Ukraine tung 'vũ khí AI' để dự đoán bước đi của Nga

Ukraine đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào sâu hơn trong hoạt động tác chiến, với mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý thông tin và hỗ trợ chỉ huy lựa chọn phương án đối phó.

Trung tâm Trí tuệ nhân tạo A1 thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine đang phát triển nền tảng AI SPECTR, được thiết kế để phân tích dữ liệu chiến trường, nhận diện các quy luật và đưa ra khuyến nghị phục vụ lập kế hoạch tác chiến. Một số đơn vị chiến đấu Ukraine đã bắt đầu thử nghiệm hệ thống này.

Danylo Tsvok, người đứng đầu Trung tâm A1, mô tả SPECTR như một "hệ điều hành phục vụ tác chiến".

Hệ thống có thể hỗ trợ quân đội lựa chọn các phương án hành động và dự đoán những bước đi mà đối phương có thể thực hiện.

Điều này không có nghĩa SPECTR có thể biết trước chính xác Nga sẽ làm gì. Thay vào đó, AI được sử dụng để xử lý khối lượng dữ liệu mà con người khó phân tích trong thời gian ngắn, từ đó tìm ra các mô hình và đưa ra những kịch bản có khả năng xảy ra.

SPECTR được thiết kế để tích hợp với các hệ thống phần mềm đang được lực lượng phòng vệ Ukraine sử dụng.

Hệ thống cũng có thể vận hành cục bộ trên các thiết bị dành cho dữ liệu nhạy cảm, nhằm hạn chế việc đưa thông tin quân sự ra khỏi môi trường được bảo vệ.

Trung tâm A1 được Bộ Quốc phòng Ukraine thành lập vào tháng 3/2026 với sự hỗ trợ của Chính phủ Anh.

Trung tâm tập trung vào phân tích dữ liệu chiến đấu, dự báo và mô phỏng tác chiến, phát triển hệ thống tự động và các công cụ chỉ huy, kiểm soát.

Ukraine cũng đang xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu lớn hơn cho AI quân sự. Bộ Quốc phòng nước này cho biết AI được định hướng sử dụng trong nhiều khâu, từ phân tích tình báo, lập kế hoạch tác chiến đến hỗ trợ các hệ thống vũ khí và phương tiện không người lái.

Một trong những lợi thế mà Ukraine muốn tận dụng là lượng dữ liệu thu được từ chiến trường.

Những thông tin về hoạt động của UAV, tuyến tiếp cận, vị trí mục tiêu và phản ứng của đối phương có thể được đưa vào các mô hình AI để tìm quy luật mà con người khó nhận ra khi phải xử lý thủ công.

Bộ Quốc phòng Ukraine cũng đang phát triển AI cho "kill chain", tức chuỗi tác chiến từ phát hiện mục tiêu đến đánh giá kết quả sau đòn đánh.

Theo cơ quan này, AI có thể giúp rút ngắn thời gian ở nhiều công đoạn bằng cách tự động nhận dạng mục tiêu, xử lý dữ liệu và hỗ trợ ưu tiên mục tiêu.

SPECTR vì vậy không phải một "vũ khí" theo nghĩa truyền thống. Giá trị của hệ thống nằm ở khả năng biến lượng dữ liệu khổng lồ của chiến trường thành thông tin có thể sử dụng nhanh hơn.

Nếu được triển khai rộng, công nghệ này có thể tạo ra một thay đổi quan trọng trong chỉ huy tác chiến: bên nào xử lý dữ liệu và chuyển nó thành quyết định nhanh hơn có thể rút ngắn đáng kể chu trình phản ứng trước đối phương.