn liên quan đến trẻ vị thành niên.

Nhiều chuyên gia cho rằng tình trạng trên phản ánh sự đan xen giữa lợi ích thương mại, cơ chế kiểm duyệt lỏng lẻo và nhận thức chưa đầy đủ của một bộ phận phụ huynh về quyền riêng tư và quyền được bảo vệ của trẻ em.

Trước thực trạng này, giới chuyên gia và cơ quan quản lý Trung Quốc kêu gọi triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em cả trong môi trường tiêu dùng lẫn không gian mạng.

Trong đó, ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện hệ thống pháp luật và tiêu chuẩn quản lý đối với mỹ phẩm trẻ em. Các chuyên gia đề xuất cần xác định rõ tiêu chuẩn kỹ thuật đối với mỹ phẩm dành cho trẻ nhỏ, đồng thời bịt các lỗ hổng quản lý liên quan đến sản phẩm “đồ chơi trang điểm” đang bị lợi dụng để né tránh kiểm định chất lượng. Bên cạnh đó, cần đưa các hành vi lạm dụng hình ảnh trẻ em trong quảng cáo, livestream và hoạt động tiếp thị vào phạm vi điều chỉnh pháp luật, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Các nền tảng trực tuyến cũng được yêu cầu phải chịu trách nhiệm thực chất hơn trong công tác quản lý nội dung. Theo đó, các doanh nghiệp công nghệ cần ứng dụng công nghệ nhận diện để hạn chế hiển thị và lan truyền các nội dung không phù hợp liên quan đến trẻ em; đồng thời siết chặt quản lý các tài khoản đăng tải hình ảnh, video có trẻ vị thành niên xuất hiện nhằm ngăn chặn tình trạng “câu view” bằng nội dung phản cảm.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của gia đình và phụ huynh trong bảo vệ trẻ em trên môi trường số. Phụ huynh cần tránh biến con trẻ thành công cụ quảng cáo hoặc phương tiện thu hút tương tác trên mạng xã hội; đồng thời giáo dục trẻ hiểu về quyền được bảo vệ hình ảnh cá nhân, quyền riêng tư và giới hạn an toàn khi tham gia không gian mạng.

Ngoài ra, cơ chế giám sát liên ngành được cho là cần thiết nhằm xử lý tận gốc tình trạng này. Các cơ quan quản lý thị trường, văn hóa – du lịch, công an và quản lý không gian mạng cần phối hợp tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý các tổ chức và cá nhân vi phạm; đồng thời xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn cho trẻ vị thành niên.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác bảo vệ trẻ em, nhiều chuyên gia Trung Quốc cho rằng trẻ em không thể và không nên trở thành công cụ kinh tế hay nội dung giải trí phục vụ mục đích thương mại. Việc bảo vệ sức khỏe, quyền lợi và sự phát triển lành mạnh của trẻ cần được đặt ở vị trí ưu tiên trong mọi chính sách quản lý, hoạt động kinh doanh và vận hành nền tảng mạng xã hội.