Từ ruộng bậc thang đến những chùm cà chua chín đỏ
Không bằng lòng với cách sản xuất truyền thống, chàng trai người Mông Thào A Dê, ở thôn Làng Sang, xã Púng Luông đã mạnh dạn vay vốn, đưa giống cà chua Nhật Bản về trồng trên đất núi. Với diện tích 3.000 m², mô hình bước đầu cho hiệu quả kinh tế khả quan, mở ra hướng phát triển sản xuất hàng hóa ngay tại quê hương.
Thời điểm này, những thửa ruộng bậc thang trồng cà chua của gia đình anh Thào A Dê, sinh năm 1992, đang bước vào vụ thu hoạch. Dọc theo những thửa ruộng bậc thang, từng chùm cà chua căng mọng, chín đỏ báo hiệu vụ thu hoạch đầy triển vọng. Để có được thành quả này, chàng thanh niên người Mông đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, đầu tư vào giống cây trồng còn khá mới mẻ tại địa phương.
Sinh ra và lớn lên ở vùng cao, Dê hiểu rõ những khó khăn của sản xuất nông nghiệp khi thu nhập phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và loại cây trồng quen thuộc như lúa, ngô... Mong muốn cải thiện kinh tế gia đình khiến anh trăn trở tìm hướng đi mới có thể mang lại giá trị cao hơn trên cùng diện tích đất canh tác.
Mô hình trồng cà chua của anh Thào A Dê có diện tích khoảng 3.000 m2.
Cơ duyên đến khi anh Thào A Dê đi tham quan, học hỏi mô hình sản xuất tại Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La. Nhìn những vườn cà chua phát triển tốt, cho năng suất cao, anh bắt đầu tìm hiểu về giống cây, kỹ thuật chăm sóc và khả năng tiêu thụ sản phẩm.
Chuyến đi ấy đã thôi thúc Thào A Dê thử sức với mô hình phát triển kinh tế ngay trên quê hương mình. “Tôi thấy bạn bè trồng cà chua cho năng suất cao nên học hỏi và quyết định làm theo. Từ chính sách của Nhà nước, tôi vay 100 triệu đồng để đầu tư, phát triển mô hình. Ban đầu cũng phải tính toán nhiều vì số tiền không nhỏ, nhưng nếu không mạnh dạn làm thì khó có cơ hội phát triển kinh tế”, anh Dê chia sẻ.
Mô hình trồng cà chua của anh Thào A Dê bước đầu cho kết quả khả quan.
Có vốn trong tay, anh Dê bắt tay cải tạo những thửa ruộng bậc thang kém hiệu quả, đưa giống cà chua có nguồn gốc Nhật Bản vào trồng trên diện tích 3.000 m². Địa hình đất dốc, các thửa ruộng nằm ở cao độ khác nhau nên tổ chức sản xuất đòi hỏi nhiều công sức. Để khắc phục, anh đầu tư hệ thống tưới tự động, dựng khung giàn nâng đỡ, che chắn cây cà chua, hạn chế ảnh hưởng của sương, nắng. Những luống cà chua được bố trí theo từng bậc ruộng, thuận tiện cho chăm sóc, thu hoạch.
Anh Thào A Dê đầu tư hệ thống tưới tự động, dựng khung giàn nâng đỡ và che chắn cây cà chua, hạn chế ảnh hưởng của sương, nắng.
Dẫn chúng tôi đi men theo thửa ruộng bậc thang trồng cà chua, Thào A Dê hào hứng giới thiệu hệ thống đường ống tưới tự động được lắp đặt đến từng luống cây. Chỉ cần vận hành máy bơm, nước được dẫn đều khắp ruộng, giúp tiết kiệm thời gian và công lao động. Cùng với đó, anh chú trọng sử dụng phân bón hữu cơ, thường xuyên kiểm tra sâu bệnh để nâng cao chất lượng sản phẩm.
“Bây giờ có hệ thống tưới, mình chủ động được lượng nước, cây phát triển tốt hơn. Tôi cũng chú trọng chăm sóc bằng phương pháp hữu cơ để quả đạt chất lượng, bán được giá cao” - Thào A Dê chia sẻ.
Không được đào tạo chuyên sâu về nông nghiệp, những kiến thức Thào A Dê có được chủ yếu qua tham quan thực tế, học hỏi kinh nghiệm và tự tìm hiểu trong quá trình sản xuất. Anh dành nhiều thời gian ở vườn, theo dõi sự phát triển của cây để điều chỉnh cách chăm sóc.
