UAE rời OPEC, thêm áp lực lên khả năng kiểm soát thị trường dầu mỏ

Ngày 28/4, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi OPEC sau quá trình rà soát toàn diện chính sách sản xuất và định hướng phát triển năng lượng, theo Reuters.

Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Al Mazrouei, cho biết quyết định được tính toán nhằm hạn chế tối đa tác động đến thị trường cũng như các đối tác trong liên minh. Theo ông, việc rút lui ở thời điểm hiện tại “sẽ gây xáo trộn ở mức tối thiểu đối với giá cả và OPEC+”.

Giới phân tích cũng đồng tình rằng ảnh hưởng trước mắt không quá lớn, trong bối cảnh sản lượng của OPEC đang suy giảm do bất ổn địa chính trị tại Trung Đông. Tháng 3 vừa qua, sản lượng của khối giảm 27%, xuống còn khoảng 20,79 triệu thùng/ngày.

UAE thông báo rút khỏi OPEC, OPEC+. Ảnh: AFP.

Ông Michael Brown, Chiến lược gia Nghiên cứu cấp cao tại Pepperstone, đây là “một sự kiện quan trọng với thị trường năng lượng toàn cầu, nhưng tác động ngắn hạn tương đối hạn chế”.

Dù không gây biến động ngay lập tức, việc UAE rút lui được cho là sẽ tạo ra những hệ quả đáng kể về dài hạn đối với OPEC.

UAE là một trong những thành viên có ảnh hưởng lớn trong tổ chức suốt gần sáu thập kỷ, kể từ khi gia nhập năm 1967. Trước khi rời đi, nước này là nhà sản xuất lớn thứ ba trong khối, sau Arab Saudi và Iraq, với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 4% tổng sản lượng.

Theo ước tính ông Dan Pickering, Giám đốc đầu tư của Pickering Energy Partners, việc UAE rời đi có thể khiến tỷ lệ kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC giảm từ khoảng 30% xuống còn 26%.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là OPEC mất đi một trong số ít thành viên có công suất dự phòng lớn – công cụ then chốt để điều tiết thị trường.

UAE có khả năng bổ sung thêm khoảng 1,5 triệu thùng/ngày, với tổng công suất tối đa hơn 4,8 triệu thùng/ngày. Theo định nghĩa của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), công suất dự phòng là năng lực có thể đưa vào khai thác trong vòng 30 ngày và duy trì ít nhất 90 ngày.

Ông Jorge Leon, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy đồng quan điểm, nhưng cảnh báo hệ quả lâu dài cho OPEC nhận định, chỉ có Arab Saudi và UAE là hai thành viên sở hữu đáng kể năng lực này. Vì vậy, khi UAE rời đi, khả năng “can thiệp nhanh” vào thị trường của OPEC sẽ suy giảm đáng kể.

“Một OPEC yếu hơn về cấu trúc, với ít năng lực dự phòng tập trung hơn, sẽ ngày càng khó điều chỉnh nguồn cung và ổn định giá cả”, ông Leon cảnh báo.

Ở chiều ngược lại, việc rời OPEC giúp UAE mở rộng không gian chính sách và tăng tính linh hoạt trong sản xuất.

Hiện tại, OPEC áp hạn ngạch sản lượng đối với UAE ở mức khoảng 3,2 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với năng lực thực tế. Các chuyên gia cho rằng nếu không còn bị ràng buộc, quốc gia này có thể tiến tới mục tiêu nâng sản lượng lên khoảng 5 triệu thùng/ngày trong những năm tới.

Việc gia tăng sản lượng đồng nghĩa UAE có thể bổ sung thêm khoảng 1–2% nguồn cung dầu toàn cầu, qua đó mở rộng thị phần trong dài hạn.

Bên cạnh đó, nền kinh tế đa dạng hơn so với nhiều quốc gia xuất khẩu dầu mỏ giúp UAE có khả năng linh hoạt hơn trong việc chấp nhận biến động giá, nhằm đổi lấy lợi thế cạnh tranh.

Cạnh tranh nội khối và yếu tố địa chính trịMột số chuyên gia nhận định quyết định của UAE cũng phản ánh xu hướng cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa các nhà sản xuất lớn trong khu vực, đặc biệt là với Arab Saudi – quốc gia giữ vai trò dẫn dắt OPEC và OPEC+.

Ngoài ra, trong bối cảnh địa chính trị Trung Đông còn nhiều bất ổn, việc UAE tăng cường quan hệ hợp tác với các đối tác lớn, bao gồm Mỹ, cũng có thể là một yếu tố được tính đến trong chiến lược dài hạn.

Tuy nhiên, các phân tích này vẫn mang tính tham khảo, trong khi phía UAE khẳng định sẽ tiếp tục “hành động có trách nhiệm” và phối hợp với các bên nhằm duy trì ổn định thị trường dầu mỏ.