Từ nông thôn mới kiểu mẫu đến những làng quê đáng sống vùng Hội An

Giữ hồn làng quê trong hành trình xây dựng nông thôn mới

Những tuyến đường bê tông chạy giữa đồng ruộng, những ngôi nhà khang trang bên vườn cây xanh mát, xen lẫn các làng nghề truyền thống vẫn giữ được nhịp sống riêng đang tạo nên diện mạo đặc trưng của vùng quê Hội An. Trong quá trình thực hiện CTMTQG xây dựng NTM, cùng với đầu tư hạ tầng, cải thiện điều kiện sản xuất và sinh hoạt, các địa phương chú trọng bảo tồn nghề truyền thống, gìn giữ cảnh quan và phát huy những giá trị văn hóa bản địa.

Đường giao thông khang trang, sạch đẹp tại khu vực Cẩm Thanh (phường Hội An Đông - thành phố Đà Nẵng). Ảnh: Thanh Hải

Một trong những địa bàn ghi nhận kết quả rõ nét là khu vực Duy Vinh, thuộc xã Nam Phước. Nguồn lực xây dựng NTM được tập trung đầu tư giao thông, thủy lợi, trường học và thiết chế văn hóa, đồng thời hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện đời sống người dân. Theo kết quả công bố tháng 6/2025, địa bàn không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều và được công nhận đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu.

Ở những làng quê khác, việc gìn giữ nghề truyền thống đang mở ra hướng phát triển kinh tế dựa trên giá trị bản địa. Tại phường Hội An Tây, làng rau Trà Quế, một trong những Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2024, tiếp tục kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch cộng đồng. Năm 2026, Chi hội nghề nghiệp “Du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp hữu cơ và nghề truyền thống” được thành lập, thu hút 36 thành viên tham gia với 18,5 ha đất trồng rau. Việc tập hợp các hộ sản xuất tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hợp tác và tìm kiếm đầu ra cho nông sản.

Cũng tại phường Hội An Tây, làng gốm Thanh Hà tiếp tục duy trì nghề thủ công có lịch sử gần 500 năm, kết hợp sản xuất với giới thiệu sản phẩm và trải nghiệm làng nghề. Tương tự, làng mộc Kim Bồng thuộc phường Hội An vẫn lưu giữ những kỹ năng nghề truyền thống qua hoạt động sản xuất, trình diễn và giới thiệu sản phẩm. Trong khi đó, vùng Cẩm Thanh, phường Hội An Đông, phát huy lợi thế hệ sinh thái dừa nước và đời sống sông nước để phát triển các hoạt động dịch vụ gắn với cảnh quan tự nhiên.

Sự đa dạng về nghề nghiệp, không gian sản xuất và điều kiện sinh thái tạo nên những hướng phát triển khác nhau cho các làng quê vùng Hội An. Việc bảo tồn những giá trị ấy trong quá trình đổi mới nông thôn cũng đặt ra yêu cầu kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế và gìn giữ môi trường sống.

Nâng chất lượng sống, mở hướng phát triển kinh tế nông thôn

Hoạt động sản xuất gắn với dịch vụ, trải nghiệm làng nghề đang mang lại những kết quả kinh tế đáng chú ý. Tại phường Hội An Tây, tính đến ngày 12/10/2026, hai làng rau Trà Quế và làng gốm Thanh Hà đã đón khoảng 220.000 lượt khách tham quan, đạt 70% kế hoạch năm. Lượng khách tạo thêm cơ hội tiêu thụ nông sản, sản phẩm thủ công và phát triển các dịch vụ tại chỗ.

Tại phường Hội An Đông, sự chuyển dịch sinh kế thể hiện rõ ở khu vực rừng dừa Bảy Mẫu. Trong 8 tháng đầu năm 2026, điểm đến này đón khoảng 1,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt 40 tỷ đồng, tăng 140% so với cùng kỳ. Hơn 60 doanh nghiệp, hộ kinh doanh tham gia phục vụ du khách, tạo việc làm cho khoảng 2.000 người dân. Nhiều hộ dân Cẩm Thanh đã kết hợp nghề chèo thuyền thúng với vận chuyển, hướng dẫn trải nghiệm và các hoạt động dịch vụ, tạo thêm nguồn thu từ chính kinh nghiệm lao động và điều kiện tự nhiên của địa phương.

Những chuyển biến trên phù hợp với định hướng đa dạng hóa sinh kế trong xây dựng NTM. Giai đoạn 2021–2025, Chương trình phát triển du lịch nông thôn được triển khai nhằm phát huy lợi thế nông nghiệp, làng nghề, văn hóa và sinh thái, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Thực tế tại vùng Hội An cho thấy tiềm năng kết hợp sản xuất truyền thống với các hoạt động kinh tế dựa vào cộng đồng, song hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức sản xuất, liên kết thị trường và bảo vệ tài nguyên bản địa.

Tại xã Nam Phước, các khu vực Trà Nhiêu, Đông Bình và những làng quê ven sông Thu Bồn cũng có lợi thế về cảnh quan sinh thái, nghề truyền thống và đời sống văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả những tiềm năng này, địa phương cần chú trọng kết nối các điểm đến, phát triển sản phẩm phù hợp, hỗ trợ kỹ năng nghề và tạo điều kiện để người dân tham gia hoạt động kinh tế. Đây cũng là những nhiệm vụ gắn với mục tiêu nâng cao thu nhập và phát triển nông thôn bền vững.

Khu vực Duy Vinh (xã Nam Phước - TP Đà Nẵng) thu hút nhiều khách du lịch nước ngoài trải nghiệm du lịch sinh thái. Ảnh: Thanh Hải

Bước sang giai đoạn 2026–2030, xây dựng NTM tiếp tục hướng tới nâng cao chất lượng các tiêu chí, phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo vệ môi trường, giảm nghèo và cải thiện đời sống người dân. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu này càng rõ nét khi các địa phương phải giải quyết sự khác biệt về điều kiện hạ tầng, sản xuất và dịch vụ thiết yếu giữa những khu vực được hợp nhất. Với các làng nghề, vùng sinh thái thuộc các phường Hội An, Hội An Tây và Hội An Đông, yêu cầu đặt ra là kiểm soát tác động môi trường, duy trì không gian sản xuất truyền thống và bảo đảm người dân có cơ hội tham gia, hưởng lợi từ hoạt động kinh tế.

Chất lượng xây dựng NTM trong những năm tới sẽ được thể hiện rõ qua sự ổn định của sinh kế, điều kiện sống của người dân và khả năng gìn giữ những giá trị đặc trưng của từng cộng đồng. Đối với vùng Hội An, đó cũng là những yếu tố quyết định sức sống lâu dài của các làng quê trong quá trình phát triển./.