Tư duy mới - không gian mới - động lực mới

Một góc phường Hạc Thành hôm nay.

Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được thực hiện trong bối cảnh cả nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu mới về tổ chức không gian phát triển, đổi mới mô hình tăng trưởng và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng địa phương.

Sau hơn 3 năm triển khai thực hiện Quy hoạch tỉnh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2023, nhiều chủ trương, định hướng lớn của Trung ương đã được ban hành. Hệ thống pháp luật về quy hoạch tiếp tục được hoàn thiện; mô hình tổ chức chính quyền địa phương có nhiều thay đổi. Đây cũng là thời điểm Thanh Hóa cần rà soát, cập nhật những yêu cầu mới để tạo nền tảng cho giai đoạn tăng tốc phát triển.

Điểm nổi bật nhất trong lần điều chỉnh này chính là sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy quy hoạch, từ cách tiếp cận theo ngành, lĩnh vực sang tiếp cận tích hợp, liên kết vùng và khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới. Theo quy hoạch điều chỉnh, Thanh Hóa tiếp tục khẳng định mục tiêu trở thành một trong những trung tâm lớn của khu vực và cả nước về công nghiệp năng lượng, công nghiệp chế biến, chế tạo, nông nghiệp quy mô lớn, giá trị gia tăng cao, du lịch và dịch vụ logistics; phấn đấu trở thành cực tăng trưởng mới cùng với Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh tạo thành tứ giác phát triển phía Bắc.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, tỉnh xác định mô hình phát triển mới gồm “5 trụ cột phát triển - 3 không gian kinh tế - 5 trung tâm động lực - 6 hành lang kinh tế”. Đây được xem là “bộ khung” chiến lược, tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa các vùng, các ngành và các động lực tăng trưởng. Nếu như trước đây, Thanh Hóa xác định ba ngành trụ cột là công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp và du lịch thì quy hoạch điều chỉnh đã bổ sung thêm hai lĩnh vực tiềm năng mới là: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; logistics và dịch vụ cảng biển. Việc bổ sung hai trụ cột mới cho thấy tầm nhìn chiến lược của tỉnh trong việc đón đầu xu hướng phát triển của nền kinh tế số, kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng. Không gian phát triển của tỉnh cũng được tổ chức lại theo ba khu vực lớn, gồm không gian biển và ven biển; không gian đồng bằng; không gian trung du và miền núi phía Tây. Mỗi không gian được xác định những chức năng riêng, vừa phát huy lợi thế so sánh, vừa tạo sự phát triển hài hòa giữa các vùng miền.

Đáng chú ý, khu vực miền núi được đánh giá không phải là vùng khó khăn cần hỗ trợ mà được xác định là không gian phát triển kinh tế lâm nghiệp, du lịch sinh thái, kinh tế cửa khẩu và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Cùng với đó, quy hoạch điều chỉnh xác định 5 trung tâm động lực phát triển theo thứ tự ưu tiên. Trong đó, Khu Kinh tế Nghi Sơn tiếp tục được xác định là cực tăng trưởng cấp vùng, trung tâm công nghiệp, cảng biển và dịch vụ ven biển trọng điểm của cả nước. Đô thị Thanh Hóa và vùng phụ cận giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục và khoa học kỹ thuật của tỉnh. Các trung tâm động lực còn lại gồm Sầm Sơn - Hải Tiến, Bỉm Sơn - Thạch Quảng và Lam Sơn - Sao Vàng sẽ tạo nên mạng lưới phát triển đa cực, thúc đẩy liên kết vùng và lan tỏa động lực tăng trưởng. 6 hành lang kinh tế sẽ tạo ra những “mạch dẫn” phát triển mới.

Không chỉ thay đổi về tổ chức không gian, quy hoạch điều chỉnh còn đặt ra những mục tiêu phát triển rất cụ thể. Đến năm 2030, Thanh Hóa phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên; GRDP bình quân đầu người đạt trên 7.900 USD; tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 đạt từ 840 nghìn tỷ đồng trở lên; giá trị xuất khẩu đạt 15 tỷ USD; tỷ lệ đô thị hóa đạt tối thiểu 50%. Đặc biệt, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP dự kiến đạt 30%, phản ánh quyết tâm chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ.

Tầm nhìn đến năm 2050, Thanh Hóa được định hướng phát triển giàu đẹp, văn minh, hiện đại; là tỉnh phát triển toàn diện và kiểu mẫu của cả nước, với nền kinh tế dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát triển logistics và dịch vụ cảng biển được bổ sung thành trụ cột phát triển mới trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Có thể thấy, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa không chỉ là sự cập nhật những thay đổi của thực tiễn mà còn khát vọng, tầm nhìn của một cực tăng trưởng mới.

Ngay sau khi quy hoạch điều chỉnh được phê duyệt, Thanh Hóa đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm để nhanh chóng đưa quy hoạch đi vào cuộc sống. Trong đó, công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung quy hoạch được xem là khâu mở đầu quan trọng. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Mai Xuân Liêm nhấn mạnh: “Các cấp, ngành, cơ quan thông tấn, báo chí cần tiếp tục đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, công bố công khai rộng rãi các nội dung quy hoạch để truyền tải thông tin của quy hoạch nhanh nhất, kịp thời nhất, đầy đủ thông tin và chính xác nhất để cán bộ, đảng viên và Nhân dân thấy được tầm nhìn, khát vọng phát triển của Thanh Hóa”.

Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, các cấp, ngành bám sát những định hướng lớn của quy hoạch, gồm: 5 quan điểm phát triển, 4 đột phá phát triển, 5 trụ cột phát triển, 3 không gian kinh tế, 5 trung tâm động lực và 6 hành lang kinh tế; từ đó cụ thể hóa thành các chương trình hành động, cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn. Bên cạnh đó, huy động các nguồn lực đầu tư xã hội tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng. Với lợi thế về vị trí địa lý, quy mô dân số, hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện và định hướng phát triển rõ ràng, Thanh Hóa đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, logistics, du lịch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và phát triển đô thị. Tỉnh cũng tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Quan điểm nhất quán của tỉnh là luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, xem thành công của nhà đầu tư là thành công của địa phương.

Quy hoạch điều chỉnh đã mở ra một chặng đường phát triển mới với những định hướng chiến lược đã được xác lập và sự quyết tâm trong tổ chức thực hiện. Thanh Hóa đang đứng trước cơ hội bứt phá để sớm hiện thực hóa mục tiêu là cực tăng trưởng mới của Bắc Trung bộ và cả nước, xây dựng tỉnh kiểu mẫu phát triển bền vững, thịnh vượng và hạnh phúc.