Từ cô giáo bản làng đến đại biểu Quốc hội đầu tiên của dân tộc Ơ Đu

Sinh ra và lớn lên từ bản Văng Môn, xã Nga My (tỉnh Nghệ An), Lo Thị Bảo Vy không xa lạ với những thiếu thốn, khó khăn của một cộng đồng nhỏ bé. Đó không chỉ là những khó khăn về điều kiện kinh tế, mà còn là những thách thức âm thầm nhưng dai dẳng: sự mai một dần của tiếng nói, của phong tục, của những giá trị văn hóa vốn từng là sợi dây gắn kết cộng đồng.

Đại biểu Lo Thị Bảo Vy là người dân tộc Ơ Đu đầu tiên trúng cử Đại biểu Quốc hội

Chính từ nền tảng ấy, hành trình trưởng thành của Bảo Vy không đơn thuần là quá trình học tập và rèn luyện của một cá nhân, mà còn là sự tích tụ của ý thức trách nhiệm với cội nguồn. Việc cô từng được tuyên dương là học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số xuất sắc toàn quốc vào năm 2020 không phải là một dấu mốc ngẫu nhiên. Đó là kết quả của nỗ lực vượt lên hoàn cảnh, đồng thời cũng là biểu hiện sớm của một tinh thần hướng về cộng đồng.

Lựa chọn trở thành giáo viên tiểu học, Bảo Vy đã chọn một công việc lặng lẽ nhưng có ý nghĩa bền bỉ. Ở đó, mỗi bài giảng không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn góp phần gieo mầm nhận thức, nuôi dưỡng những thế hệ tương lai. Với một người xuất thân từ cộng đồng dân tộc rất ít người, việc đứng trên bục giảng còn mang thêm một tầng ý nghĩa: giữ gìn và lan tỏa những giá trị văn hóa trong đời sống thường nhật.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, các giá trị văn hóa truyền thống luôn đứng trước nguy cơ bị lấn át. Với những cộng đồng đông dân, sự thích ứng có thể diễn ra linh hoạt hơn. Nhưng với những dân tộc chỉ vài trăm người, mỗi sự thay đổi đều có thể dẫn tới những hệ quả không thể đảo ngược. Ngôn ngữ là một ví dụ điển hình. Khi thế hệ trẻ không còn sử dụng tiếng mẹ đẻ trong đời sống hằng ngày, sự đứt gãy văn hóa gần như là điều tất yếu. Nhận thức rõ điều đó, Bảo Vy đã bày tỏ mong muốn nghiên cứu và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn tiếng nói của dân tộc mình. Đây là một hướng đi có tính nền tảng, bởi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, tri thức và bản sắc.

Tuy nhiên, việc trở thành đại biểu Quốc hội ở độ tuổi còn rất trẻ cũng đặt ra không ít thách thức. Trong một môi trường đòi hỏi sự hiểu biết sâu rộng, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, những băn khoăn về năng lực là điều khó tránh khỏi.

Đại biểu Lo Thị Bảo Vy cùng những người ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh tiếp xúc cử tri tại xã Tương Dương (Nghệ An) hôm 5/3/2026

Điều đáng ghi nhận là Bảo Vy không né tránh những băn khoăn đó. Trái lại, cô nhìn nhận đây là động lực để bản thân nỗ lực nhiều hơn. Quan điểm “tuổi trẻ không phải là rào cản, mà là cơ hội để học hỏi, cống hiến và đổi mới” cho thấy một thái độ nghiêm túc và cầu thị. Trong bối cảnh xã hội đang chuyển động nhanh, chính tinh thần này có thể trở thành lợi thế, nếu được nuôi dưỡng và phát huy đúng cách.

Ở một góc nhìn rộng hơn, sự xuất hiện của những đại biểu trẻ như Bảo Vy cũng đặt ra một câu hỏi tích cực cho đời sống chính trị: làm thế nào để dung hòa giữa kinh nghiệm và đổi mới? Nếu kinh nghiệm mang lại sự thận trọng và chiều sâu, thì tuổi trẻ lại đem đến năng lượng và khả năng thích ứng. Một cơ chế đại diện hiệu quả có lẽ cần cả hai yếu tố này, bổ sung và cân bằng lẫn nhau.

Với riêng trường hợp của Bảo Vy, lợi thế không chỉ nằm ở tuổi trẻ, mà còn ở sự gắn bó thực tế với cộng đồng. Những chính sách liên quan đến dân tộc thiểu số, nếu chỉ được xây dựng từ góc nhìn bên ngoài, dễ rơi vào tình trạng thiếu sát thực. Ngược lại, những người xuất thân từ chính cộng đồng đó có thể mang đến những góc nhìn cụ thể, những nhu cầu thực tế và những giải pháp gần gũi hơn với đời sống.

Đại biểu Lo Thị Bảo Vy hiện đang là giáo viên Trường Tiểu học Quỳnh Lập A, phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An. (Ảnh NVCC)

Tất nhiên, từ nhận thức đến hành động là một khoảng cách không nhỏ. Việc chuyển hóa những trăn trở cá nhân thành đề xuất chính sách, rồi từ đề xuất thành thực thi hiệu quả, đòi hỏi một quá trình học hỏi, rèn luyện và phối hợp với nhiều chủ thể khác nhau. Đây sẽ là chặng đường dài, không chỉ với riêng Bảo Vy mà với bất kỳ đại biểu nào.

Dẫu vậy, ý nghĩa của câu chuyện không chỉ nằm ở những kết quả cụ thể trong tương lai, mà còn ở thông điệp mà nó mang lại ở thời điểm hiện tại. Đó là thông điệp về cơ hội – rằng những người trẻ, dù xuất thân từ những cộng đồng nhỏ bé, vẫn có thể tham gia vào những vị trí quan trọng. Đó cũng là thông điệp về trách nhiệm – rằng sự tin tưởng của cử tri không phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi đầu cho một hành trình nhiều thử thách.

Trong bức tranh chung của xã hội, mỗi cá nhân chỉ là một nét vẽ nhỏ. Nhưng có những nét vẽ, khi đặt đúng vị trí, lại tạo nên điểm nhấn có ý nghĩa. Lo Thị Bảo Vy, từ một cô giáo trẻ ở một bản làng miền núi trở thành đại biểu Quốc hội, chính là một nét vẽ như vậy – giản dị nhưng gợi mở, khiêm nhường nhưng chứa đựng nhiều kỳ vọng.