Úc đề xuất đánh thuế 2.25% đối với các công ty công nghệ lớn để trả phí bản quyền báo chí

Biện pháp này được đưa ra như một tối hậu thư tài chính, buộc các nền tảng mạng xã hội và công cụ tìm kiếm khổng lồ phải ngồi lại bàn đàm phán và trả tiền bản quyền công bằng cho các cơ quan báo chí địa phương đang gặp nhiều khó khăn.

Ngày 28/4, chính phủ Úc đã chính thức công bố dự thảo luật mới mang tên Khuyến khích Thương lượng Tin tức. Đạo luật này nhắm thẳng vào các nền tảng kỹ thuật số có quy mô khổng lồ, đề xuất áp dụng một mức thuế nghiêm ngặt là 2.25% đối với doanh thu mà các công ty này kiếm được tại thị trường Úc.

Mục tiêu chính của quy định này là tạo ra một nguồn quỹ bền vững cho báo chí địa phương, đồng thời ngăn chặn các tập đoàn đa quốc gia trốn tránh trách nhiệm trả tiền cho nội dung tin tức mà họ sử dụng.

Đối tượng chính của đạo luật này là những công ty công nghệ có sự hiện diện nổi bật trên mạng xã hội hoặc mảng tìm kiếm, với doanh thu tại thị trường nội địa vượt mốc 250 triệu đô la Úc.

Dựa trên các tiêu chí này, những cái tên lớn nhất bị ảnh hưởng bao gồm Meta, công ty mẹ của Google là Alphabet, và nền tảng video ngắn TikTok. Trong khi đó, các nền tảng trí tuệ nhân tạo và các công ty công nghệ quy mô nhỏ hơn như Snapchat hiện tại không nằm trong phạm vi điều chỉnh của dự luật.

Mặc dù mức thuế được đề xuất khá cao, chính phủ Úc thiết kế chính sách này giống như một đòn bẩy tài chính hơn là một hình phạt cứng nhắc. Các công ty công nghệ hoàn toàn có cơ hội nhận được các khoản khấu trừ lớn, hoặc thậm chí được tránh việc nộp thuế một cách hợp pháp.

Điều kiện đặt ra là họ phải chủ động đạt được các thỏa thuận thương mại tự nguyện để trả tiền cho các tòa soạn báo và đài truyền hình tại Úc, nhằm bù đắp cho nội dung tin tức được chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng của họ.

Trong trường hợp các công ty công nghệ từ chối đàm phán và chọn cách nộp thuế, chính phủ kỳ vọng chương trình này sẽ thu về từ 200 triệu đến 250 triệu đô la Úc mỗi năm. Toàn bộ số tiền thuế này sẽ được chính phủ thu và phân bổ trực tiếp cho các tổ chức truyền thông tin tức, dựa trên số lượng nhà báo mà mỗi đơn vị báo chí đang tuyển dụng và duy trì.

Dự luật mới này được thiết kế một cách có chủ đích nhằm thay thế cho Bộ quy tắc Thương lượng Truyền thông Tin tức từng được ban hành vào năm 2021.

Chính phủ Úc đã chính thức thừa nhận rằng bộ quy tắc cũ hiện không còn hoạt động một cách hiệu quả. Trong suốt một năm qua, các công ty công nghệ đã tìm mọi cách né tránh việc gia hạn các thỏa thuận bản quyền cũ. Thậm chí, một số nền tảng như Meta trước đây còn sẵn sàng gỡ bỏ hoàn toàn nội dung tin tức để không phải trả khoản phí này.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese đã lên tiếng bảo vệ mạnh mẽ cho dự luật mới của chính phủ. Ông lập luận rằng các tập đoàn đa quốc gia khổng lồ không được phép tạo ra lợi nhuận từ những bản tin được sản xuất chuyên nghiệp mà không bồi thường xứng đáng cho những nhà sáng tạo nội dung.

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ Bộ trưởng Truyền thông Anika Wells. Bà nhấn mạnh rằng khi người dân ngày càng có xu hướng cập nhật tin tức trực tiếp từ các bảng tin trên mạng xã hội, thì các nền tảng này phải có nghĩa vụ cơ bản là đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành báo chí, chính là nguồn nội dung làm phong phú thêm không gian mạng của họ.