Trung Quốc muốn khai thác băng và oxy trên Mặt trăng trước năm 2030, xây nhà máy vào năm 2040

Nhà thiết kế trưởng chương trình không gian Trung Quốc đề xuất thử nghiệm công nghệ khai thác băng hoặc tách oxy từ đất Mặt trăng trước năm 2030. Bắc Kinh đặt mục tiêu xây dựng cơ sở sản xuất nước, oxy và vật liệu xây dựng vào năm 2040, tiến tới khai thác quy mô công nghiệp vào năm 2050.

Theo các nhà nghiên cứu Trung Quốc, khai thác tài nguyên vũ trụ có thể trở thành một ngành công nghiệp thực sự trong vòng một thế hệ. Ảnh: Shutterstock.

Theo các nhà nghiên cứu Trung Quốc, khai thác tài nguyên vũ trụ có thể trở thành một ngành công nghiệp thực sự trong vòng một thế hệ. Ảnh: Shutterstock.

Nhà thiết kế trưởng chương trình không gian Trung Quốc cho rằng nước này cần thử nghiệm công nghệ khai thác băng hoặc tách oxy từ đất Mặt trăng trước năm 2030. Bắc Kinh đặt mục tiêu xây dựng cơ sở sản xuất nước, oxy và vật liệu xây dựng vào năm 2040, tiến tới khai thác quy mô lớn vào năm 2050.

Trung Quốc cần thử nghiệm công nghệ sản xuất nước hoặc oxy ngay trên Mặt trăng chậm nhất vào năm 2030, theo đề xuất của nhà thiết kế trưởng chương trình thám hiểm Mặt trăng nước này. Kế hoạch được đưa ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giữa Bắc Kinh và Washington nhằm thiết lập sự hiện diện lâu dài trên vệ tinh tự nhiên của Trái đất ngày càng nóng lên.

Trong một nghiên cứu dự kiến công bố trên Tạp chí Khám phá Không gian Sâu, nhà vật lý Wu Weiren cùng các cộng sự cho rằng Trung Quốc cần chứng minh được ít nhất một công nghệ then chốt trong các sứ mệnh robot Chang’e (Hằng Nga) tiếp theo hoặc chuyến đổ bộ có người lái theo kế hoạch.

Các công nghệ được đề cập gồm khai thác băng để lấy nước hoặc tách oxy từ lớp đất bụi trên bề mặt Mặt trăng.

Lộ trình mà nhóm nghiên cứu đề xuất đặt mục tiêu xây dựng một cơ sở trình diễn quy mô nhỏ vào năm 2040, có khả năng sản xuất nước, oxy và vật liệu xây dựng. Đến năm 2050, Trung Quốc có thể tiến tới khai thác tài nguyên Mặt trăng ở quy mô công nghiệp.

Nhóm tác giả dự báo hoạt động khai thác tài nguyên ngoài Trái đất có thể trở thành một ngành công nghiệp thực sự trong vòng một thế hệ.

“Có thể dự báo 20 năm tới sẽ là giai đoạn then chốt để tài nguyên ngoài Trái đất chuyển từ thăm dò khoa học sang phát triển và sử dụng, từ những đột phá công nghệ sang ứng dụng công nghiệp”, các nhà nghiên cứu viết.

Tuy nhiên, nhóm cũng thừa nhận Trung Quốc vẫn tụt hậu trong việc xây dựng kế hoạch dài hạn cho lĩnh vực này.

“Trung Quốc hiện chưa ban hành chiến lược phát triển chuyên biệt hoặc kế hoạch trung và dài hạn về phát triển, khai thác và sử dụng tài nguyên ngoài Trái đất”, nghiên cứu nêu rõ.

Mỹ đã coi tài nguyên Mặt trăng là trọng tâm chiến lược từ hơn 20 năm trước

Theo các nhà nghiên cứu, Mỹ đã xem tài nguyên Mặt trăng là một phần quan trọng trong tham vọng không gian từ hơn hai thập kỷ trước.

Năm 2004, cựu Tổng thống George W. Bush yêu cầu NASA nghiên cứu khả năng khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên ngoài Trái đất. Đến năm 2015, một đạo luật của Mỹ cho phép công dân nước này sở hữu và bán các tài nguyên mà họ khai thác được trong không gian.

