Mỹ gia tăng áp lực thương mại lên Thụy Sĩ

Tàu chở hàng hóa neo tại cảng ở Los Angeles, California, Mỹ. Ảnh THX/TTXVN

Biện pháp này là một phần trong quyết định áp thuế đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế theo Điều 301 Luật Thương mại Mỹ năm 1974.

Theo Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), đối với Thụy Sĩ, Nhật Bản và Hàn Quốc, mức thuế bổ sung được tính theo nguyên tắc đưa tổng mức thuế, bao gồm cả thuế tối huệ quốc (MFN), lên 12,5% đối với những sản phẩm thuộc diện áp dụng. Những mặt hàng đã chịu mức thuế MFN từ 12,5% trở lên sẽ không chịu thêm thuế Điều 301. Một số nhóm sản phẩm cũng được miễn trừ.

Washington cho rằng Thụy Sĩ chưa áp dụng và thực thi đầy đủ lệnh cấm nhập cảng hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bách. Mỹ không cáo buộc Thụy Sĩ sử dụng lao động cưỡng bách trong nước, mà tập trung vào khả năng hàng hóa có nguồn gốc từ các nước khác được đưa qua chuỗi cung ứng của Thụy Sĩ trước khi tiếp cận thị trường Mỹ.

Chính phủ Thụy Sĩ bác bỏ cáo buộc này, cho rằng hệ thống của Thụy Sĩ kết hợp các quy định pháp luật, yêu cầu doanh nghiệp đánh giá rủi ro trong chuỗi cung ứng và hợp tác quốc tế, qua đó có khả năng ngăn chặn hiệu quả hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bách.

Biện pháp mới có hiệu lực sau khi khoản phụ thu 10% tạm thời của Mỹ hết hạn ngày 24/7. Theo Bộ Kinh tế Thụy Sĩ, tổng mức thuế Mỹ áp dụng đối với hàng hóa Thụy Sĩ thuộc diện chịu thuế hiện được nâng lên 12,5%, tùy từng sản phẩm và mức thuế MFN hiện hành.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ thương mại Mỹ-Thụy Sĩ đã căng thẳng từ năm 2025. Chính quyền Tổng thống Trump từng áp mức thuế 39% đối với hàng nhập cảng từ Thụy Sĩ, trước khi hai bên đạt khuôn khổ thương mại mới vào cuối năm 2025, theo đó mức thuế tối đa được điều chỉnh xuống 15%.

Thụy Sĩ là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Mỹ, với các mặt hàng xuất cảng chủ lực gồm dược phẩm, đồng hồ, máy móc chính xác và thiết bị kỹ nghệ. Vì vậy, giới doanh nghiệp Thụy Sĩ cảnh báo các biện pháp thuế mới có thể làm tăng chi phí xuất cảng và gây thêm bất ổn cho hoạt động đầu tư, sản xuất.

Theo Wall Street Journal, Thụy Sĩ có nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào xuất cảng, đặc biệt trong các lĩnh vực đồng hồ cao cấp, dược phẩm và máy móc kỹ thuật cao. Giới doanh nghiệp nước này đã phản đối kết luận của Washington và cho rằng chưa có bằng chứng cho thấy chuỗi cung ứng của Thụy Sĩ được sử dụng để né tránh các hạn chế của Mỹ đối với hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bách.

Đối với chính quyền Tổng thống Trump, thuế quan lần này không chỉ nhằm xử lý vấn đề lao động cưỡng bức mà còn là một phần trong nỗ lực rộng hơn nhằm sử dụng thị trường Mỹ để gây sức ép thay đổi chính sách thương mại của các đối tác. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng các biện pháp mới nhằm buộc các đối tác thương mại tăng cường thực thi lệnh cấm hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bách, đồng thời coi đây là vấn đề nhân quyền và thương mại không công bằng.

Động thái đối với Thụy Sĩ cũng cho thấy chính quyền Tổng thống Trump đang mở rộng việc sử dụng Điều 301 như một cơ sở pháp lý để áp thuế sau khi Tối cao Pháp viện bác bỏ một số mức thuế toàn cầu trước đây của Tổng thống Trump được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Chính sách mới là một trong những nỗ lực của Nhà Trắng nhằm tái lập hệ thống thuế quan rộng lớn hơn mà không dựa vào IEEPA.

Với Thụy Sĩ, mức thuế 12,5% tiếp tục tạo sức ép trong các cuộc đàm phán thương mại với Washington. Bern vừa phải bảo vệ lợi ích của các ngành xuất cảng chủ lực, vừa tìm cách thuyết phục Mỹ rằng các quy định hiện hành của Thụy Sĩ về chuỗi cung ứng và lao động cưỡng bách đã đáp ứng các yêu cầu của Washington. Điều này cho thấy thuế quan đang ngày càng được chính quyền Tổng thống Trump sử dụng như công cụ thúc đẩy thay đổi chính sách của đối tác, thay vì chỉ nhằm giảm thâm hụt thương mại song phương.