Trung Quốc tung chiến dịch siết thuế giới siêu giàu: Kết quả vượt xa dự báo

Theo số liệu chính thức, kể từ khi Bắc Kinh ban hành các quy định mới vào cuối tháng 7 nhằm siết chặt việc tuân thủ nghĩa vụ thuế, tổng giá trị thu nhập được kê khai liên quan đến các quỹ tín thác ở nước ngoài đã vượt 160 tỷ nhân dân tệ (24 tỷ USD). Đáng chú ý, riêng tháng 10 chiếm tới 75% tổng số này.

Cục Thuế Nhà nước Trung Quốc (STA) ngày 11/11 cho hay đà tăng trên đã góp phần đưa số thu thuế thu nhập cá nhân trên toàn quốc trong tháng 10 tăng gần 90%. Thời hạn ân hạn 90 ngày để kê khai thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản thu nhập từ quỹ tín thác ở nước ngoài đã kết thúc vào ngày 22/10.

Ảnh minh hoạ.

Theo thông tin được các quan chức cung cấp cho hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã, phần lớn người nộp thuế đã tích cực phản hồi trước các yêu cầu mới, trong khi hoạt động thực thi quy định đạt được những kết quả đáng kể. Những trường hợp kê khai không chính xác hoặc không tuân thủ nghĩa vụ thuế sẽ phải nộp đầy đủ số thuế còn thiếu, đồng thời chịu các khoản phụ thu do chậm nộp theo quy định.

Cơ quan thuế Trung Quốc cảnh báo: “Những cá nhân tiếp tục không kê khai hoặc khai sai thông tin thuế sau khi nhận được các thông báo nhắc nhở sẽ phải đối mặt với các cuộc thanh tra, điều tra thuế chính thức. Những trường hợp nghiêm trọng sẽ bị công khai”.

Các quy định mới áp dụng thuế đối với toàn bộ vòng đời của một quỹ tín thác, bao gồm thời điểm tài sản được chuyển vào quỹ, lợi nhuận phát sinh hằng năm từ việc gia tăng giá trị tài sản và thời điểm quỹ tín thác chấm dứt hoạt động. Mức thuế suất thống nhất được áp dụng là 20%.

Dữ liệu từ Chỉ số Tỷ phú Bloomberg cho thấy, tính đến cuối tháng 10, có 8 trong số 500 người giàu nhất thế giới có khả năng chịu tác động từ các yêu cầu mới, sau khi thành lập các quỹ tín thác tại những khu vực tài phán ở nước ngoài, trong đó có Quần đảo Virgin thuộc Anh và Quần đảo Cayman.

Danh sách này bao gồm Ding Lei, người đứng đầu công ty phát triển trò chơi điện tử NetEase có trụ sở tại Quảng Châu, với khối tài sản ở nước ngoài ước tính khoảng 37 tỷ USD. Một cái tên khác là Huang Zheng, nhà sáng lập tập đoàn thương mại điện tử PDD Holdings, sở hữu khối tài sản trị giá 29 tỷ USD bên ngoài Trung Quốc đại lục, theo Bloomberg Billionaires Index.

Việc tăng cường giám sát các quỹ tín thác ở nước ngoài nằm trong nỗ lực rộng lớn hơn của Bắc Kinh nhằm củng cố nguồn thu ngân sách trong bối cảnh tài chính công chịu nhiều sức ép. Trong đó, giới siêu giàu Trung Quốc đang trở thành một trong những đối tượng trọng tâm của chiến dịch tăng cường thực thi nghĩa vụ thuế.

Số liệu do Bộ Tài chính Trung Quốc công bố tháng trước cho thấy, thu thuế thu nhập cá nhân trong 3 quý đã vượt 1,34 nghìn tỷ nhân dân tệ (200,9 tỷ USD), tăng 14,1% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mức tăng này cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng 6% của thuế giá trị gia tăng (VAT) – nguồn thu thuế lớn nhất của Trung Quốc – và mức tăng 7,1% của thuế thu nhập doanh nghiệp.