Năm 2020, chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ đầu ban hành sắc lệnh hành pháp, tuyên bố Mỹ không coi không gian vũ trụ là tài sản chung của toàn nhân loại, đồng thời khuyến khích người Mỹ khai thác tài nguyên tại đây.

Cũng trong năm đó, chương trình Artemis của NASA xác định việc tận dụng tài nguyên Mặt trăng là một trụ cột trong kế hoạch xây dựng căn cứ thường trực trên vệ tinh này và thực hiện các chuyến bay có người lái tới Sao Hỏa trong tương lai.

Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh không gian không chỉ xoay quanh những gì có thể khai thác từ lớp đất trên Mặt trăng. Các nhà nghiên cứu cảnh báo một số vị trí đặc biệt trong không gian cũng có ý nghĩa chiến lược.

“Những khu vực này tạo thành các điểm tựa chiến lược quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích quốc gia trong không gian”, nhóm nghiên cứu nhận định.

Đứng đầu danh sách là các điểm Lagrange, nơi lực hấp dẫn của Trái đất và Mặt trăng, hoặc của Mặt trời và Trái đất, cân bằng với nhau. Nhờ điều kiện này, tàu vũ trụ có thể duy trì vị trí tương đối ổn định mà không cần tiêu tốn nhiều nhiên liệu.

Nhóm nghiên cứu đánh giá các điểm Lagrange là vị trí lý tưởng để giám sát khu vực xung quanh Mặt trăng, đồng thời đóng vai trò trung tâm trung chuyển cho những hành trình thám hiểm xa hơn.

Một khu vực khác được đề cập là nhóm quỹ đạo hồi quy xa (distant retrograde orbits), gồm những quỹ đạo rộng và có độ ổn định bất thường quanh Mặt trăng. Tàu thăm dò đặt tại đây có thể duy trì hoạt động trong nhiều năm với mức tiêu thụ nhiên liệu rất thấp.

Trung Quốc và Mỹ đều đã khai thác các vị trí chiến lược trong không gian

Cả Trung Quốc và Mỹ đều từng sử dụng những khu vực này trong các sứ mệnh không gian.

Năm 2018, Trung Quốc phóng vệ tinh chuyển tiếp Thước Kiều (Queqiao), đưa thiết bị này vào vị trí gần một điểm Lagrange ở phía sau Mặt trăng. Vệ tinh đóng vai trò cầu nối liên lạc giữa Trái đất và tàu đổ bộ Chang’e-4 hoạt động ở vùng khuất của Mặt trăng.

Trong khi đó, NASA từng đưa tàu Orion không người lái vào quỹ đạo hồi quy xa quanh Mặt trăng trong chuyến bay thử nghiệm Artemis I năm 2022.

Để đẩy nhanh tiến độ, ông Wu Weiren và các cộng sự kêu gọi Bắc Kinh tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp tư nhân tham gia các dự án thám hiểm không gian sâu. Theo nhóm nghiên cứu, các công ty này hiện vẫn thiếu cơ chế rõ ràng để tham gia những sứ mệnh lớn của quốc gia.

Tại Mỹ, các doanh nghiệp thương mại đã trở thành một phần quan trọng trong kế hoạch thám hiểm Mặt trăng của NASA. Firefly Aerospace là một ví dụ, khi công ty này đã đưa tàu đổ bộ lên Mặt trăng vào năm ngoái.

Nhóm nghiên cứu của ông Wu đề xuất thành lập một quỹ cấp quốc gia để hỗ trợ ngành công nghiệp khai thác tài nguyên ngoài Trái đất. Theo mô hình được đề xuất, các sứ mệnh do nhà nước dẫn dắt sẽ đóng vai trò mở đường, sau đó thu hút vốn đầu tư tư nhân, trong khi nhu cầu thị trường tiếp tục thúc đẩy hoạt động phát triển công nghệ và khai thác.

Theo SCMP

Huyền Chi

Nguồn VietTimes: https://viettimes.vn/trung-quoc-muon-khai-thac-bang-va-oxy-tren-mat-trang-truoc-nam-2030-xay-nha-may-vao-nam-2040-post208719.html