Ứng dụng công nghệ số trong sát hạch lái xe: Hướng tới đánh giá thực chất năng lực người học

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc đổi mới công tác sát hạch và quản lý giấy phép lái xe được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng văn hóa giao thông an toàn và giảm thiểu tai nạn giao thông từ sớm, từ xa.

Nâng chuẩn sát hạch, hạn chế tình trạng học tủ, học mẹo

Theo dự thảo, số lượng câu hỏi lý thuyết trong các kỳ sát hạch lái xe sẽ tăng đáng kể ở tất cả các hạng giấy phép.

Cụ thể, hạng A và A1 dự kiến tăng từ 25 lên 40 câu hỏi; hạng B1 từ 25 lên 50 câu; hạng B từ 30 lên 50 câu. Đối với các hạng xe tải, xe khách và xe đầu kéo, số lượng câu hỏi có thể tăng từ 60 đến 90 câu tùy từng loại giấy phép.

Cùng với việc tăng số lượng câu hỏi, thời gian làm bài và số lượng câu trả lời đúng tối thiểu cũng được điều chỉnh tương ứng nhằm đánh giá đầy đủ hơn kiến thức, kỹ năng và nhận thức của người dự sát hạch.

Theo cơ quan soạn thảo, bộ đề hiện hành vẫn còn hạn chế khi số lượng câu hỏi chưa nhiều, dễ dẫn đến tình trạng học thuộc đáp án hoặc học theo dạng ghi nhớ máy móc. Trong khi đó, nhiều nội dung liên quan đến xử lý tình huống thực tiễn, kỹ năng phòng ngừa rủi ro và văn hóa giao thông chưa được phản ánh đầy đủ.

Đáng chú ý, hệ thống phần mềm sát hạch sẽ thực hiện việc xáo trộn câu hỏi liên tục, tạo các bộ đề khác nhau cho từng thí sinh. Giải pháp này giúp hạn chế tối đa tình trạng học tủ, đồng thời nâng cao tính khách quan và minh bạch trong quá trình đánh giá năng lực người học.

Bổ sung kiến thức pháp luật và kỹ năng tham gia giao thông an toàn

Bên cạnh việc mở rộng ngân hàng câu hỏi, dự thảo cũng bổ sung nhiều nhóm kiến thức mới nhằm nâng cao nhận thức pháp luật của người điều khiển phương tiện.

Theo đó, nội dung sát hạch sẽ được cập nhật thêm các quy định của Bộ luật Hình sự liên quan đến các hành vi vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ; quy định xử phạt vi phạm hành chính; kiến thức về phòng ngừa tai nạn giao thông và văn hóa giao thông.

Đối với các hạng giấy phép từ C1 trở lên, bộ câu hỏi còn được bổ sung kiến thức về vận tải đường bộ nhằm đáp ứng yêu cầu đối với đội ngũ lái xe kinh doanh vận tải chuyên nghiệp.

Việc cập nhật nội dung sát hạch không chỉ hướng tới kiểm tra khả năng ghi nhớ quy định pháp luật mà còn giúp người học hiểu rõ trách nhiệm của mình khi tham gia giao thông, từ đó hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật và ứng xử văn minh trên đường.

Hướng tới hệ sinh thái quản lý giấy phép lái xe trên nền tảng số

Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo là việc tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý giấy phép lái xe và cải cách thủ tục hành chính.

Theo đề xuất, thời gian cấp giấy phép lái xe lần đầu sẽ giảm từ 7 ngày xuống còn 3,5 ngày. Thời gian tích hợp dữ liệu điện tử được rút ngắn từ 3 ngày xuống còn khoảng 2 giờ. Đối với thủ tục đổi giấy phép lái xe, thời gian xử lý dự kiến giảm từ 5 ngày xuống còn 2,5 ngày; thời gian cập nhật dữ liệu điện tử giảm còn 1 ngày.

Tương tự, thời gian cấp giấy phép lái xe quốc tế cũng được đề xuất giảm một nửa so với hiện nay.

Việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho thấy xu hướng chuyển dịch từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang quản trị số dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu giấy phép lái xe được cập nhật và kết nối đồng bộ trên môi trường điện tử, người dân sẽ được hưởng lợi từ các dịch vụ công nhanh chóng, thuận tiện hơn, trong khi cơ quan quản lý có thêm công cụ để nâng cao hiệu quả giám sát và thực thi pháp luật.

Các chuyên gia cho rằng việc hoàn thiện hệ thống sát hạch trên nền tảng số, kết hợp với xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý giấy phép lái xe hiện đại, sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái giao thông thông minh, minh bạch và hiệu quả hơn trong thời gian tới. Đây cũng là bước đi phù hợp với mục tiêu xây dựng Chính phủ số và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông vận tải.