Bắc Kinh công khai danh sách 21 người không hợp tác nộp thuế

Tuy nhiên, không phải tất cả người nộp thuế đều chủ động chấp hành. Theo nguồn tin trong ngành tín thác, Cục Thuế quận Hoài Nhu, Bắc Kinh, đã rà soát và công bố danh sách 21 cá nhân không hợp tác trong việc kê khai thuế đối với tín thác ở nước ngoài. Danh sách bao gồm những người có tài sản lớn nhưng quá hạn vẫn không kê khai, kê khai không trung thực hoặc dù đã được cơ quan thuế nhắc nhở vẫn từ chối nộp bổ sung.

Thông tin về các trường hợp này được cho là tổng hợp từ hệ thống giám sát dữ liệu lớn về thuế, các kênh trao đổi thông tin thuế xuyên biên giới và hoạt động đối chiếu dữ liệu về người thụ hưởng tín thác ở nước ngoài.

Theo quy định quản lý hiện hành, thu nhập từ tín thác ở nước ngoài đã được xác định rõ thuộc phạm vi điều chỉnh của thuế thu nhập cá nhân. Người nộp thuế có nghĩa vụ kê khai và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với các khoản thu nhập nhận được thông qua những cấu trúc tín thác này.

Với các trường hợp cố tình không hợp tác, quá hạn kê khai hoặc kê khai sai sự thật, cơ quan thuế có thể truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và áp dụng các hình thức xử phạt hành chính tùy mức độ vi phạm. Những biện pháp khác, trong đó có công khai danh tính, cũng có thể được áp dụng.

Việc cơ quan thuế Bắc Kinh công bố danh sách 21 người không hợp tác được xem là một biểu hiện cụ thể của cơ chế giám sát và thực thi chính sách mới.

Quỹ tín thác ở nước ngoài từ lâu đã trở thành một công cụ quản lý tài sản được giới giàu có sử dụng trong hoạt động đầu tư và hoạch định tài sản xuyên biên giới. Thông qua cấu trúc này, cá nhân có thể chuyển giao tài sản cho một bên nhận ủy thác để nắm giữ, quản lý và phân bổ theo những điều kiện đã thỏa thuận.

Tài sản trong quỹ có thể bao gồm cổ phiếu, bất động sản và các khoản đầu tư khác. Cấu trúc này cũng thường được sử dụng để quản lý tài sản gia đình và phục vụ việc chuyển giao tài sản giữa các thế hệ.

Theo nhận định của những người trong ngành, hoạt động quản lý thuế đối với tín thác ở nước ngoài đang chuyển từ giai đoạn hướng dẫn, khuyến khích tự giác trong thời kỳ chuyển tiếp sang cơ chế kê khai và thu thuế thường xuyên.

Đối với nhóm người có tài sản lớn, dư địa sử dụng các cấu trúc tín thác ở nước ngoài để sắp xếp nghĩa vụ thuế như trước đây đang bị thu hẹp đáng kể. Việc kê khai trung thực và nộp thuế theo quy định ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc.

Sau khi thời gian chuyển tiếp kết thúc, cơ quan thuế Trung Quốc sẽ tập trung xử lý những trường hợp kê khai không chính xác hoặc chưa chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo đó, người nộp thuế sẽ được yêu cầu bổ sung hồ sơ và nộp đầy đủ số tiền còn thiếu theo quy định, đồng thời phải chịu khoản tiền phạt chậm nộp nếu thuộc diện áp dụng.

Những trường hợp vẫn không kê khai hoặc cố tình kê khai sai sau khi đã được cơ quan thuế nhắc nhở có thể bị đưa vào diện thanh tra, kiểm tra. Các vi phạm nghiêm trọng sẽ bị công khai danh tính.

Cơ quan thuế Trung Quốc cũng tuyên bố sẽ xử lý theo pháp luật các tổ chức trung gian và cá nhân có hành vi dụ dỗ, tiếp tay cho người nộp thuế trốn thuế; tùy mức độ, những trường hợp vi phạm có thể bị công bố công khai.

Động thái này cho thấy Trung Quốc đang tăng cường kiểm soát nghĩa vụ thuế đối với tài sản và thu nhập của người giàu được cấu trúc thông qua các quỹ tín thác ở nước ngoài.