Xây dựng văn hóa tiết kiệm năng lượng: Lan tỏa hành động vì một tương lai xanh - Kỳ 2: Động lực chuyển đổi xanh vì một tương lai bền vững

Đột phá công nghệ, nâng tầm giá trị

Là địa phương có cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh sang công nghiệp - xây dựng, Phú Thọ ghi nhận nhu cầu sử dụng điện tăng qua từng năm. Trên địa bàn tập trung nhiều ngành sản xuất tiêu thụ năng lượng lớn như hóa chất, xi măng, gạch men, dệt may, linh kiện điện tử và cơ khí. Vào những đợt cao điểm nắng nóng, công suất tiêu thụ điện toàn tỉnh liên tục lập đỉnh mới, đặt ra yêu cầu bảo đảm nguồn cung ổn định, hạn chế nguy cơ quá tải lưới điện.

Nhận thức rõ yêu cầu tối ưu hóa nguồn lực, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành các kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Thực tế cho thấy, nhiều mô hình tiết kiệm năng lượng đã được triển khai tại các khu, cụm công nghiệp.

Một số doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nâng cấp công nghệ, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, thay thế động cơ tiêu hao nhiều điện năng bằng hệ thống biến tần và thiết bị hiệu suất cao.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà được nhiều đơn vị lựa chọn lắp đặt.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là một trong những giải pháp góp phần bảo đảm cung ứng điện và giảm chi phí. Thực hiện chủ trương của các cấp, Công ty Điện lực Phú Thọ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động khách hàng đầu tư hệ thống năng lượng sạch.

Công ty TNHH FWKK Việt Nam, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực may mặc. Nhằm giảm chi phí thông qua tiết kiệm điện năng, doanh nghiệp đầu tư hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng, tận dụng diện tích sẵn có để tạo nguồn điện phục vụ hoạt động sản xuất.

Sau khi đưa vào vận hành, hệ thống góp phần giảm việc sử dụng điện lưới vào các khung giờ cao điểm. Đây cũng là giải pháp phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng xanh, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Khách hàng được cán bộ, nhân viên Công ty Điện lực Phú Thọ hướng dẫn cài đặt và sử dụng ứng dụng EVN CSKH.

Cùng với đầu tư công nghệ, chuyển đổi số đang mở thêm giải pháp để người dân, doanh nghiệp chủ động quản lý mức tiêu thụ điện. Trong lộ trình chuyển đổi số của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, ứng dụng Chăm sóc khách hàng (EVN CSKH) giúp khách hàng dễ dàng theo dõi sản lượng điện tiêu thụ, tra cứu hóa đơn, lịch ghi chỉ số cũng như lịch ngừng, giảm cung cấp điện. Việc thường xuyên theo dõi dữ liệu sử dụng điện giúp khách hàng nhận biết những biến động bất thường, từ đó điều chỉnh thói quen sử dụng điện phù hợp.

Chị Cao Khánh Ngọc, giáo viên Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ, phường Hòa Bình, chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần muốn biết gia đình sử dụng bao nhiêu điện hoặc tìm hiểu nguyên nhân tiền điện tăng, tôi thường phải chờ tin nhắn. Nay được nhân viên Điện lực hướng dẫn cài đặt ứng dụng EVN CSKH, tôi có thể chủ động kiểm tra sản lượng điện sử dụng hằng ngày. Có thời điểm phát hiện mức tiêu thụ điện tăng cao do thiết bị cũ, gia đình đã kịp thời kiểm tra, khắc phục, qua đó tiết kiệm được chi phí”.

Bứt phá bằng hành động

Để tạo chuyển biến trong xây dựng văn hóa tiết kiệm năng lượng, Phú Thọ đang triển khai các giải pháp đồng bộ từ cơ chế, chính sách đến ứng dụng công nghệ và thay đổi hành vi. UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các tòa nhà công sở cấp tỉnh đến năm 2030, với tổng mức đầu tư hơn 77,3 tỷ đồng.

Đề án xác định khai thác nguồn năng lượng mặt trời tại các công sở là giải pháp thiết thực nhằm tiết kiệm điện, giảm chi thường xuyên và sử dụng hiệu quả tài sản công. Theo tính toán, các hệ thống dự kiến tạo ra khoảng 3.996MWh điện mỗi năm, trong đó khoảng 2.854MWh được tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các công sở. Tỷ lệ điện tiết kiệm từ lưới điện bình quân khoảng 62,04% đối với các cơ sở trong giai đoạn đầu tư; chi phí tiền điện tiết kiệm trung bình ước khoảng 26 triệu đồng/tháng.

Như vậy, khoản đầu tư không chỉ mang ý nghĩa của một dự án năng lượng mà còn gắn với yêu cầu sử dụng hiệu quả ngân sách. Khi điện mặt trời được sản xuất và sử dụng ngay tại nơi phát điện, các cơ quan có thể giảm lượng điện mua từ lưới, qua đó giảm chi phí vận hành trong thời gian dài.

Hệ thống điện mặt trời mái nhà hiện đại phù hợp với mục tiêu chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải.

Việc tận dụng mái nhà công sở để sản xuất điện tại chỗ cũng mở ra hướng tiếp cận mới trong sử dụng tài sản công, biến những diện tích sẵn có thành nguồn lực phục vụ hoạt động của cơ quan Nhà nước.

Đề án được xây dựng trên quan điểm khối công sở cần đi đầu trong thực hành tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng sạch. Khi các trụ sở cơ quan Nhà nước sử dụng điện mặt trời sẽ tạo ra những mô hình thực tế để doanh nghiệp, người dân thấy rõ hiệu quả của điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải và xây dựng nền hành chính xanh mà Phú Thọ đang hướng tới.

Công ty Điện lực triển khai các dự án đầu tư mới, nâng cấp hệ thống điện đảm bảo cung ứng điện.

Đồng chí Đặng Văn Khánh - Giám đốc Công ty Điện lực Phú Thọ, cho biết chủ trương phát triển điện mặt trời mái nhà nhận được sự đồng thuận của người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Toàn tỉnh hiện có 1.648 khách hàng điện mặt trời mái nhà, với tổng công suất 72,95MW, đạt 287,61% tỷ lệ khách hàng và 156,33% tỷ lệ công suất được giao.

Để tạo thuận lợi cho khách hàng, Công ty Điện lực Phú Thọ phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh ban hành các cơ chế hỗ trợ phát triển điện mặt trời mái nhà. Đáng chú ý, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 968/QĐ-UBND ngày 27/3/2026, đưa thủ tục đăng ký phát triển điện mặt trời mái nhà vào cơ chế “Luồng xanh”, góp phần rút ngắn khoảng 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Tiết kiệm năng lượng chỉ thực sự bền vững khi trở thành một phần của văn hóa trong sinh hoạt và sản xuất. Với Phú Thọ, đầu tư cho tiết kiệm năng lượng là đầu tư cho tương lai, vừa góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, vừa bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Sự quyết liệt của chính quyền, chủ động của doanh nghiệp cùng ý thức của mỗi người dân sẽ tạo nền tảng để Phú Thọ sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng, giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.