Từ hạt giống đỏ Phja Nọi - soi sáng tương lai quê hương cội nguồn cách mạng

Từ hạt giống đỏ gieo trong hang Phja Nọi…

Những năm đầu thế kỷ XX, dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phong kiến tay sai, đời sống đồng bào các dân tộc Hà Quảng vô cùng cơ cực. Sưu cao, thuế nặng, đói nghèo và áp bức bao trùm khắp các bản làng vùng cao. Nhưng cũng chính trong gian khó ấy, tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh chống áp bức và khát vọng độc lập dân tộc vẫn âm ỉ cháy trong lòng mỗi người dân.

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930, dưới sự tuyên truyền, giác ngộ của những chiến sĩ cộng sản tiền bối, tiêu biểu như đồng chí Hoàng Đình Giong cùng nhiều cán bộ hoạt động cách mạng tại Cao Bằng, nhiều thanh niên yêu nước ở Hà Quảng sớm tiếp cận tư tưởng cách mạng vô sản, tích cực tham gia các tổ chức yêu nước và phong trào đấu tranh chống thực dân, phong kiến.

Những hạt giống cách mạng đầu tiên được gieo trên mảnh đất Hà Quảng nhanh chóng bén rễ và phát triển. Các tổ chức quần chúng yêu nước được hình thành; những cơ sở cách mạng bí mật từng bước được xây dựng; nhiều thanh niên ưu tú được thử thách, rèn luyện trong thực tiễn đấu tranh và trưởng thành về nhận thức chính trị. Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào yêu nước đã đặt ra yêu cầu khách quan phải có một tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo, tập hợp quần chúng và định hướng phong trào theo đường lối cách mạng của Đảng.

Trong bối cảnh đó, ngày 20/6/1931, tại hang Phja Nọi thuộc xóm Cốc Sâu, xã Sóc Hà, châu Hà Quảng, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của huyện Hà Quảng được thành lập gồm 3 đảng viên: Hoàng Tô, Đào Đức, Phúc Kiến; đồng chí Hoàng Tô được chỉ định làm Bí thư Chi bộ. Đây là dấu mốc mở đầu cho quá trình hình thành và phát triển của tổ chức Đảng ở Hà Quảng, đồng thời khẳng định phong trào cách mạng địa phương đã có đủ điều kiện để bước sang một giai đoạn phát triển mới dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng.

95 năm qua, ký ức về những người cộng sản đầu tiên vẫn được người dân địa phương gìn giữ như ngọn lửa thiêng của quê hương. Bà Trương Thị Như, xóm Cốc Sâu, xã Trường Hà, người thân đồng chí Hoàng Tô xúc động cho biết: Nhiều thế hệ trong gia đình luôn coi việc lưu giữ những câu chuyện về người Bí thư Chi bộ đầu tiên là trách nhiệm và niềm tự hào. Những câu chuyện ấy không chỉ giúp con cháu hiểu hơn về truyền thống gia đình mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về những hy sinh to lớn của cha ông để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

...Đến Pác Bó - hành trình xây dựng căn cứ địa cách mạng của cả nước

Từ hạt giống đỏ được gieo trong hang Phja Nọi, mùa hè năm 1931, những chiến sĩ cộng sản tiên phong tiếp tục kiên trì bám dân, gây dựng cơ sở cách mạng và tuyên truyền lý tưởng giải phóng dân tộc đến đồng bào các dân tộc. Trong điều kiện thực dân Pháp tăng cường đàn áp, khủng bố nhưng nhiều cơ sở cách mạng vẫn được giữ vững và phát triển. Từ Cốc Sâu, Sóc Hà, ngọn lửa cách mạng của tổ chức Đảng được phát triển rộng đến Nà Sác, Pác Bó, Kéo Yên, Tổng Cọt, Lũng Nặm... Mỗi đảng viên là một hạt nhân tuyên truyền cách mạng; mỗi gia đình yêu nước là một cơ sở nuôi giấu cán bộ; mỗi bản làng là một pháo đài che chở cho phong trào cách mạng.

Đến tháng 5/1935, Đảng bộ châu Hà Quảng được thành lập, từ đây, phong trào cách mạng được lãnh đạo tập trung, thống nhất và phát triển sâu rộng hơn. Những năm cuối thập niên 30 của thế kỷ XX, mặc dù thực dân Pháp liên tục khủng bố phong trào cách mạng, nhưng cơ sở Đảng ở Hà Quảng vẫn tiếp tục được mở rộng đã tạo nên một vùng căn cứ cách mạng vững chắc nơi biên cương Tổ quốc. Bởi vậy, khi tìm địa bàn để trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn Hà Quảng, Cao Bằng - nơi hội tụ đầy đủ yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”.

Ngày 28/1/1941, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc qua cột mốc 108 tại Pác Bó, xã Trường Hà. Đây là sự kiện mở ra bước ngoặt đặc biệt quan trọng đối với cách mạng Việt Nam. Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương lần thứ Tám được tổ chức tại Khuổi Nặm, Pác Bó. Hội nghị quyết định chuyển hướng chiến lược cách mạng, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu; thành lập Mặt trận Việt Minh; chuẩn bị mọi điều kiện cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Những quyết sách mang tầm vóc lịch sử ấy nhanh chóng được triển khai vào thực tiễn trên quê hương Hà Quảng.

