Từ M1917 đến M4 Sherman: Mỹ học cách xây dựng xe tăng như thế nào?

Mỹ bước vào Thế chiến I với gần như không có kinh nghiệm về xe tăng. Hơn 20 năm sau, nước này đã có thể thiết kế, sản xuất hàng loạt M4 Sherman và xây dựng lực lượng thiết giáp quy mô lớn.

Trong thập niên 1920 và 1930, Mỹ không hoàn toàn từ bỏ xe tăng. Quân đội tiếp tục thử nghiệm nhiều thiết kế mới.

Năm 1928, Experimental Mechanized Force được thành lập để nghiên cứu khả năng phối hợp giữa xe tăng, bộ binh và pháo binh.

Năm 1930, một lực lượng cơ giới độc lập tiếp tục được thử nghiệm. Tuy nhiên, chương trình bị chia tách giữa Bộ binh và Kỵ binh. Những tranh luận về nhiệm vụ, tổ chức và ngân sách khiến quá trình phát triển diễn ra chậm.

Một bước tiến quan trọng xuất hiện vào giữa thập niên 1930. M2 Light Tank được tiêu chuẩn hóa năm 1936. Đây là thế hệ xe tăng hạng nhẹ mới của Mỹ, thay thế dần những thiết kế có nguồn gốc từ Thế chiến I.

Quân đội bắt đầu tích lũy kinh nghiệm về động cơ, hệ thống treo, xích, giáp và bố trí vũ khí. Những kinh nghiệm này tạo ra nền tảng kỹ thuật cho các thế hệ xe tăng tiếp theo..

Nhưng bước ngoặt thực sự đến vào năm 1940. Những chiến dịch của Đức tại châu Âu cho thấy xe tăng không thể chỉ được xem là phương tiện hỗ trợ bộ binh.

Lực lượng thiết giáp cần được tổ chức thành các đội hình có khả năng cơ động và tác chiến phối hợp. Ngày 10/7/1940, Mỹ thành lập Armored Force. Đây là bước thay đổi căn bản về tổ chức, đưa các đơn vị xe tăng và cơ giới vào một hệ thống thống nhất hơn.

Sự thay đổi về tổ chức nhanh chóng kéo theo sự thay đổi về thiết kế. Mỹ cần một loại xe tăng hạng trung có hỏa lực mạnh hơn và có thể sản xuất với tốc độ cao.

Năm 1940, M3 Medium Tank được phát triển. Xe mang pháo 75 mm trên thân và pháo 37 mm trong tháp pháo. M3 không phải thiết kế hoàn hảo, nhưng nó cho phép Mỹ nhanh chóng đưa pháo 75 mm lên một xe tăng hạng trung và tạo ra một nền tảng kỹ thuật quan trọng.

Ngay khi M3 được đưa vào sản xuất, các kỹ sư Mỹ đã phát triển T6 Medium Tank. Thiết kế mới sử dụng nhiều thành phần của M3, nhưng đưa pháo chính vào một tháp pháo xoay 360 độ. Khi được tiêu chuẩn hóa năm 1941, T6 trở thành M4 Medium Tank, sau này nổi tiếng với tên gọi Sherman.

Điểm đáng chú ý là Sherman không xuất hiện từ khoảng trống. Nó là kết quả của hơn 20 năm thử nghiệm và điều chỉnh. Mỹ đã đi từ việc sao chép một thiết kế nước ngoài như M1917, qua các mẫu thử nghiệm và M2, đến M3 và cuối cùng là M4. Mỗi thế hệ giải quyết một phần những hạn chế của thế hệ trước.

Quan trọng hơn, Mỹ dần học được cách kết hợp thiết kế với sản xuất hàng loạt. Khi chiến tranh bùng nổ, xe tăng không còn được phát triển như những sản phẩm thử nghiệm đơn lẻ. Chúng được thiết kế với mục tiêu sản xuất số lượng lớn, sử dụng nhiều linh kiện chung và có thể bảo dưỡng trong điều kiện chiến trường.

Đến khi M4 Sherman xuất hiện, Mỹ đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận xe tăng. Từ một quốc gia phải dựa vào Renault FT của Pháp, Mỹ đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất xe tăng lớn nhất của phe Đồng minh. Sherman sau đó trở thành mẫu xe tăng được sản xuất nhiều nhất của Mỹ trong Thế chiến II..

Vì vậy, câu chuyện từ M1917 đến M4 Sherman không đơn thuần là lịch sử của một dòng xe tăng.

Đó là quá trình Mỹ học cách biến kinh nghiệm chiến trường thành học thuyết, biến học thuyết thành tổ chức và biến tổ chức thành năng lực sản xuất quy mô lớn. Chính quá trình đó đã tạo nền móng cho sức mạnh thiết giáp Mỹ trong Thế chiến II.