Nhờ điều kiện khí hậu phù hợp và được chăm sóc đúng cách, giống cà chua mới sinh trưởng khá tốt.
Nhờ điều kiện khí hậu phù hợp và chăm sóc đúng cách, giống cà chua mới sinh trưởng khá tốt. Sau khoảng ba tháng trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch. Theo tính toán của anh Dê, thời gian thu hái có thể kéo dài thêm 3 - 4 tháng nếu thời tiết thuận lợi.
Đến nay, gia đình anh đã thu hoạch được khoảng 2 tấn quả. Cà chua được thương lái thu mua với giá 13.000 đồng/kg và vận chuyển đi tiêu thụ tại Hà Nội. Theo tính toán của anh Dê, mức giá khoảng 5.000 đồng/kg là ngưỡng hòa vốn; với giá bán hiện tại, mỗi ki-lô-gam cà chua cho lãi khoảng 7.000 - 8.000 đồng.
Không chỉ chú trọng năng suất, Dê còn chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm. Cà chua sau khi thu hái được phân loại, đóng vào các sọt khoảng 20 kg để vận chuyển. Công việc thường ngày chủ yếu do hai vợ chồng trực tiếp làm. Vào những đợt cà chua chín rộ, gia đình anh thuê thêm 3 - 5 lao động địa phương để kịp thu hái, đóng gói. Nhờ đó, mô hình bước đầu tạo thêm việc làm thời vụ cho người dân trong thôn.
Thào A Dê chia sẻ thêm: “Từ kết quả bước đầu, tôi dự kiến cả vụ có thể thu được khoảng 25 - 30 tấn cà chua. Nếu giữ được mức giá bán bình quân như hiện nay, doanh thu có thể đạt trên 300 triệu đồng. Tuy nhiên, kết quả thực tế còn phụ thuộc vào năng suất, giá thị trường và chi phí trong thời gian thu hoạch tiếp theo”.
Điều đáng quý ở chàng thanh niên người Mông không chỉ là quyết định mạnh dạn vay vốn đầu tư, mà còn ở cách nghĩ, cách làm chủ động, bài bản. Thay vì dựa vào kinh nghiệm truyền thống, Thào A Dê tìm hiểu mô hình hiệu quả ở nơi khác, chọn giống cây phù hợp, áp dụng kỹ thuật mới và tính đầu ra cho sản phẩm. Những thửa ruộng bậc thang vốn gắn với cây trồng quen thuộc nay được anh khai thác theo hướng tạo ra sản phẩm có giá trị cao hơn.
Mô hình trồng cà chua của Thào A Dê đang mở ra hướng phát triển kinh tế cho gia đình.
Đồng chí Nguyễn Anh Thuỷ - Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Púng Luông cho biết: “Thào A Dê là thanh niên có tinh thần mạnh dạn, chủ động học hỏi và tìm hướng phát triển kinh tế tại địa phương. Mô hình trồng cà chua trên ruộng bậc thang bước đầu cho thấy triển vọng nâng cao giá trị sản xuất trên diện tích đất nông nghiệp sẵn có. Đây là cách làm đáng khuyến khích để thanh niên địa phương tham khảo, học tập".
Dù bước đầu có tín hiệu tích cực, anh Dê hiểu rằng làm nông nghiệp vẫn còn nhiều thách thức. Giá nông sản biến động, chi phí vận chuyển ở vùng cao còn lớn, thời tiết và sâu bệnh luôn tiềm ẩn rủi ro. Vì vậy, anh luôn chú trọng học hỏi kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và tìm những mối tiêu thụ ổn định để duy trì mô hình lâu dài.
Trên những thửa ruộng bậc thang vào vụ thu hoạch, Thào A Dê nhanh tay lựa từng quả cà chua chín, xếp gọn vào sọt hàng. Ở tuổi 34, chàng trai người Mông đang từng bước khẳng định hướng đi của mình bằng sự năng động, tinh thần dám nghĩ, dám làm và quyết tâm đổi mới phương thức sản xuất.
Câu chuyện của anh Thào A Dê cho thấy, khi người trẻ chủ động học hỏi, mạnh dạn đầu tư và tận dụng tốt lợi thế của địa phương, cùng một diện tích ruộng, vườn vẫn có thể cho giá trị kinh tế cao hơn, góp phần cải thiện thu nhập cho gia đình.