Từ nền tảng tổ chức Đảng được xây dựng suốt hơn một thập niên trước đó, các hội cứu quốc phát triển mạnh mẽ. Mặt trận Việt Minh nhanh chóng được mở rộng đến các bản làng. Đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông… tích cực tham gia các tổ chức cứu quốc, tạo nên lực lượng chính trị rộng khắp và vững chắc.

Bà Trương Thị Như, người thân đồng chí Hoàng Tô, Bí thư Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của huyện Hà Quảng (nay là xã Trường Hà), kể lại những câu chuyện về 3 đảng viên đầu tiên và sự kiện thành lập Chi bộ tại hang Phja Nọi ngày 20/6/1931.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, phong trào Việt Minh ở Hà Quảng phát triển mạnh chưa từng có. Nà Sác trở thành xã Việt Minh hoàn toàn . Đây là mô hình tiêu biểu về xây dựng lực lượng quần chúng cách mạng, nơi các tổ chức cứu quốc hoạt động hiệu quả, nhân dân một lòng đi theo Việt Minh, bảo vệ cán bộ và tích cực tham gia các nhiệm vụ cách mạng.

Từ thành công của xã Nà Sác, nhiều xã khác lần lượt trở thành cơ sở cách mạng vững chắc. Đến năm 1943 - 1944, Hà Quảng trở thành châu Việt Minh hoàn toàn. Đây là một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong lịch sử cách mạng Cao Bằng, khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của phong trào cách mạng địa phương và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Từ châu Việt Minh hoàn toàn Hà Quảng tiếp tục phát triển sang các châu Hòa An, Nguyên Bình và nhiều địa phương khác. Nhiều cán bộ trưởng thành từ phong trào cách mạng Hà Quảng được cử đi xây dựng cơ sở Việt Minh, mở rộng vùng giải phóng và phát triển lực lượng cách mạng trong toàn tỉnh.

Không chỉ là trung tâm phát triển phong trào quần chúng, Hà Quảng còn trở thành nơi đào tạo cán bộ, xây dựng lực lượng chính trị và chuẩn bị lực lượng vũ trang cho cách mạng. Những lớp huấn luyện chính trị được mở tại Pác Bó; nhiều cán bộ Việt Minh được bồi dưỡng, rèn luyện; các đội tự vệ cứu quốc, đội du kích Pác Bó được thành lập và phát triển. Đây chính là lực lượng nòng cốt bảo vệ cơ sở cách mạng, bảo vệ cán bộ và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chính quyền.

Từ phong trào quần chúng rộng khắp, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước được hình thành. Nhiều người con ưu tú của Hà Quảng đã tham gia Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành lập ngày 22/12/1944 tại rừng Trần Hưng Đạo, xã Tam Kim. Họ trở thành những chiến sĩ tiên phong trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, góp phần làm nên những chiến công đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.

Từ hạt giống đỏ Phja Nọi đến châu Việt Minh hoàn toàn, tiến tới cùng cả nước Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 là một hành trình lịch sử của lòng yêu nước được soi sáng bởi lý tưởng cách mạng; hành trình của lòng dân đi theo Đảng; hành trình biến một vùng biên giới xa xôi trở thành trung tâm của phong trào giải phóng dân tộc. Chính từ nền tảng ấy, Hà Quảng đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc và viết nên những trang sử vẻ vang trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Ngọn lửa Phja Nọi soi sáng tương lai quê hương cội nguồn cách mạng

95 năm qua, từ 3 hạt giống đỏ cách mạng đầu tiên đã phát triển thành Đảng bộ Hà Quảng vững mạnh, hôm nay, trên quê hương cội nguồn cách mạng, ngọn lửa cách mạng tiếp tục được trao truyền, Đảng bộ xã Trường Hà hiện có hàng nghìn đảng viên tâm huyết, năng động, sáng tạo phục vụ nhân dân, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, xây dựng quê hương phát triển trong thời kỳ mới.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, xã Trường Hà được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã: Trường Hà, Sóc Hà, Quý Quân và thị trấn Xuân Hòa. Từ truyền thống cách mạng đặc biệt của quê hương, Đảng bộ xã xác định phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với gìn giữ, phát huy giá trị lịch sử cách mạng.

Bí thư Đảng ủy xã Trường Hà Nguyễn Thị Ánh Hồng khẳng định: Truyền thống quê hương cội nguồn cách mạng xã Trường Hà mãi là niềm vinh dự, tự hào, là nguồn sức mạnh nội sinh cho toàn Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong xã tiếp tục vượt khó để xây dựng quê hương đổi mới, phát triển theo tinh thần Đại hội Đảng XIV, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX. Phát huy truyền thống cách mạng được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ như: Đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng, bảo vệ đường biên, mốc giới, xây dựng biên giới ổn định, phát triển, từng bước nâng cao đời sống nhân dân.