Ứng dụng AI trong khối ngành Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản

Hội thảo khoa học “Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong khối ngành Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản” do Bộ GD&ĐT tổ chức tại Đại học Huế.

Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các Bộ, ngành, UBND TP Huế, lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và sinh viên. Sự kiện đã tập trung thảo luận sâu sắc về cơ hội, thách thức và định hướng chiến lược nhằm trang bị kỹ năng AI, đổi mới chương trình đào tạo và thúc đẩy chuyển giao công nghệ trong toàn ngành.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Trong khuôn khổ chương trình, hội thảo đã nghe 4 bài tham luận chuyên đề do đại diện các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trình bày, mang đến góc nhìn toàn diện về thực trạng và giải pháp. Đó là “Ứng dụng AI trong đào tạo nguồn nhân lực ngành Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản: Cơ hội, thách thức” do đại diện Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế trình bày, phân tích sâu bức tranh nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới. “Xây dựng khung năng lực AI cho sinh viên khối ngành Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản trong bối cảnh chuyển đổi số” do đại diện Đại học Cần Thơ đóng góp, đề xuất các tiêu chí đánh giá năng lực số và AI thiết thực cho người học.

PGS.TS Nguyễn Tất Toàn, Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TPHCM trình bày tham luận.

Ông Jake Nguyen, Chairman & CEO Công ty Cổ phần Hyra Tek trao đổi nhiều vấn đề phát triển năng lực AI cho giảng viên trong nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Tham luận “Phát triển năng lực AI cho giảng viên trong nghiên cứu và chuyển giao công nghệ” do đại diện Công ty Cổ phần Hyra Tek trình bày, gợi mở các phương thức hợp tác nghiên cứu và làm chủ công cụ AI trong thực địa. Và “Tích hợp AI vào chương trình đào tạo khối Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản: Thực trạng, thách thức và giải pháp” do đại diện Trường Đại học Nông Lâm TPHCM đóng góp, chia sẻ kinh nghiệm thực tế về đổi mới chương trình giảng dạy

AI phải bắt đầu từ dữ liệu tin cậy và bài toán thực tế, tránh bổ sung công nghệ hình thức

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT khẳng định trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong cách thức tạo lập, xử lý và khai thác tri thức. Trong các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, AI mang lại khả năng vượt trội trong việc nhận diện sâu bệnh, dự báo năng suất, tối ưu hóa vật tư đầu vào, giám sát tài nguyên rừng và quản trị chuỗi cung ứng. Đây chính là thời cơ quan trọng để toàn ngành chuyển đổi từ mô hình sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu, tri thức khoa học và quyết định có căn cứ.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Lê Quân lưu ý rằng AI không thể tự tạo ra giá trị nếu thiếu dữ liệu tin cậy, hạ tầng phù hợp, nhân lực có năng lực và các bài toán ứng dụng rõ ràng. Do đặc thù ngành có tính đa dạng cao về điều kiện tự nhiên và quy mô sản xuất, các giải pháp AI phải được kiểm chứng trong thực tiễn nhằm bảo đảm hiệu quả kinh tế, an toàn dữ liệu và phát triển bền vững.

GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT phát biểu định hướng tại Hội thảo khoa học.

Để việc đưa AI vào giáo dục đại học đạt hiệu quả thực chất, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm:

Đào tạo nguồn nhân lực: Phân tích rõ những năng lực mới mà thị trường lao động đòi hỏi, gắn đổi mới đào tạo với chuẩn đầu ra và thực hành tại cơ sở sản xuất, tuyệt đối tránh việc bổ sung công nghệ một cách hình thức.

Xây dựng khung năng lực AI cho sinh viên: Xác định rõ các năng lực cốt lõi từ sử dụng công cụ cơ bản đến tư duy phản biện, kiểm chứng kết quả và đạo đức nghề nghiệp; khung năng lực cần phân tầng linh hoạt theo từng ngành học.

Phát triển năng lực cho giảng viên: Bồi dưỡng theo nhóm đối tượng, hình thành các nhóm nghiên cứu liên ngành có khả năng đánh giá độ tin cậy của dữ liệu và chuyển giao sản phẩm ra thực địa.

