Trung Quốc tuyên bố sản xuất nhiên liệu từ không khí và nước

Nhà máy lọc hóa dầu ở tỉnh Hắc Long Giang, đông bắc Trung Quốc. Ảnh: VCG

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu chao đảo bởi căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, thông tin này không chỉ mang màu sắc công nghệ mà còn gợi mở một khả năng tái định hình bài toán an ninh năng lượng.

Được sáng lập vào năm 2024 bởi một cựu lãnh đạo của Tesla, công ty Carbonology đã phát triển quy trình thu giữ carbon dioxide trực tiếp từ không khí, sau đó kết hợp với hydro được tách từ nước thông qua các quy trình hóa học như tổng hợp Fischer-Tropsch hoặc methanol để tạo ra xăng, diesel, nhiên liệu máy bay và naphtha.

Toàn bộ chu trình vận hành bằng năng lượng mặt trời và gió, giúp giảm đáng kể phát thải so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống.

Đây không phải là công nghệ hoàn toàn mới. Song, điểm đáng chú ý trong tuyên bố của Carbonology không nằm ở công nghệ, mà ở tham vọng thương mại hóa. Công ty này cho biết đã hạ chi phí sản xuất xuống mức có thể cạnh tranh với nhiên liệu hiện hành và đang chuẩn bị mở rộng quy mô sản xuất tại Trung Quốc.

Theo South China Morning Post (SCMP), sự xuất hiện của Carbonology không tách rời bối cảnh rộng hơn. Trung Quốc hiện phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu thô, với hơn 70% nhu cầu đến từ bên ngoài, trong đó Trung Đông chiếm tỷ trọng lớn. Những biến động địa chính trị gần đây càng thúc đẩy quốc gia này tìm kiếm giải pháp thay thế nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Ở góc độ đó, công nghệ biến CO₂ thành nhiên liệu không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn là chiến lược năng lượng. Nếu thành công, nó cho phép “tái chế” carbon trong không khí thành nhiên liệu sử dụng được, vừa giảm phát thải vừa tạo ra nguồn cung nội địa, một viễn cảnh hấp dẫn với bất kỳ nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Tuy nhiên, giữa tiềm năng và thực tế vẫn là một khoảng cách lớn. Công nghệ thu giữ CO₂ trực tiếp từ không khí (DAC) có những bước tiến đáng kể trong thập kỷ qua, nhưng phần lớn CO₂ thu được hiện vẫn được lưu trữ dưới lòng đất thay vì chuyển hóa thành nhiên liệu.

Nguyên nhân nằm ở chi phí cao và hiệu suất chưa đủ hấp dẫn. Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa tiềm năng công nghệ và khả năng ứng dụng ở quy mô thương mại.

Các nghiên cứu quốc tế cho thấy nhiên liệu tổng hợp (e-fuel) hiện có thể đắt gấp nhiều lần xăng dầu truyền thống, do yêu cầu năng lượng lớn trong quá trình sản xuất. Ngoài ra, hạ tầng phục vụ sản xuất và phân phối e-fuel vẫn còn hạn chế, khiến việc mở rộng quy mô trở thành thách thức không nhỏ.

Chính vì vậy, tuyên bố nói trên của Carbonology đặt ra bài kiểm tra quan trọng: liệu công ty này thực sự đã giải được bài toán chi phí - “nút thắt cổ chai” của ngành, hay chỉ đang đi trước một bước trong cuộc đua truyền thông công nghệ?

Dù câu trả lời còn bỏ ngỏ, sự xuất hiện của những ý tưởng như vậy cho thấy một xu hướng rõ rệt khi cuộc chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn thử nghiệm những giải pháp táo bạo hơn. Không còn chỉ dừng ở năng lượng tái tạo, các quốc gia và doanh nghiệp bắt đầu tìm cách “đóng vòng” carbon, biến chất thải thành tài nguyên.

Nếu vượt qua được rào cản về chi phí sản xuất và mở rộng quy mô thương mại, công nghệ này hoàn toàn có thể trở thành trụ cột trong chính sách năng lượng và khí hậu của Trung Quốc, đồng thời định hình lại cách thế giới nhìn nhận về chu trình carbon trong tương lai.

THƯ LÊ