Ứng dụng công nghệ số thúc đẩy kinh tế di sản
Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên di sản, hình thành các sản phẩm, dịch vụ mới, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Huế.
Kinh tế di sản số
UBND TP Huế vừa ban hành Kế hoạch về nghiên cứu, triển khai thử nghiệm có kiểm soát ứng dụng công nghệ số phục vụ phát triển kinh tế di sản số giai đoạn 2026 – 2028.

Định danh số và triển lãm cổ vật trên không gian mạng là đột phá trong ứng dụng công nghệ vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản ở Huế.
Lãnh đạo UBND TP Huế cho biết, mục tiêu đề ra, đến hết năm 2028, TP Huế phấn đấu làm rõ các đối tượng, phạm vi, điều kiện, cơ chế quản lý, yêu cầu công nghệ, phương án thương mại hóa, bảo vệ di sản, quản trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro đối với hoạt động thử nghiệm. Việc tổ chức thử nghiệm được xem xét trên cơ sở tiến độ thực tế và chỉ triển khai khi có chủ thể, giải pháp, hồ sơ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định.
Một nhiệm vụ trọng tâm của kế hoạch là xác định các nhóm đối tượng của kinh tế di sản số có tiềm năng nghiên cứu, gồm: dữ liệu và tài sản số về di sản; sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm số; giải pháp công nghệ hỗ trợ bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản; các mô hình khai thác, cung cấp dịch vụ và hợp tác phù hợp quy định.
Cùng với đó, tập trung rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền, quy trình phối hợp và những nội dung cần có cơ chế thử nghiệm; đánh giá nhu cầu, mức độ sẵn sàng về dữ liệu, hạ tầng, công nghệ, thị trường và năng lực của các tổ chức, doanh nghiệp có khả năng tham gia. Trên cơ sở đó, xây dựng nhóm tiêu chí tiếp nhận, sàng lọc và xem xét các đề xuất thử nghiệm, bảo đảm lựa chọn đúng những giải pháp có tính đổi mới, khả năng kiểm chứng và giá trị thực tiễn.
Kế hoạch đặt ra yêu cầu nghiên cứu nguyên tắc thương mại hóa và phân chia lợi ích theo hướng hài hòa giữa mục tiêu bảo tồn, lợi ích công cộng, quyền quản lý di sản và động lực tham gia của tổ chức, doanh nghiệp. Đồng thời, xây dựng định hướng về giới hạn thử nghiệm, bảo vệ di sản, quản trị dữ liệu, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, giám sát và xử lý rủi ro.

Định danh số và triển lãm cổ vật trên không gian mạng là đột phá trong ứng dụng công nghệ vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản ở Huế.
Mở ra phương thức khai thác giá trị di sản
Giai đoạn đầu thực hiện kế hoạch, TP Huế tập trung nghiên cứu, rà soát, đánh giá và chuẩn bị các điều kiện cần thiết. Phạm vi, đối tượng, thời gian, địa điểm và quy mô của từng hoạt động thử nghiệm chỉ được xác định sau khi có đề xuất cụ thể, được thẩm định và được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Việc xem xét, lựa chọn các mô hình thử nghiệm phải bảo đảm nguyên tắc trung lập về công nghệ, không lựa chọn trước doanh nghiệp; ưu tiên những giải pháp có khả năng giải quyết các bài toán thực tiễn, tạo giá trị thiết thực cho công tác bảo tồn và phát huy di sản. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát chỉ áp dụng đối với những nội dung pháp luật chưa quy định rõ hoặc cần kiểm chứng trong phạm vi được phép, không sử dụng để miễn trừ các điều kiện chuyên ngành đã được quy định đầy đủ.
Các tổ chức, doanh nghiệp đề xuất thử nghiệm phải chứng minh năng lực kỹ thuật, nhân lực, tài chính và khả năng quản trị rủi ro; có phương án bảo vệ di sản, dữ liệu, người tham gia và bên thứ ba; đồng thời bảo đảm nguồn lực khắc phục, bồi thường và phương án kết thúc thử nghiệm. Quyền khai thác dữ liệu, tài sản công, sở hữu trí tuệ, cơ chế tài chính và lợi ích phát sinh phải được xác định bằng văn bản đúng thẩm quyền trước khi vận hành.

Bức phù điêu bằng đá - một trong những cổ vật Triều Nguyễn (1802-1945) trưng bày tại Bảo tàng cổ vật cung đình Huế có gắn chip NFC để phục vụ khách tham quan
Để triển khai hiệu quả, TP Huế xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm:
- Xác định đối tượng và nhu cầu của kinh tế di sản số; đánh giá cơ chế, điều kiện pháp lý, công nghệ và mức độ sẵn sàng;
- Nghiên cứu khả năng thương mại hóa;
- Xác định giới hạn thử nghiệm và yêu cầu bảo vệ di sản; xây dựng phương án quản trị dữ liệu, kiểm soát rủi ro;
- Đề xuất đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp Bộ;
- Chuẩn bị tiếp nhận, xem xét các đề xuất thử nghiệm;
- Tổ chức đánh giá và định hướng sau thử nghiệm.
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/ung-dung-cong-nghe-so-thuc-day-kinh-te-di-san-post882536.html