Tích hợp chương trình linh hoạt: Lựa chọn hình thức cập nhật nội dung vào học phần hiện có, xây dựng môn học liên ngành hoặc tổ chức học qua dự án thực tế cùng doanh nghiệp, không nhất thiết phải mở thêm học phần riêng biệt.

Các sinh viên Đại học Huế chăm chú lắng nghe những vấn đề thời sự về AI tại Hội thảo.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ GD&ĐT đề nghị hội thảo thống nhất 3 nhóm vấn đề xuyên suốt: ưu tiên các bài toán thực tế cấp thiết; tăng cường liên kết "4 nhà" (Cơ sở đào tạo – Viện nghiên cứu – Doanh nghiệp – Địa phương); và thúc đẩy ứng dụng AI có trách nhiệm. Thứ trưởng nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn, không thay thế tư duy khoa học và trách nhiệm của con người.

Phát triển AI là bài toán liên ngành, lấy con người và đạo đức học thuật làm gốc

Theo GS.TS Trần Đăng Hòa, Phó Giám đốc Đại học Huế, ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản có vai trò đắc lực đối với an sinh xã hội, bảo đảm sinh kế và an ninh lương thực. Hiện nay, các lĩnh vực này đang đứng trước những yêu cầu cấp bách về nâng cao năng suất, chất lượng, tối ưu hóa tài nguyên, thích ứng với biến đổi khí hậu, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị.

Đánh giá về định hướng công nghệ, GS.TS Trần Đăng Hòa khẳng định phát triển và ứng dụng AI trong nông, lâm, thủy sản không thể chỉ là công việc riêng của ngành công nghệ thông tin. Đây là nhiệm vụ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chuyên gia công nghệ, nhà khoa học chuyên ngành, nhà quản lý, doanh nghiệp và người trực tiếp sản xuất.

GS.TS Trần Đăng Hòa, Phó Giám đốc Đại học Huế phát biểu.

Lãnh đạo Đại học Huế kỳ vọng hội thảo sẽ đề xuất được những giải pháp có tính ứng dụng cao. Trong đó, khung năng lực AI cho sinh viên cần có cấu trúc rõ ràng, dễ đánh giá và linh hoạt vận dụng. Việc đào tạo và bồi dưỡng giảng viên cần gắn với xây dựng nhóm nghiên cứu liên ngành, tăng cường tiếp cận dữ liệu thực tế và đẩy mạnh chuyển giao. Đặc biệt, mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp phải xuất phát từ bài toán thực tế, được cụ thể hóa bằng kế hoạch, đầu mối và lộ trình rõ ràng.

GS.TS Trần Đăng Hòa cũng đặc biệt nhấn mạnh khía cạnh đạo đức: việc ứng dụng AI phải luôn gắn liền với trách nhiệm học thuật, bảo vệ dữ liệu và kiểm chứng khoa học; công nghệ giúp nâng cao chất lượng quyết định nhưng không bao giờ thay thế được tư duy phản biện, năng lực chuyên môn và trách nhiệm của con người.

Tại phiên tọa đàm do TS Đặng Văn Huấn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT chủ trì, các đại biểu đã thẳng thắn trao đổi, tháo gỡ các "điểm nghẽn" về dữ liệu và hạ tầng dùng chung, cơ chế kinh phí, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên và đo lường hiệu quả ứng dụng AI. Kết quả tổng hợp từ hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ GD&ĐT cùng các cơ sở đào tạo ban hành khung năng lực AI, chuẩn hóa chương trình và nhân rộng các mô hình hợp tác hiệu quả trong thời gian tới.

Ngân hàng SHB trao tặng 2 tỷ đồng cho Quỹ học bổng sinh viên nghèo vượt khó Đại học Huế.

Cũng tại Hội thảo đã diễn ra Lễ ký kết hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học với Ngân hàng SHB và các doanh nghiệp. Ngân hàng SHB cũng trao tặng 2 tỷ đồng cho Quỹ học bổng cho sinh viên nghèo vượt khó Đại học Huế.